Rita en Rita

DAAR, AAN ’T station, terwijl Rita en hij in de auto op Rita wachtten, die met de trein van haar werk kwam, bevredigden ze elkaar, Rita en hij. Rita was er erg bedreven in en hij ook, en het spel herhaalde zich daarna telkens ze aan ’t station in de auto op Rita wachtten. Dat ging zo door tot vrijdag de dertiende, dag waarop de trein ontspoorde en Rita in een vreselijk bloedbad aan haar einde kwam. Daarna had het uiteraard geen zin meer om in de auto op Rita te wachten. Nochtans bleven Rita en hij het nog lang doen, elkaar bevredigen, terwijl ze op Rita wachtten, goed wetend dat Rita nooit meer van het werk zou komen. Na een tijd zagen ze er de irrationaliteit van in. Rita kwam bij hem inwonen. Aan de kinderen zei hij niets, ze zagen toch ‘t verschil niet. (Flor Vandekerckhove⇲)

[Op YouTube staat een oudere versie van Rita

 en Rita.]

Rita en Ria is een prozagedicht. Zo’n prozagedicht ziet eruit als proza, maar er is plaats voor ongeloofwaardigheid en ontregeling, prozagedichten mogen inconsequent en onbegrijpelijk zijn. In 't geval van Rita en Rita is de grens overigens moeilijk te trekken. Is dit een verhaal? Is ’t een prozagedicht?

Bij uitgeverij De Lachende Visch verscheen in 2023 een verzameling soortgelijke prozagedichten, Gesprekken met Polleke. Zoals alle e-boeken van De Lachende Visch is ook Gesprekken met Polleke gratis. Mail erom (vermeld de titel en zeg of je ’t in pdf of epub wilt hebben): liefkemores@telenet.be⇲.

Over passieve collaboratie en stil verzet in de Vlaamse schrijverij

In deze imaginaire ontmoeting blijft August Vermeylen rustig aan gene zijde van de tapkast zitten, zoals het hoort, maar de kerel die zich als Stijn Streuvels voordoet, gaat zijn boekje ferm te buiten. Het kost hem een tournée générale, Iwein vult al de glazen.

IN 1999 VERSCHEEN Als een oude Germaanse eik van Hedwig Speliers (°1935). (°) Daarin heeft hij het over Stijn Streuvels (°1871 - 1969†) als passieve collaborateur. Streuvels zette zich niet actief in voor de ‘nieuwe orde’, zoals Cyriel Verschaeve dat wel deed, maar de nazi’s gebruikten zijn boeken wel in hun propaganda, iets waaraan Streuvels veel geld overhield, ergens lees ik ‘miljoenen’. En ook dat: in 1942 kwamen Duitsers hier Streuvels’ meesterwerk De Vlaschaard verfilmen, film waaraan Streuvels meewerkte. 

’t Is niet dat ik over die dingen veel weet, maar ’t klopt wel dat er toen voor Vlaamse schrijvers in Duitsland flink te verdienen viel. Felix Timmermans hield er genoeg aan over om in Oostende een professionele vissersboot te kopen, zijn schoonzoon reedde dat schip uit. 

Speliers’ boek is fel aangevochten door het Stijn Streuvelsgenootschap. Uit de bib haal ik hun turf van bijna duizend bladzijden. Veel ervan zijn aan de kwestie gewijd. ‘Dat hij zijn vertaalde boeken tijdens de oorlog bleef publiceren kan men bekritiseren. Maar dit is ook tot zijn essentie te herleiden: hij was schrijver en niets anders (…) en hij verkocht boeken, zoals de bakker brood verkocht.’ Nog eentje: ‘(…) de pretentie van Speliers een objectieve en nauwgezette studie te bieden, zijn kort samengevat een staaltje bluf. Speliers brengt een romanesk werk op de markt dat een massa onkritisch materiaal naast elkaar plaatst en de grens tussen fictie en werkelijkheid niet weet te trekken.’
Voor Streuvels’ passieve welwillendheid bestond er anders wel een alternatief. Gerard Walschap (1898–1989) bleef tijdens de oorlog schrijven om in zijn levensonderhoud te voorzien, maar weigerde principieel om zijn pen in dienst van de nazipropaganda te stellen. Hij distantieerde zich openlijk van de politieke collaboratie. Maurice Gilliams (1900–1982), schrijver van Elias of het gevecht met de nachtegalen, trok zich tijdens de oorlog volledig uit het openbare literaire leven terug. Hij weigerde te publiceren in door de nazi's gecontroleerde bladen. In zijn dagboeken uitte hij walging over de opportunistische culturele collaboratie. 

