Al die drank! (Schrijvers en alcohol)

Jack Spicer (links) en Richard Brautigan.

IN DE BIOGRAFIE van dichter-schrijver Richard Brautigan (°) heeft William Hjortsberg het ook over Jack Spicer die Brautigan terzijde stond bij ’t creëren van zijn meesterwerk, Forel vissen in Amerika. (°°) Brautigan had ingezien dat poëzie geen brood op de plank brengt, hij wilde proza schrijven. Spicer hielp hem, bijvoorbeeld zeggend: ‘Gooi alle goede zinnen weg.’ ’t Is minder vreemd dan het lijkt, ik kom er later nog wel op terug. Eerst leg ik een mapje aan, ‘compost’ bevattend, waarin later iets over die Jack Spicer kan groeien. 
In het mapje: ik onthoud San Francisco Renaissance. Ik vind de titel van een bundel in ’t Nederlands vertaalde poëzie van die man: Citroenen, gedichten en zeewier, uitverkocht en alhier niet in de bib voorradig, uiteraard niet. Gelukkig is er ook de ouwe, trouwe dbnl die hier een vertaald gedicht van Spicer plaatst. Daarna lees ik in poets.org: ‘His increasing depression and alcoholism began to destroy even his closest friendships.’ Iets wat ook Brautigan overkomt. En nu ik erover nadenk: dat is ook de weg die Delmore Schwartz gegaan is, poëet wiens biografie hier ook nog ergens half gelezen ligt. (°°°)
Wat is dat toch in het schrijversgild met al die drank & depressie? Ge zoudt haast denken dat de act van het schrijven ernaartoe leidt. Wat ook geschiedde, herinner ik me opeens, voor vader en zoon James en Franz Wright. 

In The Thirsty Muse (°°°°) vind ik een lange lijst van alcoholische, Amerikaanse schrijvers: Sinclair Lewis, Eugene O’Neill, William Faulkner, Ernest Hemingway, John Steinbeck, Edward Arlington Robinson, Jack London, Edna St. Vincent Millay, F. Scott Fitzgerald, Hart Crane, Conrad Aiken, Thomas Wolfe, Dashiell Hammett, Dorothy Parker, Ring Lardner, Djuna Barnes, John O’Hara, James Gould Cozzens, Tennessee Williams, John Berryman, Carson McCullers, James Jones, John Cheever, Jean Stafford, Truman Capote, Raymond Carver, Robert Lowell en James Agee. Ik denk ook aan Dylan Thomas, Charles Bukowski en J.M.H. Berckmans. 
Over schrijvers en drank valt ongetwijfeld veel meer te zeggen en misschien doe ik dat ook eens. In afwachting formuleer ik een hypothese: auteurs drinken niet méér dan wegenbouwers, bankbedienden en pastoors. Ze schrijven er wel meer over, en over hun drinkgewoonten wordt ook door anderen geschreven, waardoor de literatuur een alcoholisch spoor achterlaat dat op den duur mythische proporties aanneemt. ’t Is, zoals gezegd, een hypothese.
Flor Vandekerckhove⇲

(°) William Hjortsberg. Jubilee Hitchhiker: The Life and Times of Richard Brautigan. 2013. Uitg. Counterpoint. 880 p. 

(°°) Richard Brautigan. Forel Vissen in Amerika. Vertaald door Peter van Oers. 2012. Uitg. Van Gennep A’dam. 160 p. 

(°°°) James Atlas. Delmore Schwartz. The Life of an American Poet. 1977. Uitg. Farrar, Straus & Girox. 417 p.

(°°°°) Tom Dardis. The Thirsty Muse: Alcohol and the American Writer. 1989. Uitg. Sphere Books Ltd London. 292 p. Eerlijkheidshalve dien ik hieraan toe te voegen dat het boek ook een lange lijst van Amerikaanse schrijvers geeft die géén alcoholici waren.

