Kwam Cyriel Buysse in 1911 met de auto naar Bredene? ‘Een draaitje aan den slinger en weg is hij.’

Links: Bij landhuis Daerupt in Deinze poseert auteur Cyriel Buysse met zijn stiefdochters in de Minerva.
Rechts: De imaginaire ontmoeting met Cyriel Buysse in de leeszaal van hotel Glibert in Bredene.
Rechts, bij het raam, ben ik ’s mans biografie aan ’t lezen: Het leven, niets dan het leven: Cyriel Buysse en zijn tijd. (J. van Parys. 2008. Uitg. Atlas. 992 p.)

WAT WE WETEN is dit. Hotel Glibert is een van de eerste hotels in Bredene. De uitbaters definiëren het als ‘familiepension, met café en restaurant.’ Er is ‘service par tables séparées’. Er zijn badkamers en er is elektriciteit. Er is telefoon (nummer 582). Wie met eigen wagen komt, kan die kwijt in de ‘ruime hotelgarage’. Meer over het hotel - en een mooie gevelfoto - staat in Op zoek naar Glibert… We mogen vermoeden dat het gebouw in 1911, na de winter, helemaal klaar staat om gasten te ontvangen.
En nu iets helemaal anders. Wie van mijn generatie is, kent Het gezin van Paemel, toneelstuk uit 1903 van Cyriel Buysse (°1859 - 1932†). Doordat er twee keer een televisiefilm van gemaakt wordt (1963 en 1978), hebben we het, denk ik, allemaal op tv gezien. Of in de cinema, want in 1986 is er ook een gelijknamige bioscoopfilm. 
Wat weet ik nog van Buysse? Ik weet dat hij In 1908 een Minerva koopt, befaamd Belgisch automerk, goed voor een topsnelheid van 80 kilometer per uur. Daarmee maakt hij reisjes en die laten sporen na in reisverhalen, zoals De vroolijke tocht (1911). Ik citeer een stukje: ‘De groote, gróóte gave van de auto is, dat men er mee komt in plaatsen, waar men anders nooit aan denken zou. Wie zal zich de moeite getroosten drie kwart van een dag in een kruipend locaal-treintje te verboemelen om ergens een streek of stadje te bezoeken, waar misschien wel een aardig, pittoresk gezicht, maar misschien ook een saaie teleurstelling wacht? De auto vindt die plekjes op zijn weg; zij komen vanzelf naar hem toe; en, vindt hij ze niet aardig, hij hoeft er niet te blijven, niet te wachten op een of ander tragen, problematischen spoortrein: een draaitje aan den slinger en weg is hij, naar betere oorden.’
Heeft Cyriel Buysse met die Minerva in 1911 Bredene bezocht? In ’s mans biografie vind ik niets wat daarop wijst. Dat ik desondanks schrijf dat hij in le salon de lecture van hotel Glibert present tekent, komt doordat Buysse deel uitmaakt van een verhaal. In mijn geval komen daar al eens imaginaire ontmoetingen in voor. Ze geven er een mild surrealistisch karakter aan, iets wat ik bewust nastreef. Sommige van die ontmoetingen situeer ik in Gent, andere in Oostende en deze keer is ‘t in Bredene.
Flor Vandekerckhove⇲

In voettochten van 20 tot 30 kilometer wandelde Tania in 2020-21 rond heel Vlaanderen. Ik zette haar af waar ze vertrok en haalde haar op waar ze aankwam. Intussen zocht ik plekjes waar ik (over) kon schrijven. Dat leverde telkens een verhaal op, een impressie, een observatie, een vignet, een enkele keer ook een gedicht. 26 van die stukjes werden in 2021 verzameld in een boekje met als ondertitel ‘Een queeste naar Vlaamse identiteit’. Jan Loones leverde het voorwoord. Ook dit e-boekje (70 pagina's, veel foto's) van uitgeverij De Lachende Visch is gratis voor wie erom vraagt. Vragen doe je via liefkemores@telenet.be. (Vermeld ‘Langs Vlaamse wegen’. Alleen beschikbaar in pdf.)