Mijn oog valt ook op ‘Stil verzet: De oorlogsjaren van August Vermeylen 1939-1945’. (°°) Stil verzet staat hier tegenover actieve deelname aan een verzetsbeweging, zoals bijvoorbeeld Johan Daisne en Achilles Mussche deden. Vermeylen (°1872 - 1945†) weigerde elke tegemoetkoming aan de Nieuwe Orde. Achter de schermen hielp hij Joodse vluchtelingen. Hij bleef in stilte schrijven: ‘Vermeylen was geen lid van het verzet, maar kantte zich in stilte tegen het bewind door (…) nieuw werk te publiceren dat regelrecht inging tegen het corporatistische gedachtegoed van de Nieuwe Orde. Ik noem dat ‘stil verzet’, (…).’
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Hedwig Speliers. Als een oude Germaanse eik. Ondertitel: Stijn Streuvels en Duitsland. 2000. Uitg. Manteau. 610 p. In 1994 had hij al een Streuvels-biografie geschreven: ‘Ik ken den weg alleen’. En vroeger ook al een aantal essays: H. Speliers, ‘Een broertje dood aan Streuvels?’ In: Bok 1(1964)10, november, p. 12-33; idem, Hedwig Speliers, Georges Adé, Georges Wildemeersch en Albert Godfroid, ‘Afscheid van Streuvels’, Brugge, J. Sonneville, 1971, 279 + [III] p. Wat heb ik hier nog? Hedwig Speliers. Omtrent Streuvels. Het einde van een mythe. Uitg. Brugge, J. Sonneville, 1968. In 2003 publiceert Speliers nog een Streuvelsboek: ‘Met politiek bemoei ik me niet. De literatuur in Vlaanderen tijdens het interbellum’.

(°°) Hans Vandevoorde. Stil verzet: De oorlogsjaren van August Vermeylen. 1939-1945. Uitg. Lannoo. 2024. 360 p.

Lintmeter

ZE ZEGT DAT hij zó dik is dat ze er niet mee buiten durft te komen. Ik ontrol de lintmeter die een beoefenaar van deze milde vorm van surrealisme altijd op zak heeft. Na meting blijkt eens te meer dat hij, in centimeters uitgedrukt, niet eens erg dik is.  (Flor Vandekerckhove⇲)

Mijn driezinnenverhalen en oneliners zijn experimenten in het maken van extreem korte verhalen. In het e-boekje 2HONDERD 3ZINNENVERHALEN & 1LINERS verzamel ik er zo 200. Het boekje heeft als bijkomende plus dat je elke titel kunt aanklikken, de link leidt je dan naar een video waarin het verhaal geïllustreerd wordt en ook te horen/zien valt, 200 YouTube-producties in totaal. EN DAT ALLES IN 1 BOEKJE ! Zoals alle digitale publicaties (pdf en EPUB) van De Lachende Visch is ook 2HONDERD 3ZINNENVERHALEN & 1LINERS gratis. Mail erom en je bestelling wordt meteen aangepakt door de juffrouwen van De Weggeefwinkel. (Vermeld de titel: in dit geval ‘200’, dan begrijp ik het wel.): liefkemores@telenet.be⇲.