 

Werelds succes en onderdrukte menselijkheid

Toni Servillo in de rol van president Mariano De Santis

REGISSEUR PAOLO SORRENTINO heeft al eens geïmponeerd. Dat deed hij in 2013 met La grande bellezza waarin een wel erg sociabele protagonist op leeftijd, rol van Toni Servillo, over gemiste kansen treurt. In die filmische meditatie stelt Sorrentino oppervlakkig maatschappelijk succes tegenover persoonlijk falen. Plaats van het gebeuren: de Romeinse, decadente jet set.
Sorrentino doet het nu weer met La grazia. Deze keer is het in de besloten wereld van de hoge politiek, de raison d’état. Toni Servillo vertolkt nu de rol van president van de republiek. Ook in dat milieu mediteert de regisseur-scenarist over soortgelijke droefheden die met de leeftijd komen. Weer staat publiek vertoon tegenover persoonlijk falen. Veelzeggend is een scène waarin de Italiaanse president roerloos toekijkt hoe zijn bezoekende Portugese collega over de uitgerolde loper naar hem toe komt. In plots opkomend noodweer heeft de naderende bezoeker almaar meer moeite om overeind te blijven; de regen striemt, de wind raast, de rode loper wordt door rukwinden weggeblazen, de bezoeker komt ten val… Wat een menselijk drama! Maar het protocol blijft wel overeind, de opwachtende Italiaanse president doet wat van hem verwacht wordt: hij geeft geen krimp. De scene toont ons dat die president zijn bijnaam — ‘gewapend beton’ — niet gestolen heeft, maar het verhaal weet beter: niets menselijks is hem vreemd. Wat uiteraard betekent dat er veel meer over die film verteld kan worden. Dat doet bijvoorbeeld Maarten Jochems erg goed (en erg persoonlijk) in De stem van de president.

Flor Vandekerckhove⇲

La grazia. Italiaanse film, 131 minuten. Regie en scenario Paolo Sorrentino. Werd in 2025 genomineerd voor de Gouden Leeuw op het Filmfestival van Venetië. Toni Servillo won er de Coppa Volpi voor beste acteur. Voor wie meer over het oeuvre van Sorrentino wil weten is er ‘Sorrentino’s films maken de tongen los’.

'Er zijn in de stad geen mannen met wie ik op straat gezien wil worden (…)'

Ernest Hemingway, portret van de man als openluchtschrijver.

ONLANGS LAS IK een citaat — ik weet niet waar, ik weet niet wiens — dat over een bibliotheek iets zei als volgt: ‘Iemand die een wijnkelder heeft, vraag je toch ook niet of hij ze allemaal gedronken heeft.’ ’t Is een opmerking die voor gemoedsrust zorgt wanneer ik mijn vinger over de ongelezen boeken in mijn kast laat gaan. Maar, zeg ik dan vergoelijkend, ’t Is niet omdat ze ongelezen zijn dat ik er niet over schrijven kan.
Toen ik in Gent woonde, liep ik regelmatig bij de Slegte langs. Haast altijd kwam ik met boeken buiten. Die stak ik thuis in de kast, zoals de wijnkenner dat met een fles in de kelder doet. Ik leidde een beweeglijk liefdesleven in die tijd, wat me van vrouw naar vrouw bracht en in die verhuizingen liet ik almaar meer achter: dream big, travel light. Daardoor staan her en der boeken die ik ooit de mijne noemen mocht. Of ze zijn in ’t containerpark terechtgekomen, wat waarschijnlijker is. 
Een collectie brieven van Ernest Hemingway heeft die verhuizingen overleefd. Ik weet niet hoe dat komt. Ik haal het boek (°) uit de kast, blader en vind maar één door mij onderstreepte passage. Op 15 september 1925 schrijft Hemingway een brief aan Ernest Walsch. Ik weet niet wie die Walsch is, zoek het op en zie dat ook die Amerikaan in 1922 naar Parijs trekt, net als Hemingway.