Herinneringen aan Ons Zondagsblad

IN MIJN HOOFD was ’t zo dat er thuis waarlijk elke dag een nieuwe krant kwam, zeven dagen op zeven. Vandaar ook dat de krant dagblad heette, dagelijks een blad. Dat ging zo door tot de krant op zondag wegviel. In mijn hoofd was daar ook uitleg voor: facteurs eisten hun zondagsrust op. Ons Zondagsblad kwam in de plaats, dat marcheerde zonder facteurs. Ons Zondagsblad haalden we in de krantenwinkel van Paula.
Ons Zondagsblad was duidelijk iets voor zondagen. Grote foto’s, kleur. Een familie- en ontspanningsweekblad. Voor elkeen wat. Ik was er een hardnekkig lezer van, ook omdat er in die tijd voor kinderen niets anders te doen was. In Ons Zondagsblad las ik dat kinderen zonder armen geboren werden en dat hun vingers aan de schouders vastzaten. Softenon kwam in 1962 voor de rechtbank. Ik was dertien. t Was ook in Ons Zondagsblad dat ik van de mijnramp in Marcinelle vernam. Huilende vrouwen die samentroepten voor het afgesloten hekken. 1956. Ik was zeven.
Inmiddels besef ik al lang dat het in mijn hoofd een zootje is. Daar zit veel in wat nooit bestaan heeft. Elke dag een krant, ook op zondag, dat heeft nooit bestaan. Ik zie dat Het Volk lang voor mijn tijd al een magazine heeft dat, volgens Wikipedia, Het Zondagsblad heet. Het Zondagsblad? Ons Zondagsblad? Voor zover ik dat kan nagaan, gaat het om één en dezelfde publicatie die in de loop van haar bestaan verschillende titels heeft gedragen. Niet dat het belang heeft, maar ik ben wel telkens blij als er in mijn hoofd een beetje orde komt, 't is nodig.
Flor Vandekerckhove⇲

De tekstkroes is als een beker waarin ik al mijn creativiteit gooi. Daar mengt mijn imaginatie zich met die van u, lezer, hopend dat er zodoende goud van komt. De tekstkroes is een e-boek, 337 pagina’s, in 2026 uitgegeven door De Lachende Visch. De distributie gebeurt via De Weggeefwinkel. Het e-boek is gratis voor wie erom vraagt. Vermeld ‘Tekstkroes’ en zeg of u pdf dan wel epub verkiest. Doe het via liefkemores@telenet.be en het boek valt vandaag nog in uw e-box.

Meisjes met wie ik niet getrouwd ben (6)

Dit is het slot van een reeks Meisjes met wie ik niet getrouwd ben. Telkens exact honderd woorden, want 'In der Beschränkung zeigt sich erst der Meister’. Als illustratie plaatste ik telkens een andere, vintage foto van de Koninklijke Baan in Bredene. 

DE EERSTE KEER dat ze me wegstuurde was dat omdat ik haar zusje wilde helpen bij het tekenen. Een tweede keer was ’t omdat ik zei dat klaprozen kankerblommen waren. De derde keer was ’t omdat ik niet kon rolschaatsen. Na drie keer wist ik wel zeker dat met haar trouwen uitgesloten was. Op weg naar huis dacht ik eraan om pater te worden, dan was ik van al die onzekerheden verlost. Dan moest ik alleen maar voortschrijden in een bruine pij. Ik kon goed zingen, wat me als pater van pas zou komen. En paters rookten allemaal een pijp. (Flor Vandekerckhove⇲)

GAUW! is het eerste boekje dat ik schreef nadat ik eind 2013 besloten had alleen nog digitaal te publiceren. Het verhaal, waarin ik over mijn kindertijd vertel, verscheen als e-boekje in 2014. Gaandeweg leerde ik meer over elektronisch schrijven. Het verhaal werd daardoor korter en beter. Ik voegde er links aan toe, waardoor lezers nu ook naar liedjes uit die tijd kunnen luisteren. Op den duur herschreef ik zelfs het verhaal. Het experiment komt nu tegemoet aan de verwachtingen van internetlezers: kort, eenvoudig, geschikt voor wie, zoals ik, een korte spanningsboog heeft… Zoals alle e-boeken van Uitgeverij De Lachende Visch is ook deze vijfde editie van GAUW! gratis voor wie erom vraagt. Doe het via liefkemores@telenet.be en de meiden van De Weggeefwinkel zorgen ervoor dat het boekje meteen in je mailbox valt.