Leren schrijven met André Gide

André Gide (°1869 - 1951†) en De Laatste Vuurtorenwachter spreken met elkaar
tijdens een imaginaire ontmoeting in Du Parc Oostende.

DE LAATSTE VUURTORENWACHTER heeft al een en ander gepost over André Gide. Ge punt die stukjes weer oproepen als ge op de gearceerde woorden klikt: De politiek zal ons niet scheiden⇲; In het hart van het stalinisme⇲; Trotski lacht zich een bult⇲. Nu ga ik nog in zijn dagboeken op zoek naar een paar schrijfadviezen. (°) Daarna heb ik het wel gehad met die Gide.

11 juli 1922 — ‘[…] Mijn stijl gaat gebukt onder een zekere behoefte aan cadans, een behagen in welluidendheid. Ik zou het minder gepolijst willen, meer breuken en accenten […]’

17 juni 1923 — ‘[…] Goed schrijven, stijl waarvoor ik bewondering voel, is die waardoor de lezer zonder dat het al te veel opvalt, even blijft stilstaan en langzaam voortgaat in zijn denken. Ik wil dat zijn aandacht stap voor stap verdergaat op een voedzame, diep omgespitte bodem […]’

Flor Vandekerckhove⇲

(°) In André Gide. Het innerlijk blauw. Een keuze uit het dagboek. 1918-1939. Uitg. De Arbeiderspers A’dam/A’pen. Privé-domein. Nederlandse vertaling 2006. Gekozen, vertaald en geannoteerd en van een voorwoord voorzien door Mirjam de Veth. 662 pp.

Drieëntwintig

EERGISTEREN WERD MIJN oudste kleindochter, Lena, drieëntwintig. Ik vergat haar te feliciteren, wat erg is. Ik buig het hoofd en beken ootmoedig dat ik een onwaardige pépé ben. Ik probeer excuses te bedenken, maar vind er geen. Al wat ik nu nog kan doen is haar erom doen lachen.
Zelf werd ik drieëntwintig in 1972. Dat is het jaar waarin ik als soldaat het vaderland verdedigde. Want, Lena, in die tijd was dat een verplichting, ’t was de wet. Elke jongeman werd, als ’t zover was, ‘onder de wapens geroepen'. 
In mijn geval waren die wapens gieters, verschillende soorten emmers met een tuit waarop de driekleur stond. Daarmee moest ik de kazernebloemen besproeien. In Gent, in de kazerne de Hollain, gaf ik een jaar lang water aan de planten. Een jaar lang verdedigde ik daar, gieter ter hand, dat deel van het grondgebied waar de kazerneplanten stonden, in casu de vensterbanken van de bureaus. Op den duur was ik er zo goed in dat ik kon gieten terwijl ik een sigaret opstak. Ik kan je verzekeren, Lena, dat de droogte in die kazerne geen kans kreeg, niet in het jaar dat ik daar de planten deed. Werd ik er achteraf voor gedecoreerd? Kreeg ik een medaille? Een lintje? Weerklonk de Brabançonne? Mocht ik het doen met het nichtje van de kolonel? Neen, ik had gewoon mijn plicht gedaan, zeiden ze.
Zo. Meer kan ik niet doen, 't is te laat, je verjaardag is voorbij. Volgend jaar beter. Dat was ook wat ik zei toen ik op ’t einde van 1972 uit het leger afzwaaide.
Flor Vandekerckhove⇲

Kenneth Rexroth leren kennen

Enige tijd geleden hengelde Eddy Lems naar bijdragen voor de Oostendse FB-groep ’88 - The Graffiti - The Groove’. Ik denk niet dat hij iets als onderstaande post op ’t oog had, wel denk ik dat het in zo’n FB-groep niet zou misstaan.

‘Ik heb (…) dan nog een vreselijk ingewikkeld instrument uit Borneo. (…) 

Sommigen zeggen: je moet erop slaan, 

anderen houden vol dat erin geblazen moet worden. 