‘Ik heb mijn roman af—moet er van de winter nog eens goed doorheen gaan en uittikken. (…) Ik wil een wandeltocht ondernemen en mijn hoofd weer helemaal normaal laten worden. Het is van binnen hels vermoeid en nadat ik het boek af had heb ik er weer heel wat op los gedronken. Kan verdorie net zoveel whisky drinken als ik maar wil zonder dronken te worden omdat mijn hoofd zo moe is. Heb ook elke dag in de Seine gezwommen. Kouder dan de kust van Maine. (…) Heb er een hekel aan de herfst in de stad te verspillen. (…) Er zijn in de stad geen mannen met wie ik op straat gezien wil worden en ik ben bang om een van mijn vrouwelijke kennissen mee te nemen omdat ik een hekel heb aan complicaties, onwettige kinderen en alimentatie. Ga dus waarschijnlijk op mijn eentje maar voel me van binnen verdomd eenzaam en wou dat er iemand was om mee te gaan. (…)’

Waarom heb ik die passage destijds aangestipt? Ik heb waarlijk geen idee. Is er een reden waarom dat boek mijn trouweloos leven overleefd heeft? Geen idee. Al wat ik weet is dat het me vandaag een blogpost schenkt, als was het een goed glas wijn uit een fles die ooit in de kelder verloren werd gelegd.
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Ernest Hemingway. Brieven 1. 1917-1934. Uitg. Villa, Bussem. 1983. Vertaling en inleiding John Vandenbergh. 318 p.

Tienerklanken

Links: aankondiging van het televisieprogramma. Rechts: presentatoren Nora Steyaert & Hugo Van den Berghe. 

WEER HEB IK een boek in wording. Genre, stijl en vorm zijn nog onzeker. ’t Wordt wellicht weer een experiment. Inhoudelijk richt mijn blik zich op mijn tienerjaren, vandaar de titel die verwijst naar een televisieprogramma dat in 1961 van start ging: Tienerklanken. Dat was meteen voor mij bedoeld, ik was twaalf, tiener in wording.
Wikipedia geeft een lijst van mensen die het programma doorheen de jaren gepresenteerd hebben: Louis Neefs, Nora Steyaert, Bob Boon, Hugo Van den Berghe, Regine Clauwaert, Bob Davidse en Walter Capiau. Wie van mijn generatie is, kent al die namen wel van een en ander, maar voor wat TIenerklanken betreft herinner ik me als presentatoren toch alleen maar Nora Steyaert & Hugo Van den Berghe. 
Op YouTube bekijk ik een uittreksel en zie ik dat het presenteren van een TV-programma in die tijd goed op slecht toneel lijkt. Herinner ik het me goed als ik zeg dat de Bob Boon Singers regelmatig mochten aantreden, Vlaams afkooksel van The Swingle Singers? Er werd ook plaats ingeruimd voor muzikaal tienertalent dat zo kans op ruimere bekendheid kreeg. Ik herinner me een popband die doodbedaard zijn ding deed. Niemand bewoog, de leadgitarist deed het zelfs zittend. In een tijd van hyperbeweeglijke Beatles vond ik die onbeweeglijkheid ferm impressionant, waaruit wellicht blijkt dat ik als tiener al een oude ziel had.
Flor Vandekerckhove⇲

Tienerklanken wordt het vervolg op GAUW!, het eerste boekje dat ik schreef nadat ik eind 2013 besloot alleen nog digitaal te publiceren. Dat verhaal, waarin ik over mijn prille kindertijd vertel, verscheen als e-boekje in 2014. Gaandeweg leerde ik meer over elektronisch schrijven en begon ermee te experimenteren. Het verhaal werd daardoor in opeenvolgende edities korter, ik voegde er links aan toe, waardoor lezers nu ook naar liedjes uit die tijd kunnen luisteren, ik herschreef zelfs het verhaal. Het experiment komt nu, denk ik, beter tegemoet aan de verwachtingen van internetlezers: ’t is kort, eenvoudig, erg geschikt voor wie, zoals ik, een korte spanningsboog heeft… 

Zoals alle e-boeken van Uitgeverij De Lachende Visch is ook deze vijfde editie van GAUW! gratis voor wie erom vraagt. Doe het via liefkemores@telenet.be en de meiden van De Weggeefwinkel zorgen ervoor dat het boekje meteen in je mailbox valt.