Raoul Servais. Niet ten oorlog

Op 14 juli bezocht ik een Raoul Servais-tentoonstelling in Blankenberge. Rechts: op ’t einde van dat bezoek trad ik middels een imaginaire ontmoeting zelf binnen in de surrealistische wereld van Servais’ Nachtvlinders.

EEN KEER PER jaar neem ik in volle zomer de tram naar Blankenberge. In Exporuimte De Meridiaan bezoek ik dan telkens de zomertentoonstelling, waarna ik er een stukje over schrijf. Verleden jaar was dat Danny Willems haalt ze uit hun kot. Het jaar daarvoor De bende van Frans Masereel. In 2022 heette het Blankenberge wonderschone stad. In 2019 was het Who the fuck is Alice en in 2018 ging het over Michiel Hendryckx. De tentoonstelling loont ieder jaar zeer de moeite en dat is dit jaar niet anders.
De zomertentoonstelling van 2026 is een eerbetoon aan Vlaams filmanimator Raoul Servais (°1928 - 2023†). De titel — Niet ten oorlog — beklemtoont het pacifistische engagement van de kunstenaar. In een inleidend filmpje vertelt Servais over eigen oorlogservaringen die hem als knaap getekend hebben. 
De tentoonstelling toont originele cels, schetsen, tekeningen, etsen en archiefmateriaal. Er zijn vijf kortfilms van Servais te zien. Vier ervan passen in het thema antioorlog. De vijfde film, Nachtvlinders (1998), is een mooi eerbetoon aan de lyrische wereld van Paul Delvaux.
Raoul Servais is van Oostende en ’t is niet voor ’t eerst dat ik een tentoonstelling rond diens figuur & werk bezoek. Telkens weer doet hij me aan het boeiende artistieke milieu denken dat in Oostende floreerde. Na zijn studies ging Servais in hetzelfde gebouw als kunstschilder Maurice Boel wonen. Boel introduceerde hem in het cosmopolitische milieu van boekhandelaar Mathieu Corman (1901-1975), cineast Henri Storck (°1907 - 1999†) en surrealist Félix Labisse (°1905 - 1982†).
Daar denk ik aan terwijl ik op de terugweg naar de tram een ijsje nuttig. In de winkelwandelstraat bekijk ik mensen. Hugo Matthijsen zingt Blankenberge wonderschone stad / Ik wou dat ik in m'n achtertuin zo'n Blankenberge had. 
Flor Vandekerckhove⇲

Raoul Servais: Niet ten oorlog. Nog t.e.m. zondag 8 november. In Exporuimte De Meridiaan, Casinoplein 9, 8370 Blankenberge. Gratis toegang. Meer erover staat hier.    
Op 7 oktober gaat in Belgian Pier in Blankenberge (Zeedijk 261) een Kortfilmavond Raoul Servais door. 19,30 u. Inleiding Wouter Hessels. 20 uur: vertoning 8 kortfilms. 21.30 u: nagesprek. (inkom: € 8; jong volk: € 6; uitpas met kansentarief: € 1,60).

GESPREKKEN MET POLLEKE bevat 129 bladzijden prozagedichten, geschreven in het niemandsland tussen proza en poëzie. Waarbij het de lezer toekomt te oordelen of en waar de auteur de grens oversteekt. 

Zoals alle e-boeken van De Lachende Visch is ook GESPREKKEN MET POLLEKE gratis voor elkeen die erom vraagt. Schrijf naar liefkemores@telenet.be (vermeld POLLEKE, zeg pdf of epub) en vind het boek meteen in uw mailbox.

Maak plaats voor Gen Z

Eerst schreef ik de tekst. Daarna stuurde ik die naar de machinerie van de artificiële intelligentie en vroeg beleefd: maak er een passende illustratie voor als ge kunt.