In afwachting eener definitieve oplossing 

hang ik er elke avond mijn sokken aan op.’ 

(Godfried Bomans)

OMDAT IK IN die tijd zelf op pad ging met muziek & poëzie — pianist Dimer Geedts en ik vormden in 2019 het duo Avondgenoegen —  zocht ik uit wat anderen daar lang voorheen al mee gedaan hadden. Onderweg leerde ik de Amerikaan Kenneth Rexroth (°1905 - 1982†) kennen, vader van de beatgeneration. Ik vertaalde diens lange gedicht Thou Shalt Not Kill in De angst voor de dood verontrust me. Gelardeerd met jazz had Rexroth dat gedicht op vinyl gezet. (°) 

De jazz van dat gezelschap is niet wat Dimer en ik op 't oog hadden. Wie wil weten hoe wij het dan wél deden, richt de blik op / legt het oor te luisteren bij een ferm stuk Langestraat-blues: De plechtigheid.
Achter dat straatlopen heb ik allang een punt gezet, maar met Kenneth Rexroth ben ik nog niet klaar. In de schatkamer van het Bureau Of Public Secrets (°°) staan zijn ‘Essays and Reviews’, indrukwekkend werk van een mens die maar enkele jaren naar school geweest is. Zo bijvoorbeeld zijn vier artikels over Jazz Poetry, want hij dacht na over wat hij deed. Ook wil ik wel weten wat hij over Jack Kerouac en Henry Miller schrijft en dat misschien confronteren met wat Guillermo O’Joyce over die kleppers zegt. Very Inspiring indeed.
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Het resultaat valt hier te beluisteren: een langspeelplaat uit 1957 van Kenneth Rexroth die ‘Thou Shalt Not Kill ’ voordraagt ​​met de jazzgroep The Cellar. Afkomstig van het album Poetry Readings in the Cellar, uitgebracht door Fantasy #7002. Dit gedicht beslaat een hele kant van de LP; de andere kant bevat drie gedichten van Lawrence Ferlinghetti. 

(°°) Het Kenneth Rexroth Archive dat zich daar bevindt, bevat ‘werken van en over de grote schrijver, maatschappijcriticus en alleskunner, die zijn belangrijkste thema's geestig omschreef als "seks, mystiek en revolutie", en die de belangrijkste inspiratiebron was voor de San Francisco Renaissance van de jaren vijftig en zestig. Het archief bevat een compleet, niet meer verkrijgbaar boek (Communalism: From Its Origins to the Twentieth Century); een complete, nooit eerder gepubliceerde reisgids (Camping in the Western Mountains); een complete, nooit eerder gepubliceerde bloemlezing (The Poetry of Pre-Literate Peoples); fragmenten uit zijn fascinerende autobiografie en uit Classics Revisited (zelf een kleine klassieker); een ruime selectie van zijn gedichten en zijn vertalingen van poëzie uit zeven andere talen (Chinees, Japans, Grieks, Latijn, Frans, Spaans, Italiaans); meer dan honderd essays en recensies; zijn complete journalistieke werk over San Francisco (meer dan 800 columns en artikelen); en links naar tientallen artikelen over hem.’

Op het Wapenplein van Oostende

De imaginaire ontmoeting van Philip Roth (links), Primo Levi (rechts) en De Laatste Vuurtorenwachter wordt ontregeld door een covergroepje. 