KNIP!

Oostende, Boulevard du Midi, nu Alfons Pieterslaan, gezien vanaf het kruispunt Petit Paris richting huidig stadhuis.
Rechts: Au Vrai Bon Marché', filiaal van het warenhuis Delhaize Frères & Cie.

EEN KAARTJESKNIPPER EN een luitenant zitten naast elkaar op de bus. Zegt de luitenant: ‘U bent echt iemand van het verleden.’ De kaartjesknipper beaamt: ‘Ik ben een oude verplichting, nu besta ik alleen nog als hobby.’ Tussen Petit Paris en het station ontstaat een milde vorm van vriendschap tussen de twee mannen en ze wisselen kepies. ‘Hebt u een kaartje?’ vraagt de kaartjesknipper. ‘Neen’, antwoordt de luitenant, ‘ik heb een abonnement.’ De kaartjesknipper schudt het hoofd: ‘Neen, het moet een kaartje zijn.’ De luitenant denkt even na en zegt: ‘Ik heb nog een oude klantenkaart van de Vrai Bon Marché.’ Hij haalt het vintage documentje uit zijn portefeuille en toont het aan de kaartjesknipper. ‘Dat moet lukken,’ zegt die. Gezwind, zoals alleen kaartjesknippers dat kunnen, haalt hij zijn kaartjesknipper uit de tas en knipt de klantenkaart. KNIP! De luitenant is onder de indruk van het perfect geknipte gat, hij steekt de kaart weer in zijn portefeuille. Dan word ik wakker, sta op en noteer deze droom. Het is twintig over vier, onder 't straatlicht glinstert de regen en alles is rustig.
Flor Vandekerckhove⇲

KNIP! is een verhaal van één alinea. In 2022 publiceerde uitgeverij De Lachende Visch honderd soortgelijke verhalen in een e-boek, elk verhaal is een paragraaf van één alinea. De bundel wordt ingeleid door mijn oud-leraar Nederlands Alfons Vandenbussche.

Zoals alle e-boeken van uitgeverij De Lachende Visch is ook Honderd titelloze eenparagraafverhalen gratis voor elkeen die erom vraagt. Doe het nu en het boek valt vandaag nog in je mailbox. Doe het meteen (vermeld: 100 en zeg pdf of epub) via liefkemores@telenet.be↗︎

Haruki Murakami en Richard Brautigan in Oostende

Links: The Graffiti, Langestraat Oostende. Midden: Richard Brautigan. Rechts: Haruki Murakami.

OP MIJN LEEFTIJD valt een mens samen met zijn verleden. Daar valt niet aan te ontkomen. In mijn geval komt het door een kwarteeuw visserij en door een strategie die eerst in mijn voordeel speelde en me nadien tot last werd. Gevolg is dat ik, zelfs wanneer ik tussen literaire groten toef, alleen maar gelezen word als ik over Oostende schrijf. Hoe ik schrijf blijft van ondergeschikt belang. Ja, ik zou het liever anders hebben.