In DS WEEKBLAD lees ik een stukje over de mij onbekende Louise Goedefroy (29). In een paginagrote foto heeft Louise haar blouse uitgetrokken. Ze zwiert er triomfantelijk mee in ’t rond. Ze is duidelijk de wereld aan ’t veroveren, al weet ik niet waarmee. Ik lees dat ze zangeres is en kookboeken schrijft. Ze behoort tot de Generatie Z, afgekort Gen Z — tussen 1997 en 2012 geboren en opgegroeid met smartphones en sociale media alsof ’t niets is. Ik heb zo’n kleindochters.
Enkele dagen eerder had ik in de krant gelezen dat Gen Z-youtubers de wereld veroveren met lowbudgetfilms. Kane Parsons (20) is de jongste regisseur die met een film (Backrooms, 2026) op nummer één in de Amerikaanse box office staat. Curry Barker (26) maakte de film Obsession (2025) voor wat ze in Hollywood een habbekrats noemen. Youtube-ster Markiplier verspreidde zonder distributeur en met behulp van zijn volgers de film Iron Lung over meer dan 4000 bioscopen. In de krant gaat die opsomming nog een tijdje door. Er staat ook uitleg: ‘(…) veel youtubers hebben bakken ervaring. Dankzij de directe feedback van hun volgers verfijnden ze hun kunst (…)’ Heel interessant voor Hollywood, ook omdat youtubers gewoon zijn het met weinig geld te doen. Die van Hollywood zijn nu TikTok en YouTube aan ’t afspeuren naar nog meer talent. Misschien passeren ze wel bij Louise Goedefroy die ook content creator is. Content creator? Ik zoek het straks even op.
Flor Vandekerckhove⇲

In ’t najaar van 2022 publiceerde ik een essay over de beatdichter Allen Ginsberg, Als de muziekwijze verandert, wankelen de stadsmuren. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook dat e-essay gratis. PDF (10 pagina’s) of EPUB naar keuze. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be. (Zeg Ginsberg en ook pdf of epub.)

De kapitein van de Osschaert en de Oostendse Oosteroever

In een reeks korte posts breng ik de nieuwe bewoners van de Oostendse Oosteroever in contact met sagen die met hun wijk te maken hebben. Al duizend jaar verbergt zich daar, in de duinen, de kapitein van de Osschaert.

UIT DE VLAAMSE Volksverhalenbank: ’In Oostende woonde een man die kapitein was van de Osschaert. Op een dag werd zijn vaartuig aangevallen door een vloot van zeven Turkse schepen. De kapitein dacht alleen aan zichzelf, zei een schietgebedje en sprong in zee, zonder zich verder om zijn bemanning te bekommeren. Na zijn dood moest de kapitein als straf duizend jaar op zee ronddolen op een spookschip. Als men het spook tegenkwam, zeiden Oostendse vissers, mocht men er zeker van zijn geen vis meer te zullen vangen. Het spook verscheen vooral bij stormweer; anders verschool het zich in de duinen ten oosten van de stad.’ (Flor Vandekerckhove⇲) 

Nadat het leven me van stad naar stad had gebracht, van werk naar werk en van vrouw naar vrouw, streek ik in Bredene neer, waar ik ook mijn jeugd had doorgebracht. Daar startte ik een schrijfproject dat onderzocht hoe het anderen vergaan was. Ik delfde sporen van schoolmakkers op, jongens met wie ik tijdens m’n tienerjaren de schoolbanken in een Oostends college deelde. Had het iets te betekenen, het leven van die babyboomers in de sixties? Ik schreef er een boekje over, Tienerklanken, zo genoemd naar een TV-programma dat in die tijd voor ons gemaakt werd. Dat boekje is nu beschikbaar. Tienerklanken is een e-boek (117 pagina’s in pdf of epub naar keuze), uitgegeven door De Lachende Visch en gratis verspreid door De Weggeefwinkel. Vraag ernaar via liefkemores@telenet.be en het boekje valt vandaag nog in je mailbox. GRATIS! (Vermeld: ‘Tienerklanken’ en zeg epub of pdf.)