NIET DAT ER een verband was, maar op de dag dat Maya Angelou (°1928-2014†) stierf, haalde ik een e-reader in huis. Diezelfde avond nog zocht ik The Pirate Bay⇲ op en haalde in een clandestiene stortvloed al haar werk van 't net. Plus veertien romans van Philip Roth (°1933 - 2018†) en vier boeken van Primo Levi (°1918 - 1987†). Alles in ’t Engels. Pure hebzucht.
Van Philip Roth heb ik ook een quote gepikt die me zeer aanstaat omdat ik momenteel ’t zelfde aan ’t doen ben: ‘Ik draai zinnen om. Dat is mijn leven. Ik schrijf een zin en dan draai ik die om. Dan kijk ik ernaar en draai ik hem weer om. Dan lunch ik. Dan kom ik terug en schrijf nog een zin. Dan drink ik thee en draai de nieuwe zin om. Dan herlees ik de twee zinnen en draai ze beide om. Dan ga ik op mijn sofa liggen en denk na. Dan sta ik op en gooi ze weg en begin opnieuw vanaf de start.' 
Ik blader in Survival in Auschwitz, zoals Primo Levi’s bekendste boek in ’t Amerikaans heet. (°) Die Amerikaanse uitgave heeft een nawoord: 'A Conversation with Primo Levi by Philip Roth’. Daar wil ik iets mee doen. Ik beslis beiden — Roth en Levi — naar Oostende te halen, anders kijkt hier geen kat naar. We spreken af op het Wapenplein. Op de kiosk speelt een merkwaardige band, enigszins gelijkend op The Swallows, maar ook weer niet. Waarom tekent leadgitarist Ray Bossaert twee keer present? Waarom is tweeling Cools op die kiosk geen tweeling? Waar is de drummer? (°°) De verwarrende aanblik doet me vrezen dat we niet langer in de door mij nagestreefde mild surrealistische situatie toeven. 't Is teveel, 't is erover. Dat surrealisme-light blijft moeilijk, ’t blijft dansen op een slappe koord.
Whatever! Er is een tragische kant aan dat gesprek tussen Philip Roth en Primo Levi. Roth vertelt erover in het voorwoord van zijn verzamelde non-fictie (°°°): ‘Wat een gezonde, evenwichtige indruk maakte hij op mij, die vier dagen waarin we urenlang praatten in zijn studeerkamer in Turijn. Wat een levendige, opgewekte man! Benijdenswaardig geworteld, zo beschreef ik hem in de inleiding tot ons gesprek, ‘grondig aangepast aan de totaliteit van het leven om hem heen’. In de maanden die volgden op mijn bezoek, waarin wij contact hielden via e-mail en ik hem uitnodigde mij in Amerika te komen bezoeken wanneer ik het volgende jaar thuis zou zijn — geloofde ik een nieuwe, fantastische vriend te hebben gemaakt. Maar de vriendschap zou zich nooit kunnen ontwikkelen. In het voorjaar pleegde hij zelfmoord, deze grote schrijver die ik nog maar een paar maanden tevoren op grond van zijn alerte, levendige manier van doen voor zo gezond en levenslustig en geworteld had gehouden.’ 
Zelfmoord? Volgens Wikipedia is dat onzeker: ‘Over de manier waarop Levi stierf zijn de meningen verdeeld. Was het een ongeluk of zelfmoord? Levi-vertaler Reinier Speelman houdt het op een noodlottige val, maar anderen menen dat Levi sprong omdat hij zijn herinneringen niet meer aankon.’
Flor Vandekerckhove⇲

(°) In ’t Nederlands Is dit een mens. Primo Levi. 225 p. Uitg. Meulenhoff. 2015. 

(°°) De band The Swallows ontstond in 1961 in Bredene. Ray Bossaert, lead git. ( RIP ), Laurentius Vanacker (vocals), Johnny Cools (rhythm git.), Ronny Cools (bas git.), Jacky Vandewalle (drums 1961-64), Willy Geerolf (drums).

(°°°) Philip Roth. Waarom schrijven? Verzamelde non-fictie 1960-2013. Vertaald door Else HoogKo KoomanBartho Kriek. 496 p. Uitg. De Bezige Bij. 2018.

Een gespreksonderwerp

Links: vroeger. Rechts: nu.