Daardoor ook komt het dat ik Richard Brautigan en Haruki Murakami niet bij David S. Wills ontmoet, maar in Oostende. Ha ja, anders blijft deze post omzeggens ongelezen. Ontmoet ik hen in de Graffiti? Is 't in The Groove? The 88? — help me hier eens uit, kroegtijgers, ’t is, denk ik, in 1980. Haruki Murakami heeft net zijn eerste boeken geschreven en Richard Brautigan glijdt in volle vaart de berg af. Brautigans meesterwerk dateert al van 1967. Murakami daarentegen moet zijn beste werk nog schrijven. Zegt Murakami: ‘Het klopt dat ik destijds een bewonderaar was van Kurt Vonnegut en Richard Brautigan, en van hen leerde ik over deze eenvoudige, vlotte schrijfstijl, maar de voornaamste reden voor de stijl van mijn eerste roman is dat ik simpelweg geen tijd had om een ​​doorlopend proza ​​te schrijven.’ Hij zegt ook: ‘Ik had deze twee boeken samengesteld door inspiratie te putten uit het werk van Amerikaanse auteurs als Vonnegut en Brautigan, die ik als student bewonderde. Achteraf gezien vind ik dat een beetje gênant.’ Brautigan zegt niets, hij drinkt.
Flor Vandekerckhove⇲

° In 2023 ging ik in dialoog met Haruki Murakami, ‘Over schrijverschap.’ Zoals al de e-boeken van uitgeverij De Lachende Visch is ook dit essay, 23 pagina’s, gratis voor wie erom vraagt. Er is een PDF-versie en het is ook beschikbaar in EPUB. Ernaar vragen doe je via liefkemores@telenet.be⇲. De Weggeefwinkel zorgt ervoor dat het dezelfde dag nog in je mailbox valt. Vermeld ‘Over schrijverschap’ en zeg of je epub dan wel pdf verkiest. 

° Wij, met zand in onze schoenen is een memoir, 25 bladzijden, waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Dat meisje uit Charleroi had mijn beenhouwerin kunnen worden

Gisteren vertelde ik hoe ik als puber een vriendinnetje trouw beloofde, Een meisje uit Charleroi. En hoe ik haar in de kortste tijd ontrouw werd. Vandaag mijmer ik daar in een provovers ietwat over na. Wat zou er van dat meisje geworden zijn als ik haar trouw gebleven was? 

beenhouwerin

soms

in alle vroegte

terwijl ik de slaap niet vatten kan

en toekijk

hoe het daghet in den oosten

vraag ik me wel eens af

wat er uiteindelijk van haar geworden is

en wat ik zou geworden zijn

als ik mijn woord getrouw gebleven was

en ik op haar gewacht zou hebben

ah

mijn Frans

dat is welhaast zeker

zou nu beter zijn

en haar Nederlands

goddank ook

want in extremis 

zou Onze Marcel me van ’t college weggehaald hebben

en me naar de slagersschool in Anderlecht gestuurd

waardoor ik nu een gepensioneerde beenhouwer zou zijn

en zij mijn beenhouwerin

Flor Vandekerckhove⇲ 

OP ’T EINDE van 2020 ontwierp ik een 'nieuwe manier van schrijven⇲', een wijze die geheel de mijne is. Beenhouwerin is op die manier geschreven. Mij kwam het ook toe deze nieuwe manier een naam te geven, alsmede er de vereisten van in steen te beitelen: proza in de vorm van een vers, afgekort provovers (mv. provoverzen? de beoefenaar ervan: een provoversaal?) Dat provovers werd door mij geijkt in vier geboden. (1) het provovers telt exact honderd woorden, titel niet inbegrepen; (2) de titel van het provovers bestaat uit één woord; (3) leestekens ontbreken, alsook kapitalen (behalve als het een eigennaam betreft); (4) de vorm van het provovers kenmerkt zich door lijnafbrekingen, dermate georganiseerd dat ze het lezen faciliteren. Visueel maken die lijnafbrekingen er een vrij vers van — een proza+ — dat de lezer kan savoureren als ware ’t eenvoudige poëzie van het soort dat een spreker gemakkelijk parlando ten gehore brengt. 

Bij uitgeverij De Lachende Visch verscheen in 2023  Gesprekken met Polleke, een verzameling van vijftig dergelijke provoverzen. Zoals alle e-boeken van De Lachende Visch is ook Gesprekken met Polleke gratis. Mail erom (vermeld de titel en zeg of je ’t in pdf of epub wilt hebben): liefkemores@telenet.be⇲.