Oude mens leest krant en uit bedenkingen

DE KRANT HEEFT twee delen. Elk op hun manier leren ze me dat ik oud ben. Beginnen doe ik bij deel één. Die Bart De Wever is dat Guy Verhofstadt niet en is die niet gelijk aan Wilfried Martens? Al die staatsmannen herinneren me aan de tijd dat ik op barricades stond. Daar geraak ik nu niet meer op. Stramme benen.
Is ’t heet? Is dat niet als in 2022 — daar heb ik nog foto’s van — en deed die zomer me niet aan die van 1976 denken en aan die van 1967 en van daaruit ook aan die van 1958? ‘k Weet ’t wel, ‘t zijn simplistische gedachten. Stramme hersenen.
Trump is dat Ronald Reagan niet en was die niet als Nixon? Gaza is dat al niet bezig van in 1948? Poetin is dat Stalin niet? Dries Van Langenhove gelijkt die niet op Bert Ericksson, en nog meer op Joris Van Severen, strak in ’t pak? Heel dat eerste krantendeel heb ik vroeger al meermaals meegemaakt. Zo oud ben ik. 

Deel twee is anders. Ik maak het aanschouwelijk met de krant van 29 juni. Minions? Hybride sneakerschoenen? De technofiles? Rapduo Clipse? Johnny Marr? Leonardo Coumans? De problemen van Nele Van den Broeck? Dutton Ranch? Streamz? Niets, echt niets van al wat in dat tweede krantendeel staat, is verstaanbaar voor een oude mens als ik. Behalve, uiteraard, Casper en Hobbes, die altijd alles weer goed weten te maken.
Flor Vandekerckhove⇲

Uitgeverij De Lachende Visch publiceerde in 2025 Vanaf de vuurtoren, bundel met vijftig korte essays van Flor Vandekerckhove: ‘kort zijn ze zeker, maar zijn het ook essays?’ Zoals alle e-boeken van uitgeverij De Lachende Visch is ook Vanaf de vuurtoren (120 bladzijden) gratis voor elkeen die erom vraagt, ’t is een gift van de schrijver aan zijn lezers. De bundel (e-boek, pdf of epub naar keuze) ligt klaar in De Weggeefwinkel. Doe het meteen via liefkemores@telenet.be (vermeld de titel en zeg pdf of epub) en het boek ligt meteen in uw mailbox.

Over het anarchisme van Henry Miller

In Oostende neem ik Henry Miller en John Burnside mee naar La Jamaïque. Gastheer is Giuseppe ‘Mario’ Omenetto, links in beeld, bekend Italiaans-Belgische figuur uit het Oostendse uitgaansleven. In de tweede helft van de 20e eeuw was Mario de bekende barman en gastheer van de iconische bar & kunstgalerij op de Oosthelling van het Kursaal.
Door zo'n imaginaire ontmoeting krijgt de post een milde surrealistische toets, iets wat ik wel meer nastreef in mijn zoektocht naar een wankelbaar surrealisme-light.

'ON HENRY MILLER: Or, How to Be an Anarchist' wordt door de uitgever voorgesteld als ‘Een boeiende uitnodiging om Henry Miller opnieuw te ontdekken - en te leren hoe zijn anarchistische gevoeligheid ons kan helpen ontsnappen aan de “nachtmerrie van airconditioning” van de moderne wereld.’ (°) De ‘nachtmerrie van airconditioning’! Echt iets om te lezen in deze tijden van opeenvolgende hittegolven.  

Ik neem Burnside en Miller mee naar de Jamaïque. Mooie intentie van Mario: hij legt de Vijfde pianosonate van Alexander Skrjabin op, Millers favoriete muziek. Een goede barman is waarlijk onbetaalbaar.

Henry Miller anarchist? Miller zelf omarmde dat wel. Toen een interviewer hem vroeg of hij zo genoemd kon worden, antwoordde hij: ‘Dat is precies wat ik ben. Dat ben ik al heel mijn leven. Zonder ergens bij te horen, weet je, zonder me ergens aan te binden.’ 

John Burnsides intentie is niet om óver Miller te schrijven, maar ‘after Miller’. Hij wil ‘een Miller-achtig boek’ creëren, door op Millers manier uit te weiden over Miller. Resultaat is een vrije tocht doorheen diens oeuvre & leven, springend van Millers jaar in Griekenland naar zijn sombere vijfde huwelijk met de Japanse muzikante Hoki Tokuda. 
Burnside is van mening dat je over/voor het heden moet schrijven. Wie schrijft moet lezers aanmoedigen, zegt hij, om belangrijke keuzes voor verandering te maken. Anders is het werk slechts vluchtig vermaak. Hij koppelt Miller daarom aan de milieucrisis.
Daardoor vestigt Burnside de aandacht op een mij eerder nooit opgevallen kwaliteit van Miller: ‘Hij kon een meesterlijke natuurschrijver zijn, wanneer hij vond dat de gelegenheid dat vereiste [...], zoals in verschillende passages van De Kolos van Maroussi, waar we een glimp opvangen van de briljante natuurschrijver die Miller had kunnen worden, als hij ervoor had gekozen dat pad te volgen.’ 