VOOR MIJN DEUR komt een wooncomplex dat de dierenweide vervangt die er tot voor kort was. Wat er komt is niet alleen een flatgebouw, ’t is ook een gespreksonderwerp. Gisteren ging ik voor het eerst de werken bekijken. Komt een verre buur bij me staan die zegt: ‘’t Is kapitalisme hé.’ Meteen denk ik aan Leen Jongewaard met zijn meezinger uit 1967. (°) ‘De dierenwei was leuker hé’, zegt hij nog. Ja, denk ik, vooral omdat we er zelf niet moesten voor zorgen. Wijzend op al de indrukwekkende machines, zeg ik: ‘Ik begrijp niet hoe ze daar nog winst uit kunnen halen. Hoeveel kost zo'n machine niet?’ Volgens de buur valt dat nochtans gemakkelijk te begrijpen: ‘De verkoop van die appartementen gaat zo goed dat de prijzen intussen al gestegen zijn.’ Dat vind ik kras. Hij weet nog meer: twee op drie van die appartementen gaan naar tweedeverblijvers en wat hij ook weet is dat de gemeente er een flink pak belastinggeld aan overhoudt. Op den duur is het gespreksonderwerp uitgeput. Voortstappend hoor ik hem nog De Schuld Van Het Kapitaal fluiten. Kent hij net als ik dat oude liedje? Is 't weer iets wat zich alleen in mijn hoofd afspeelt? Ik trek de voordeur achter me dicht en realiseer me dat ik nog eten in huis moet halen.
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Het lied De Schuld Van Het Kapitaal dateert van december 1967. Het werd gezongen door Leen Jongewaard (°1927 - 1996†). Tekst is van dichter-schrijver Michel van der Plas (°1927 - 2013†). Het lied vertelt het ironische verhaal van een jonge tuinknecht die verleid wordt door een rijke vrouw, waarna hij telkens verzucht dat het allemaal de schuld van ’t kapitaal is. Bekende regel: ‘Mensen, noem elkaar geen mietje / Eenmaal zing je allemaal / Allemaal het ouwe liedje: / 't Is de schuld van 't kapitaal.’

Kebab in Nemours

In 1994, bij Ali in Nemours (impressie via artificiële intelligentie. Goed gedaan trouwens. Ja, in die tijd stond ik vol haar. De kitten is Meuw, katje dat al eens met mij mee op reis ging. De leren jas heb ik in Frankrijk achtergelaten, hij hing daar in de kast toen ik het huisje verkocht.) (°)

IN HET LAATSTE decennium van voorgaande eeuw verbouwde ik in de Languedoc een huisje. Vier keer per jaar reed ik erheen. Gaandeweg had ik mij een traject toegeëigend dat me, zonder betalende autowegen, op bevredigende wijze naar mijn bestemming bracht, 1150 kilometer ver. In een grote boog ging het rond Parijs, tot aan de obelisk van Fontainebleau, waar ik rechts afsloeg, naar Nemours. Zo komt het dat ik in die tijd jaarlijks acht keer dat stadje passeerde, vier keer op weg naar dat huisje, vier keer terug naar huis.
In Nemours at ik op de Place de la République altijd shoarma. Of pita, dat weet ik niet meer. Of kebab. Op den duur kenden we elkaar, de uitbater van dat eethuisje en ik. Ali kende me als sjacheraar die telkens in Noord-Europa een auto kocht, ermee naar Zuid-Europa reed en die auto daar met veel winst verkocht. Dat Ali zoiets ongerijmds dacht, komt doordat ik hem bij onze kennismaking over Danny Ceuninck verteld had, die op zo’n manier al eens een reis naar Portugal placht te financieren. In Lissabon nam Danny vervolgens een goedkope vlucht naar Kaapverdië, waar hij ais geneesheer werkte. (°°) Doordat mijn Frans niet goed is, had Ali daar iets heel anders van gemaakt. Ik van mijn kant kende Ali als zoon van een Turkse moeder en een Algerijn die ten tijde van de onafhankelijkheidstrijd de kant van Frankrijk gekozen had. Doordat mijn Frans niet goed is, slaat ook dat verhaal wellicht nergens op.
Flor Vandekerckhove⇲

(°) 184 reisverhalen telt deze blog al en er komen er ook dit jaar nog bij. Volgend jaar selecteer ik er een aantal en maak er een boekje van. Kijk, ik heb al een kaftontwerp.

(°°) Waardoor dit korte reisverhaal onverwachts ook een in memoriam wordt, een korte herinnering aan onze makker Danny Ceuninck (°6 juni 1947 - 6 oktober 2025†). 

Zestig jaar geleden in zwart-wit, thans in kleur

’T WAS EEN jongensclubje. Midden de jaren zestig lieten katholieke geplogenheden niet toe dat jongeren van verschillend geslacht samen foto’s leerden maken en al helemaal niet in een donkere kamer. Nu ik erover nadenk: ik herinner me geen enkele vrouw die in die tijd met een kodak in de weer was. (°) Ah, alles was anders. Er bestond géén Tour Femmes en er waren géén Red Flames. Er werd misschien wel op politiebureaus geschoten, maar gangsters die er op een trottinette vandoor gingen, dat was ongezien. 

Over deze Gevaert Fotoclub Bredene heb ik eerder al bericht. Vandaag voeg ik er een ingekleurde foto aan toe. Volgens Ivan Schamp en Pierre de Maeyer bevinden we ons in de Duinbossen van De Haan. De exacte datum is onzeker, maar ik mag zeggen dat de jongens op de foto omtrent zestien jaar zijn. De zelfontspanner van Stuyts’ fototoestel vereeuwigt van links naar rechts Roland Vanmassenhove (†), Bert Tas, Gilbert Conneye, Flor Vandekerckhove, Pierre de Maeyer, Erik Poppe, Hugo Pauwels, Ivan Schamp, Chris Stuyts (†) en Christiaen Charlé (†). Al die namen komen in De Laatste nog elders voor. Daar leer je de jongen in kwestie iets beter kennen (gearceerde namen kun je aanklikken.)
De originele foto is zwart-wit, hij is ook minder scherp. Ik vraag ChatGPT om er een nagelscherpe kleurfoto van te maken, iets wat de machinerie in enkele seconden keurig voor me regelt. (Flor Vandekerckhove⇲)

(°) Dat komt wellicht doordat ik niet goed gekeken heb. Vrouwen maakten wel degelijk foto's. Op ’t net vind ik deze advertentie van Kodak (Australië) uit 1946. 

In dit stukje gebruik ik merknaam Kodak als soortnaam, kodak. Dat gebeurt wel meer. Wie het over een bik heeft, bedoelt daar wellicht een balpen mee, van welk merk ook. Niet elke waterverwarmer is een Bulex, maar we zeggen desalniettemin dat de bulex kapot is. De rij is lang: pamper, maïzena, pyrex, skai, tefal, vaseline, walkman, luxaflex, gilette, nescafé, formica, linoleum, kleenex, stanleymes, tipp-ex…

Nadat het leven me van stad naar stad had gebracht, van werk naar werk en van vrouw naar vrouw, streek ik in Bredene neer, waar ik ook mijn jeugd had doorgebracht. Daar startte ik een schrijfproject dat onderzocht hoe het anderen vergaan was. Ik delfde sporen van schoolmakkers op, jongens waarmee ik tijdens m’n tienerjaren de schoolbanken in een Oostends college deelde. 

Had het iets te betekenen, het leven van die babyboomers in de sixties? Ik schreef er een boekje over, Tienerklanken, zo genoemd naar een TV-programma dat in die tijd voor ons gemaakt werd.

Tienerklanken is een e-boek (117 pagina’s in pdf of epub naar keuze), uitgegeven door De Lachende Visch en gratis verspreid door De Weggeefwinkel. Vraag ernaar via liefkemores@telenet.be en het boekje valt vandaag nog in je mailbox. GRATIS! (Vermeld: ‘Tienerklanken’ en zeg epub of pdf.)