Een meisje uit Charleroi

Ik verzamel voer voor weer een nieuw boekje, deze keer mijn puberteit omvattend, het leven zoals het voor mij was, van mijn elfde tot ik pakweg negentien werd. De jongens die in die tijd mijn pad kruisten, da’s gemakkelijk. Daar zijn (klas)foto’s van, daar staan data op. Moeilijk zijn de meisjes. Die herinneringen zijn vervormd door tijd, verbeelding en door het fenomeen dat herinneringsvervalsing heet. Foto links: Bredene-Duinen, zoals het er in die tijd uitzag. Foto rechts, de entree van het lunapark, ontmoetingsplaats van pubers. 

WANNEER HEB IK het meisje uit Charleroi leren kennen? ’t Was in het lunapark, dat weet ik zeker. Ik denk paasvakantie, ik twijfel aan het jaar. Ze was fan van een Franse liedjeszanger. Was 't Jacques Dutronc? Was het Antoine? Die Antoine had in 1966 een hitje met Les Élucubrations d'Antoine en Dutronc deed het in dat jaar ook goed met Les Cactus. Twee keer 1966. Ik was zeventien. Ik dacht dat ’t eerder was, maar ik vind niet meteen de naam van een zanger die het bevestigt. 

Dat meisje van Charleroi verbleef op een camping. ’s Avonds begeleidde ik haar naar d’r kampeerhuisje, waarna ik me naar huis spoedde, wegens de ouderlijke avondklok. Op de laatste dag van de paasvakantie namen we afscheid en toen zei ik iets wat ik niet had mogen zeggen. Ik zei: J'attendrai ton retour. Ik zag dat ik daarmee recht in haar hart mikte. Ik was er trots op ook — zo doe je dat dus met vrouwen! Was ik van plan me aan mijn woord te houden? Feit: ’t is me niet gelukt. De trein naar Charleroi was nog maar weg en ik papte al aan met een meisje uit mijn straat. Aan 't begin van de daaropvolgende vakantie veroorzaakte mijn woordbreuk een tranenstortvloed en in 't lunapark gunde geen enkel Waals meisje me nog een blik.

Flor Vandekerckhove⇲

(Morgen mijmer ik daar nog ietwat over na In Dat meisje had mijn beenhouwerin kunnen worden.)

Het nieuwe boekje zal ‘Tienerklanken’ heten. Het is bedoeld als een vervolg op Gauw! waarin ik over mijn kindertijd vertel. 

GAUW! is het eerste boekje dat ik schreef nadat ik eind 2013 beslist had alleen nog digitaal te publiceren. Het verhaal verscheen als e-boekje in 2014. Gaandeweg leerde ik meer over elektronisch schrijven. Het verhaal werd daardoor in opeenvolgende edities korter, ik voegde er links aan toe, waardoor lezers nu ook naar liedjes uit die tijd kunnen luisteren, en voortdurend herschreef ik het verhaal. Het experiment komt nu tegemoet aan de verwachtingen van internetlezers: kort, eenvoudig, geschikt voor wie, zoals ik, een korte spanningsboog heeft… 

Zoals alle e-boeken van Uitgeverij De Lachende Visch is ook deze vijfde editie van GAUW! gratis voor wie erom vraagt. Doe het per e-mail, via liefkemores@telenet.be en de meiden van De Weggeefwinkel zorgen ervoor dat het boekje meteen in je mailbox valt.

Kom van dat dak af

‘Dutch’ (Harrison Ford) en Kay (Kristin Scott Thomas) aan het buitenhuisje. Hij draagt mijn houthakkershemd.

