MIJN POMPEUZE TITEL verwijst
naar een studie van Jean-Paul Sartre. Loontjens doet het met 'Mijn leven is mooier dan literatuur' (°) minder pompeus, maar stelt zich wel dezelfde
vraag: wat is literatuur? Loontjens, Sartre, twee filosofen, twee auteurs…
Veel filosofen zijn tegelijk auteur en veel
schrijvers filosoferen. Dat komt doordat schrijven en
filosoferen verwante bezigheden zijn. Ze zijn nauwer met elkaar verwant dan bijvoorbeeld
filosoferen en werken. Op de stelling van een nieuwbouw verwacht je niet meteen filosoferende
metselaars te zien. Maar het kan natuurlijk wel. Heeft de grote Charles Bukowski geen meesterwerk overgehouden aan
de tijd dat hij in een postkantoor ging werken? J.J. Voskuil schreef zeven
boekdelen vol over zijn leven als kantoorbediende!
Trouwens, de Amerikaanse auteur Ellen
Gilchrist zegt: ‘Het eerste wat een schrijver
moet doen, is een andere vorm van inkomsten vinden.’
Jannah Loontjens doceert literatuurtheorie. Ze
schrijft een boek met als ondertitel Een
kleine filosofie van het schrijverschap. Is zij in dat boek een
filosofe die nadenkt over het schrijven of doet ze dat als auteur? Loontjes geeft in de laatste alinea zelf het antwoord: ‘Dit essayboek is dan ook geen
wetenschappelijk werk. Ik sta mezelf dwaaltochten naar mijn kindertijd toe, ik
weid uit over mijn eigen ervaringen als schrijver en lezer, verbind deze aan
filmfragmenten of analyseer episodes uit romans, alleen omdat ik die
inspirerend vind of omdat ze me toevallig te binnen schieten tijdens het
schrijven. Eigenlijk bevat het boek dat je nu in handen hebt juist datgene wat
ik niet in mijn proefschrift kwijt kon, maar dat in feite toch de onderliggende
voedingsbodem van mijn literatuurwetenschappelijk onderzoek vormde.’
Wat is literatuur? ‘Eigenlijk
zou het een vraag moeten blijven, wat we als literatuur beschouwen, een vraag
die bij elk nieuw te schrijven boek een ander aftastend antwoord vindt.’ Dat
antwoord bestaat uit ‘(…) zijwegen, die
op onvoorziene momenten kunnen vertakken. En ik ben ervan overtuigd dat
eigenlijk voor elke vorm van literair schrijven de zijwegen het meest
essentieel zijn.’
Jannah Loontjens, Mijn leven
is mooier dan literatuur. Een kleine filosofie van het schrijverschap.
2013. Uitg. Ambo. 184 ps. ISBN 978 90 263 2639 4.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten