Twee Gilles passeren langs mijn raam

Paasmaandag 2019 — AAN DE OVERKANT draait een Gille de hoek om. Naast hem loopt zijn Gille-vrouwtje. Roffelend begeleidt een trommelaar het koppel. Dat ik ’t me herinner, komt doordat het me toen inspireerde tot het schrijven van Inleiding tot het surrealisme. ’t Komt ook doordat de aanwezigheid van die trommelaar me blijven boeien is. Zeven jaar later leert de alwetende ChatGPT me: ‘Wanneer een of meerdere Gilles zich tijdelijk van de groep verwijderen – bijvoorbeeld om familie te bezoeken – is het traditioneel gebruikelijk dat zij door een trommelaar worden begeleid. Die "vertegenwoordigt" als het ware de aanwezigheid van het carnaval en zorgt ervoor dat de Gilles niet zomaar als gewone verklede personen door de stad wandelen. Een Gille die in kostuum zonder trommelbegeleiding rondloopt, is binnen de traditie eerder ongepast.’  
Vandaag bekijk ik de foto opnieuw. Het uitzicht is veranderd. Ter linkerzijde werd een flatgebouwtje bijgebouwd, ter rechterzijde is de zijgevel opgekuist. Veelzeggend is dat de dieren uit de wei verwijderd werden. Waar nu wei is komen flats, na het bouwverlof beginner ze er al mee. Alleen de herinnering blijft bestaan.
Flor Vandekerckhove⇲

De tekstkroes is als een beker waarin ik al mijn creativiteit gooi. Daar mengt mijn imaginatie zich met die van u, lezer, hopend dat er zodoende goud van komt. De tekstkroes is een e-boek, 337 pagina’s, in 2026 uitgegeven door De Lachende Visch. De distributie gebeurt via De Weggeefwinkel. Het e-boek is gratis voor wie erom vraagt. Vermeld ‘Tekstkroes’ en zeg of u pdf dan wel epub verkiest. Doe het via liefkemores@telenet.be en het boek valt vandaag nog in uw e-box.

Over spruitjes en schrijverschap

SCHRIJVER GUILLERMO O’JOYCE IS een leerling van Richard Yates (°1926 - 1992†) die je misschien kent van Revolutionary Road. De oud-leerling wijdt een essay aan zijn leraar. Dat hij het The Curse of Brussels Sprouts (° De vloek van spruitjes) titelt, komt door een verhaal van Yates. 
In diens A Glutton for Punishment (Een masochist), wordt de antiheld ontslagen. Eerst ziet hij in dat ontslag een kans om avontuurlijke wegen in te slaan. Thuis komt hem de geur van spruitjes tegemoet. ‘Het verhaal gaat nog zo'n 1500 woorden verder, maar die spruitjes markeren het einde.’ Spruitjes zijn in deze ‘een grimmige herinnering aan de plechtige plicht van een goede burger, spruitjes ontnemen Walter Henderson zijn mannelijkheid en zijn menselijkheid. Als het eten smakeloos is, de straten smakeloos, de vrouw droog, de kinderen zeurend, is er maar één ding te doen: je schrap zetten en je fatsoen tonen.’ De antiheld berust. 
Had het anders gekund? ‘had hij zijn plan kunnen doorvoeren (…) zou hij door de straten van Manhattan hebben rondgezworven, hebben kunnen nadenken, vreemde gesprekken hebben gevoerd met mensen met wie hij normaal gesproken niet zou praten, Manhattan hebben leren kennen. Bovenal zou hij moeten bedenken wat hij met zijn tijd moet doen, in overeenstemming met zijn eigen kwetsbare gevoel voor plezier. Hij zou zelfs een status kunnen hebben gekregen die zelden wordt geëerd op deze planeet (…): een man die een manier had gevonden om zich thuis te voelen op aarde.’
Dat verhaal, insinueert O'Joyce, gaat evenzeer over 't leven als over schrijverschap. Wat in zijn geval te begrijpen valt, schrijven is bij O'Joyce a way of life. Hij keert terug in de tijd. Tweeënveertig jaar geleden volgt hij een schrijfcursus bij Richard Yeats. Hij vertelt over diens bundel Eleven Kinds of Loneliness (waarin A Glutton for Punishment staat), boek dat hij in die tijd voor 99 cent koopt en waarbij hij zich na lezing afvraagt: hoe komt het dat zo’n goed boek in de ramsj geraakt? ’t Is een ervaring die zijn afschuw van het boekbedrijf aanwakkert en hem laat nadenken over wat het betekent schrijver te zijn. En dit is wat hij na lezing van Eleven Kinds ervaart: ‘Mijn reactie was pure stilte; Ik zat heel stil aan het bureau in mijn raamloze eenkamerappartement. Ik had niet de behoefte om iets te doen of iets te denken. Ik voelde me meer op mezelf dan ik me kon herinneren. Ik had er vrede mee en ik was dankbaar. Nadat ik dit misschien vijf minuten had gedaan, zei ik tegen mezelf: "Nou, eindelijk heeft iemand het gezegd." Dat was mijn volledige reactie. Ik voelde me lichter dan voorheen en ik had geen behoefte om te analyseren wat ik zojuist had gelezen.’

De antiheld van The Curse of Brussels Sprouts trekt naar de rivier waar hij voor ’t eerst zijn echtgenote heeft gekust. ‘De rivier is het tegenovergestelde van spruitjes; dat geldt zelfs als het een stinkende rivier is, een gele, zwavelachtige rivier, want de rivier stroomt altijd.’ En verder: ‘Om persoonlijkheid te hebben, om van het leven te genieten... al is het maar een beetje, moet je het meten loslaten, zeker als het om je eigen inspanningen gaat, en wat meer tijd doorbrengen langs de rivier waar je niets probeert te bewijzen, gewoon je gedachten uitzetten en genieten van de stroom (...)’ Hij komt er verder nog op terug: ‘Dat was precies waar Eleven Kinds of Loneliness en Revolutionary Road ons voor waarschuwden. Het leven gaat niet over winnen of falen, gepubliceerd worden of prijzen winnen, maar om op de een of andere manier een harmonieuze stroom te vinden zoals een rivier dat doet (…)’.
Wat mag je dan verwachten van de schrijver? ‘Iedere schrijver kan maar een klein beetje doen; op een onhandige manier. (...) Er is geen opwaartse klim bij schrijvers, of in wat dan ook.’ Yates, zegt O'Joyce, deed veel moeite om zijn literaire kunstgrepen te verbergen ‘(…) waarschijnlijk omdat hij wist dat boeken uiteindelijk net zo verdacht waren als al het andere, spruitjes incluis.’
Flor Vandekerckhove⇲

(°) O’Joyce, Guillermo. The Curse of Brussels Sprouts: Richard Yates revisited. In Miller, Bukowski and Their Enemies: Essays on Contemporary Culture. 160 p. Pinter & Martin, 2011. [De vertalingen  die ik meegeef zijn van Google Translations.]

Met Sophie Straat naar ’t piket

 Van links nr rechts: Greta Craeymeersch, Jacqui Goegebeur, Kati Couck, kunstenaar Alice Martha, Moniek Darge en Chantal De Smet tijdens de officiële inhuldiging van een Gentse tram waarop Alice hun beeltenis geschilderd had. Een eerbetoon aan Gentse feministen. Meer erover in Gentspoort.

TIJDENS DE GENTSE Feesten trad ook Sophie Straat op, zangeres die uitdagend ‘alle witte mannen naar achteren’ stuurde. Na dat optreden vulden de luchten zich met straffe meningen, zwarte klachten en zware verwensingen. Daarbij viel me een marxist op - prof, actief op Facebook -  die in Sophie Straat & consorten een belemmering voor de klassenstrijd ontwaarde. Al die tweespalt heeft in Amerika alleen maar fascisme opgeleverd, schreef hij. En ik die dacht dat het door ’t kapitaal kwam.

Nu moet ik aan feministe Kati Couck denken die ‘in onze tijd’ vrouwen instrueerde in de zelfverdediging, technieken waarmee die vrouwen mannen konden vloeren. Ik denk wel dat Sophie Straat daarbij had willen zijn. 

Zelf was ik betrokken bij stakingspiketten aan Gentse warenhuizen. ’t Ging om veel filialen en er was bijgevolg veel menskracht nodig. Ik vroeg Kati om hulp. Ze reageerde enthousiast en verrijkte de stakingsposten met vrouwen die mannen konden vloeren. Ik denk wel dat ook Sophie Straat ’t piket vervoegd zou hebben. Ja, dat denk ik.

Flor Vandekerckhove⇲ 

Uitgeverij De Lachende Visch stelt u de digitale AMANDINE voor, roman uit 2012 van Flor Vandekerckhove. 33 hoofdstukken, 231 bladzijden, meer dan 63.000 woorden. AMANDINE vertelt het epos van de Oostendse visserij en hoe die geschiedenis het leven van de ik-figuur tot vandaag tekent.

1958, in een Oostendse cinema

HOE GING DAT in die tijd? Wanneer zo’n film in 1956 in de markt gezet werd, zagen we die dan al ’t zelfde jaar in Oostende? Als ’t een blockbuster was, speelde die dan in de dure Rialto? In de goedkope Cameo? Ik zal ’t eens aan Johan Geuvens (°) vragen. 
Enkele minuten later krijg ik al antwoord: ‘Daar is niet zo eenduidig antwoord op te geven. Soms waren die films hier al twee maand na de premiere in de VS te zien, maar het kon ook veel langer duren. De premiere van 'Around the world in 80 days' ging al door op 17 oktober 1956 in New York, terwijl de film in België pas op 3 januari '58 in Brussel te zien was. In welke Oostendse zaal de film gespeeld werd is nog iets anders. Georgette Kerkvoorde van Palace en Ritz had een hele goeie relatie opgebouwd met o.a. Universal, United artists en Paramount. Zij kreeg al die films in premiere. De Rialto had dan weer bijna alle Disney-films. Ook veel Warner Bros, alhoewel ook de Ritz die kreeg. Grote epossen vonden altijd hun weg naar de Capitole, de enige 70 mm zaal, films als Ben Hur, El Cid, Cleopatra… Je ziet dat het een beetje duwen, trekken en lobbyen was om de beste films te krijgen. Soms werd aan een cinema een 'treintje' aangeboden, bijvoorbeeld vijf films, met slechts één grote kaskraker, te nemen of te laten.’
1958. Ik ben negen jaar. Met Arjette en Onze Marcel zie ik Around the World in Eighty Days. Volgt nu een spoiler alert. Een Britse gentleman sluit een weddenschap: hij zal in tachtig dagen rond de wereld reizen. Wanneer blijkt dat de held de weddenschap nipt verliest, wegens een dag te laat, vind ik dat onrechtvaardig. Wanneer blijkt dat hij tóch wint, moet Arjette het me uitleggen: ’t heeft met de draaiing van de aarde te maken. 

Ook Jules Verne legt het uit: ‘Daar Fogg zijn weg in een oostelijke richting volgde, trok hij de zon tegemoet en dientengevolge werden de dagen voor hem zooveel maal vier minuten korter, als hij graden in deze richting aflegde. Er zijn drie honderd zestig graden op den omtrek der aarde, die drie honderd zestig graden vermenigvuldigd met vier minuten, geven juist vier en twintig uren—dat is te zeggen één dag, dien men alzoo zonder het weten wint. Met andere woorden, nu Phileas Fogg oostwaarts trok, zag hij de zon tachtig maal den meridiaan passeeren, terwijl zijne collega's, die te Londen bleven, dit slechts negen en zeventig maal zagen. Vandaar dat het op zaterdag en niet op zondag was, zooals Fogg meende, dat zij hem in de zaal van de Reform-club wachtten.’ (°°)
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Geuvens & Benoit, De wonderlijke wereld van pluche & pellicule. De geschiedenis van de Oostendse cinema’s. 383 bladzijden. 2010. 

(°°) Fragment uit De reis om de wereld in tachtig dagen van Jules Verne. Volledig online te lezen en gratis van het net te halen op Project Gutenberg.

Herinneringen aan Goldfinger

om haar in mijn web te vangen

had ik wel duizend listen verzonnen

tevergeefs

en toen kreeg ik in 1964

onverwachts en afgesproken tussen onz’ ouders

de kans om haar in een pikdonkere zaal te lokken

waar we Goldfinger gingen zien

en waar ik voor een keer

haar rok mocht optillen

en ik 

weze het denkbeeldig 

met mijn goldfinger 

een weg mocht zoeken 

in een web of sin

waarover Sherley Bassy in die film ook zong

en tegelijk met de kiss of death from mister Goldfinger

voelde ik voor ’t eerst in mijn broek

de door haar opgewekte hete gloed

(Flor Vandekerckhove⇲)

Herinneringen aan Goldfinger is een uittreksel uit mijn boek Tienerklanken.

Nadat het leven me van stad naar stad had gebracht, van werk naar werk en van vrouw naar vrouw, streek ik in Bredene neer, waar ik ook mijn jeugd had doorgebracht. Daar startte ik een schrijfproject dat onderzocht hoe het anderen vergaan was. Ik delfde sporen van schoolmakkers op, jongens met wie ik tijdens m’n tienerjaren de schoolbanken in een Oostends college deelde. Had het iets te betekenen, het leven van die babyboomers in de sixties? Ik schreef er een boekje over, Tienerklanken, zo genoemd naar een TV-programma dat in die tijd voor ons gemaakt werd. 

Tienerklanken is een e-boek (117 pagina’s in pdf of epub naar keuze), uitgegeven door De Lachende Visch en gratis verspreid door De Weggeefwinkel. Vraag ernaar via liefkemores@telenet.be en het boekje valt vandaag nog in je mailbox. GRATIS! (Vermeld: ‘Tienerklanken’ en zeg epub of pdf.)

Van ‘Herinneringen aan Goldfinger’, een provovers, bestaat ook een YouTubevideo waarin je me het verhaal ziet/hoort declameren. ’t Is als ’t ware een auteurslezing u aangeboden vanuit mijn fauteuil: www.youtube.com/watch?v=mu9oQTlwGjk.

Het gebeurde aan Petit Paris

IN EEN BLOEMPERK, op het kruispunt van Petit Paris, had ik een zakje met de juiste ingrediënten begraven: grond van een kerkhof, beentje van een zwarte kat en een pasfotootje van mezelf. Net zoals Robert Johnson ’t had gedaan, en Faust, sprak ik de geijkte woorden uit: ‘Heer van de duisternis maak u bekend.’ En wanneer ik ’s avonds huiswaarts keerde, was mijn spel op de strumstick danig verbeterd. Buren zeggen dat het nu ongehoord mooi is. Mijn ziel ben ik wel kwijt, maar het is zoals onze Marcel het destijds zeide: ge kunt niet alles hebben in ’t leven. (Flor Vandekerckhove⇲)

De tekstkroes is als een beker waarin ik al mijn creativiteit gooi. Daar mengt mijn imaginatie zich met die van u, lezer, hopend dat er zodoende goud van komt. 

De tekstkroes is een e-boek, 337 pagina’s, in 2026 uitgegeven door De Lachende Visch. De distributie gebeurt via De Weggeefwinkel. Het e-boek is gratis voor wie erom vraagt. Vermeld ‘Tekstkroes’ en zeg of u pdf dan wel epub verkiest. Doe het via liefkemores@telenet.be en het boek valt vandaag nog in uw e-box.

Hoe je met zelfbeklag moet omgaan [Oud worden voor beginners (8)]

Op de foto: Karel Dierickx (°1940 - 2014†) aan ’t werk in zijn atelier. Ik weet niet van wie de foto is, maar hij is of van Lieven Herreman of van Dirk Vermeire, Jules Vandevelde, Herman Selleslags, Dominique Provost of Sara Martens. Misschien komt hij uit het archief van Karel en vrienden. Meer erover op de mooi onderhouden website van wijlen Karel Dierickx.

Deze post maakt ook deel uit van een reeks 

Oud worden voor beginners. 

De hele reeks valt te lezen 

vanaf Oud worden voor beginners (7).

WANNEER TEGENZIN ME overvalt, omdat mijn rechteroog alleen nog wazen ziet, omdat mijn keel de rijst terugduwt, omdat ik almaar trager word, omdat frieten diarree voortbrengen, omdat ik al bij zwakke noordoostenwind een jasje dragen wil, omdat ik loden benen heb, omdat ik doof wordend ’t weeral niet gehoord heb, omdat ik mijn pillenvoorraad moet aanvullen, omdat ik bij elk tegenwindje voel hoe eenzaamheid met oude dag gepaard gaat, omdat mijn pik niet meer wil rechtstaan, omdat onlust me bij ’t minste overvalt; omwille van dat alles en ook omwille van een deel ervan, haast ik me te denken aan die keer in ’88 toen we ons in de Oostendse galerie Bureaux et Magasins bevonden en het tot een feestje kwam. Er was een koppel buitenlandse collectioneurs, waarvoor het evenement trouwens opgezet werd. In enkele uren, zeiden die achteraf, hebben we waarlijk de wereld van James Ensor leren kennen. Wat een nacht! Nathalie Brutin leidde het gebeuren, Luc Martinsen was er, net als academiedirectrice Chantal De Smet, kunstcriticus Hugo Brutin, fotograaf Steven Decroos, kunstschilder Jan Deconynck, graficus James De Coninck… En Karel Dierickx, inmiddels overleden, maar toen nog jong en losbandig, die me daar meegaf hoe ik met zo'n zelfbeklag moest omgaan. ’t Was in ‘t Frans, hij had het ergens gelezen, hij zei: ‘J’ai 48 ans. Je pose mes valises.’ Hij wachtte enkele tellen, waardoor ik dacht dat het gewoon een plat gezegde was, en zei toen: ‘Et je les reprends.’
Flor Vandekerckhove⇲

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Joseph Conrad over de tyfoon: ‘Het ergste moest nog komen’

Op het terras van een flat in het majestueuze One Baelskaai ontmoeten Joseph Conrad (°1857 - 1924†) en De Laatste Vuurtorenwachter elkaar. Ze hebben het over het geweld dat zich enkele tientallen meters verder in zee kan afspelen. Maar hoe gaat het er eigenlijk aan toe in een tyfoon?

EEN TYFOON WORDT pas erg nadat je denkt dat het ergste voorbij is. In Verhalen van de zee van Joseph Conrad begint zo’n tyfoon op bladzijde 204: ‘Nauwelijks had hij getracht de deur te openen, of de wind greep haar in zijn baldadige vuist. Zich vasthoudend aan de klink werd hij over de drempel naar buiten gesleurd.’ Drie bladzijden verder begint een nieuw hoofdstuk, maar de tyfoon gaat door: ‘Terwijl hij met luider stem verklaringen deed aan zijn kapitein, breidde zich plotseling zwarte duisternis uit over de nachtelijke hemel. Zij viel in hun gezichtsveld als iets tastbaars. Het was alsof de reeds getemperde lichten der wereld geheel werden uitgedraaid.’ Op pagina 211 is de tyfoon nóg aan ’t razen: ‘De bewegingen van het schip overtroffen alles. De hulpeloosheid waarmee het heen en weer werd gegooid was angstwekkend; het stampte alsof het in een lege ruimte dook en telkens een muur vond waar het tegen op botste.’ Verder: ‘Op sommige ogenblikken stroomde de lucht tegen het schip, alsof ze door een tunnel werd gezogen, met een saamgeperste, massieve kracht, die de Nan Shan uit het water scheen te lichten en een ogenblik zwevende te houden, trillend van voor tot achter. En dan begon het stampen en slingeren weer, alsof de wind haar had laten terugvallen in een ketel ziedend water.’ Op de volgende bladzijde: ‘De Nan Shan werd door de storm geplunderd met zinneloze, vernielende woede: stormzeilen uit extra seizings gescheurd, dubbel geregen zonnetenten weggeblazen, brug schoongeveegd, pressings gebarsten, relings verbogen, lichtbakken vermorzeld — en van de sloepen waren er al twee weg. Zij waren verdwenen zonder dat iemand het gehoord of gezien had.’ Bladzijde 215: ‘De zeeën schenen van alle kanten uit het duister toe te schieten om haar te houden op de plek, waar zij bijna was ten onder gegaan. Haat was er in de wijze, waarop zij werd mishandeld; wreedheid in de slagen, die er vielen. Zij geleek een levend wezen, dat voor een woedende menigte werd geworpen: heen en weer gesmeten, geslagen, omhooggetrokken, neergesmakt, getrapt.’ U begrijpt dat het nog een eind doorgaat, ook na bladzijde 219 waar weer een nieuw chapiter begint. En ook na pagina 243 in alweer een nieuw hoofdstuk. En dan op bladzijde 255, vierenveertig pagina’s nadat de tyfoon van start gegaan is, staat daar opeens: ‘Het ergste moest dus nog komen’.

Flor Vandekerckhove⇲

Joseph Conrad. Verhalen van de zee. 453 pagina’s. Arbeiderspers. 1941. 

Zoeken naar Guillermo O’Joyce

Na lang zoeken vind ik een fotootje van Guillermo O’Joyce. Dat volstaat evenwel om een imaginaire ontmoeting met de obscure schrijver te ensceneren. Ter kennismaking nodig ik hem uit in hotel Helvetia te Bredene. In dat hotel heb ik eerder ook René Magritte ontmoet. Ik vermoed dat ik er later nog wel langsloop, 't is mijn manier om eens onder de mensen te komen. (De naam Helvetia leeft voort in het flatgebouw dat nu op de plaats van het hotel staat.)

UIT DE KINDLE-REKKEN van Amazon pluk ik een essaybundel voor 3,16 euro. (°) Voor geen geld ontdek ik een mij onbekende die schrijft op een manier die ik graag lees. Voor De Witte Raaf zijn die essays wellicht verwerpelijk simpel, bij mij zijn ze wel-gekomen.
Guillermo O’Joyce (°1941) — a.k.a. William Joyce, niet te verwarren met de gelijknamige Amerikaanse nazi — schrijft memoires, gedichten, romans en korte verhalen. Die bevinden zich niet (langer) op de boekenmarkt. Een overzicht vind ik in de William Joyce Blog, samengesteld door Elaine Ash die van zichzelf zegt dat ze schrijvers helpt bij editing, publishing en marketing. In het geval van O’Joyce is dat dan zonder resultaat. Vandaar dat de schrijver in St. Augustine, Florida de kost moet verdienen met op straat mondharmonica te spelen. Hij is 85 jaar!

Ik vind een interview uit 2016: ‘William Joyce heeft een intensieve literaire carrière achter de rug, waarvan de wisselvalligheden de oppervlakkige wispelturigheid van de industrie illustreren. Dit is een schrijver die (…) een eerste roman schreef, First Born Of An Ass (°°), die de recensenten verbijsterde (…) en hij ging door. Dat is wat schrijvers doen (…).’ Interviewer Richard Godwin spreekt met O’Joyce ‘over zijn plaats in de Amerikaanse literatuur.’ Vraagt de interviewer: ‘Wat is als schrijver jouw blijvende relatie met het Amerikaanse erfgoed?’ De schrijver antwoordt: ‘Ik heb niet genoeg geld voor de huur van volgende maand, dus mijn relatie met het Amerikaanse erfgoed is wel het minste van mijn zorgen. Ik hoop te kunnen volhouden zonder op straat te moeten slapen.’ (°°°)

Flor Vandekerckhove⇲

(°) O’Joyce, Guillermo. Miller, Bukowski and Their Enemies: Essays on Contemporary Culture. 160 p. Pinter & Martin, 2011.
(°°) First Born as an Ass (231 p. Watermark Press Inc. 1989) kan niet geleverd worden, zegt Amazon. Het boek wordt in Goodreads als volgt besproken (Google vertaalt): ‘Een grillig maar zeer origineel debuut dat de Amerikaanse droom op een uitbundige en meedogenloze, scatologische manier op de hak neemt. Gorm, Joyces held, is de eeuwige loser van zijn jeugd – moederloos, onintelligent, gepest (…) – tot hij op een dag een advertentie voor Charles Atlas op een luciferdoosje ziet en begint aan een bodybuildingcursus waardoor hij eruitziet als een Nathanael West-held op steroïden. Zijn deltaspieren maken van hem een ​​held op school en een beroemdheid in zijn stadje, het Pittsburgh van de jaren 50 (vooral nadat hij spontaan verandert in een fascinerende korsetverkoper op de hoek van de straat); maar hij kan nog steeds niet uitvogelen hoe hij zijn geslachtsdeel moet ontwikkelen of zijn obsessie met zijn darmen en hun verraderlijke bewegingen moet overwinnen (hij slikte als kind een kogellager in). Ten slotte, wanneer zijn voormalige babysitter en bodybuildcoach, mevrouw Vidoni, sterft, sleept Gorm haar lichaam door de hele stad, nauwelijks beseffend dat ze dood is, en hangt haar verwijderde wrat boven zijn gewichthefbank voordat hij zijn spieren laat zien – wat hij doet in een climax van een fysieke-cultuurwedstrijd die Joyces Swiftiaanse visie op de menselijke cultuur bevestigt. Na een duister, buitengewoon inventief openingsgedeelte, verhardt de fantasie geleidelijk tot een shockerende, burgerlijke stijl. Of blijven Joyces onmiskenbare verheerlijkingen gewoon te lang hangen?’
(°°°) Nog bronnen om iets over William Joyce te vernemen: The Savage Joy of Guillermo O’Joyce en de Blog van Les Edgerton.

Kwam Cyriel Buysse in 1911 met de auto naar Bredene? ‘Een draaitje aan den slinger en weg is hij.’

Links: Bij landhuis Daerupt in Deinze poseert auteur Cyriel Buysse met zijn stiefdochters in de Minerva.
Rechts: De imaginaire ontmoeting met Cyriel Buysse in de leeszaal van hotel Glibert in Bredene.
Rechts, bij het raam, ben ik ’s mans biografie aan ’t lezen: Het leven, niets dan het leven: Cyriel Buysse en zijn tijd. (J. van Parys. 2008. Uitg. Atlas. 992 p.)

WAT WE WETEN is dit. Hotel Glibert is een van de eerste hotels in Bredene. De uitbaters definiëren het als ‘familiepension, met café en restaurant.’ Er is ‘service par tables séparées’. Er zijn badkamers en er is elektriciteit. Er is telefoon (nummer 582). Wie met eigen wagen komt, kan die kwijt in de ‘ruime hotelgarage’. Meer over het hotel - en een mooie gevelfoto - staat in Op zoek naar Glibert… We mogen vermoeden dat het gebouw in 1911, na de winter, helemaal klaar staat om gasten te ontvangen.
En nu iets helemaal anders. Wie van mijn generatie is, kent Het gezin van Paemel, toneelstuk uit 1903 van Cyriel Buysse (°1859 - 1932†). Doordat er twee keer een televisiefilm van gemaakt wordt (1963 en 1978), hebben we het, denk ik, allemaal op tv gezien. Of in de cinema, want in 1986 is er ook een gelijknamige bioscoopfilm. 
Wat weet ik nog van Buysse? Ik weet dat hij In 1908 een Minerva koopt, befaamd Belgisch automerk, goed voor een topsnelheid van 80 kilometer per uur. Daarmee maakt hij reisjes en die laten sporen na in reisverhalen, zoals De vroolijke tocht (1911). Ik citeer een stukje: ‘De groote, gróóte gave van de auto is, dat men er mee komt in plaatsen, waar men anders nooit aan denken zou. Wie zal zich de moeite getroosten drie kwart van een dag in een kruipend locaal-treintje te verboemelen om ergens een streek of stadje te bezoeken, waar misschien wel een aardig, pittoresk gezicht, maar misschien ook een saaie teleurstelling wacht? De auto vindt die plekjes op zijn weg; zij komen vanzelf naar hem toe; en, vindt hij ze niet aardig, hij hoeft er niet te blijven, niet te wachten op een of ander tragen, problematischen spoortrein: een draaitje aan den slinger en weg is hij, naar betere oorden.’
Heeft Cyriel Buysse met die Minerva in 1911 Bredene bezocht? In ’s mans biografie vind ik niets wat daarop wijst. Dat ik desondanks schrijf dat hij in le salon de lecture van hotel Glibert present tekent, komt doordat Buysse deel uitmaakt van een verhaal. Door zo'n imaginaire ontmoeting krijgt het verhaal een licht surrealistische toets, iets wat ik bewust nastreef. Soms situeer ik zo'n ontmoeting in Gent, soms in Oostende en deze keer is ‘t in Bredene.

Flor Vandekerckhove⇲

In voettochten van 20 tot 30 kilometer wandelde Tania in 2020-21 rond heel Vlaanderen. Ik zette haar af waar ze vertrok en haalde haar op waar ze aankwam. Intussen zocht ik plekjes waar ik (over) kon schrijven. Dat leverde telkens een verhaal op, een impressie, een observatie, een vignet, een enkele keer ook een gedicht. 26 van die stukjes werden in 2021 verzameld in een boekje met als ondertitel ‘Een queeste naar Vlaamse identiteit’. Jan Loones leverde het voorwoord. Ook dit e-boekje (70 pagina's, veel foto's) van uitgeverij De Lachende Visch is gratis voor wie erom vraagt. Vragen doe je via liefkemores@telenet.be. (Vermeld ‘Langs Vlaamse wegen’. Alleen beschikbaar in pdf.)