Het is wel duidelijk dat Burnside zelf door Miller beïnvloed werd. Dat is bij mij trouwens niet anders, al ligt die beïnvloeding ver in het verleden van mijn jeugd. Bijvoorbeeld in zo’n passage die ik in Tropic of Cancer aanstip: 'Het is bijna etenstijd en de mensen strompelen terug naar hun kamers met die vermoeide, neerslachtige uitstraling die bij het eerlijk verdienen van de kost hoort.’ En een beetje verder: ‘Het zouden evengoed gekken kunnen zijn.’ Ik heb daar in mijn apenjaren niet naast gelezen. In Twee slechte vrienden beaam ik dat: ‘Als werkgevers er nooit in geslaagd zijn van mij een rendabele arbeidskracht te maken, komt dat door de Henry uit Millers boeken. Als die Henry al een job had, was dat toch maar om zich ervan af te maken.’
Nog eentje uit Trophic of Cancer, omdat het boek hier nu toch open ligt: ‘Zoals ik al zei, de dag begon glorieus. Pas vanochtend werd ik me weer bewust van dit fysieke Parijs waarvan ik me wekenlang niet bewust was geweest. Misschien komt het doordat het boek in mij is gaan groeien. Ik draag het overal met me mee. Ik loop door de straten, hoogzwanger, en de politie begeleidt me over de straat. Vrouwen staan ​​op om me hun zitplaats aan te bieden. Niemand die me nog onbeleefd aanstoot. Ik ben zwanger. Ik waggel onhandig, mijn grote buik drukt tegen het gewicht van de wereld.’
Flor Vandekerckhove⇲

(°) John Burnside. On Henry Miller: Or, How to Be an Anarchist. In de serie Writers on Writers. 2018. Uitg. Princeton University Press  208 p. Al de vertalingen in deze post zijn ’t werk van Google Translation. Zo ook deze uit Henry Millers Trophic of Cancer dat op verschillende plekken van ’t internet gratis te lezen/downloaden valt, bijvoorbeeld hier.

Hoe zat dat ook alweer met Lisieux?

16 juni 1938. In Bredene-aan-zee gaat een processie uit, ter ere van Theresia van Lisieux. Ik herken het meisje dat later mijn moeder zal worden, op de foto is ze vijftien. Henriette De Clercq loopt schuin voor de baldakijn met daaronder de gevierde heilige en kijkt in de lens. De stoet komt uit wat nu Hendrik Consciencelaan heet en nadert de Driftweg. Achter de processie is de nog steeds bestaande villa Duyn Rust herkenbaar. (De oorspronkelijke foto is zwart/wit. Hij werd vandaag bijgekleurd.)