KAY, VERTOLKT DOOR Kristin Scott Thomas en ‘Dutch’, Harrison Ford, hebben niets met elkaar gemeen behalve dit: hun respectieve echtgenoten komen samen om in een vliegtuigcrash, waarna duidelijk wordt dat die twee een affaire hadden. Dat schept toch wel een band. Die plots ontstane band tussen de overlevenden is ook een ietwat melig verhaal waard: ‘Random Hearts’.

Over die film wil ik iets naast de kwestie vertellen. Halverwege het verhaal lokt Dutch zijn antagoniste naar zijn buitenhuisje. De twee beleven er een liefdesnacht. Naast de kwestie is dit: verleden jaar heb ik in Frankrijk zo’n buitenhuisje verkocht. Het houthakkershemd dat ik Harrison Ford zie dragen is het hemd dat ik in dat huisje droeg. Zijn schommelstoel is deze die ik daar heb achtergelaten. Wanneer zij de daaropvolgende dag naar de stad terugkeert, vraagt ze: ‘When will you be back?’ Hij antwoordt: ‘Roof's got a leak and I got some time.’ Zo is dat inderdaad als je zo’n buitenhuisje hebt: je moet het dak op! Op ’t einde van de film ontmoeten die twee elkaar weer. Zij vraagt: ‘How's the roof?’ Hij antwoordt: ‘Lousy’. Da’s ook de reden waarom ik dat huisje verkocht heb: lousy roof.

Flor Vandekerckhove⇲

Random Hearts. 1999. Regie Sydney Pollack. Columbia Pictures USA. Te zien op Netflix.

Richard Brautigan, succes in de hoogdagen van hippie

Richard Brautigan (1935-1984)

IN 1966/67 distribueerden de Diggers in San Francisco hun literaire vruchten op straat. Literatuur moest vrij & gratis zijn en The Communication Company stencilde erop los. Hippie werd groot in die dagen en dat geldt ook voor dichter-schrijver Richard Brautigan. Zijn op straat gedistribueerde gedicht All Watched Over by Machines of Loving Grace markeerde als 't ware de overgang van de beatgeneration naar hippie. Het gedicht werd meer dan eens gratis verdeeld, een keer zelfs in een oplage van 40.000. Brautigan voegde er een verklaring van copyleft aan toe: wie wilde, mocht het gedicht vrij van copyright herdrukken, zolang het maar gratis verspreid werd. Ge ziet: De Weggeefwinkel van uitgeverij De Lachende Visch valt niet uit de lucht.

1966, San Francisco, ge moet u dat voorstellen. Er hing daar wel degelijk iets in de lucht en Brautigan wist dat te capteren. Ge moogt voor de rest wel vragen stellen bij de hippiebeweging. Het is waar dat de praktijk van hippie erg ontluisterend kon zijn, zoals Joan Didion die ook beschrijft in haar Slouching Towards Bethlehem. 

De ontluistering geldt trouwens ook voor Brautigan zelf. In Jubilee Hitchhiker (°) schrijft biograaf William Hjortsberg hoe het lijk van de schrijver pas zes weken na diens dood ontdekt wordt. Vereenzaming, alcoholisme, drugs, literaire afgang, zelfmoord… Later wil dichter Michael McClure nog eens de plek zien waar zijn maat zich van het leven benomen heeft. Hij klimt langs de gevel naar boven en ziet door het venster ‘duidelijk de doodschaduw van Richard Brautigans lichaam geëtst in de vloerplanken, daar waar zijn lichaam vele lange weken onontdekt is blijven liggen. Brautigans lichaam was gesmolten (…) en in het hout gesijpeld, waar het een spookafbeelding achterliet. … De nieuwe eigenaars zouden later proberen het te verwijderen, maar geen enkel solvent of detergent slaagde daarin … Als een gefotografeerde geest wordt Richard Brautigans afbeelding misschien wel voor eeuwig bewaard om in het oude houten huis te spoken.’ 
Flor Vandekerckhove⇲

(°) As Hjortsberg. Jubilee Hitchhiker: The Life and Times of Richard Brautigan. 2013. Uitg. Counterpoint. 880 p.