NA DE WANDELING in Calvados rijden we naar huis. We mijden tolwegen en passeren oorden die we nooit eerder hebben opgemerkt. Zo ook Lisieux waar ons in de verte een imposante kathedraal opvalt. Lisieux ken ik, al weet ik niet meteen waardoor. Maria? Bovennatuurlijke verschijning? Wonderbaarlijke genezing? Etappe in de Tour de France? Ik denk dit, ik denk dat. Ik denk: zodra ik thuiskom doe ik navraag. Was Lisieux een uitstap van de Vrouwengilde?
Wikipedia zet me op het goede spoor. Dat de naam van die stad zich in mijn hoofd verankerd heeft, komt door Theresia van Lisieux (°1873 - 1897†) patrones van parochie Bredene-Duinen. Hoe komt het dat zo’n parochieding nog in 't hoofd van een mens zit die ontdoopt is en al? Dat komt doordat mijn mama die parochie in 1938 mee vormgeeft. Daar bestaat fotografisch bewijs van. De foto heb ik als kind wellicht duizend keer bekeken en het verhaal is me wellicht honderd keer verteld. Zie hen daar lopen: Thérèse de Lisieux onder dat baldakijn, en schuin voor haar, mijn toekomstige mama die in de lens kijkt.
Over die Theresia weet ik voor de rest niet veel. Ik verneem dat ze in ’t klooster twee toneelstukken schrijft, telkens over Jeanne d'Arc, rol die ze ook zelf speelt. De toneelstukken worden mooi geduid op YouTube. Er bestaat ook een foto van Thérèse in de hoofdrol. Die foto werd in 1895 gemaakt door haar zuster Céline Martin. 
Net als Jeanne d’Arc heeft Thérèse veel van doen met Franse oorlogsvoering. In De onbekende heilige Theresia van Lisieux staan daar wree dingen over. Ik citeer een stukje: ‘In 1914, als de Eerste Wereldoorlog uitbreekt, verschijnt de heilige Theresia zo'n veertig keer op verschillende slagvelden, nu eens met een kruis in haar hand, dan weer met een sabel!  (…) Talloze relikwieën van de heilige die op wonderbaarlijke wijze geweerkogels tegenhielden als echte schilden en zo het leven redden van de soldaten die ze droegen, bevinden zich in haar klooster van Lisieux’.
Flor Vandekerckhove⇲

Op de trappen van het heiligdom van Lisieux. Een imaginaire ontmoeting tussen twee toneelschrijvers. Links, zittend: Theresia van Lisieux als de geketende Jeanne D’Arc, rol die Thérèse zelf speelt in een van haar toneelstukken (La Mission de Jeanne d'Arc in 1894 en Le Triomphe de l'humilité in 1895). De foto bestaat echt en werd in 1895 gemaakt door Céline Martin, een van Thérèses zussen, eveneens kloosternon. Waarom ik boots draag, is mij niet duidelijk.

Le Bô in Frankrijk (zeer kort reisverhaal tijdens de hittegolf)

Links. Op ’t kerkhof staat een oude venijnboom die de aanwezigheid van Keltische zielen symboliseert. Rechts. Georges Moteley (1865-1923), schilder van De Orne bij Clécy (1901), olieverf op hout.

Woensdag, 8 juli. — LE BÔ (°) KOMT van ‘bos’, ’boos’,‘bosc’. In Le Bô leven her en der Bô-bewoners, 117 in totaal. Geen van hen staat in de Wikipedia, geen der Bô-voorvaderen haalt de geschiedenis. ‘Vivons heureux, vivons cachés'. 
‘BÔ-n vivants’ zijn van alle tijden. Waar nu de kerk staat, stond in 1167 al een kapel. Het kerkhof is nog ouder. Daarvan getuigt een oude venijnboom die de aanwezigheid van Keltische zielen symboliseert.
Ik heb hier wel wat tijd te verdoen. (°°) En omdat hiermee wel alles over Le Bô gezegd is, haal ik er een oud gazetje bij: La Revue Illustrée du Calvados. In januari 1910 staat daarin een stuk over landschapsschilder Georges Moteley (1865-1923). Daar heet hij ‘een ware patriot’ te zijn, ‘een rasechte Normandiër, geboren in Calvados en lange tijd woonachtig in Caen.’ Nergens staat dat hij in Le Bô komt schilderen, maar dat doet hij wel zes kilometer hiervandaan, waar hij in 1901 De Orne bij Clécy op doek zet. Ik dacht: terwijl ik hier nu toch ben, draai ik de geschiedenis een licht surrealistische loer. In een imaginaire ontmoeting haal ik Georges Moteley naar Le Bô en vraag hem om een schilderijtje mee te brengen, zodat mijn lezerskorps, klein maar fijn, vervolgens de dag kan continueren, verrijkt door het aanschouwen van dees schoonheid in olieverf op hout.

Flor Vandekerckhove⇲

(°) De Franse gemeente Le Bô ligt in het departement Calvados, in de regio Normandië, in het noordwesten van Frankrijk. De gemeente behoort tot het arrondissement Caen.

(°°) Tania wandelt op 8 juli langs de GR36, van Thury-Harcourt, Via St-Martin-de-Sallen, Clécy en de rochers de la Houle naar Le Vey.