Georges Brassens’ tijd als beroepsanarchist

Georges Brassens tijdens een optreden in 1972.

GEORGES BRASSENS IS achttien als hij de ouderlijke woning verlaat en naar Parijs trekt. Daar gaat hij in de Renaultfabrieken werken. Begin 1946 biedt hij zich aan in het lokaal van Le Libertaire, tijdschrift van de Franse anarchisten. Hij wordt meteen vaste medewerker van het blad, zelfs mederedacteur. In die tijd houdt hij ook de Parijse boekwinkel van de anarchisten open. 

De passage van Brassens bij de anarchisten is hevig, zegt Marc Wilmet die de krantenstukken van Brassens uitpluist en opnieuw publiceert. (°) Die passage is ook kort. 

In het brievenboek 'Brassens. Lettres à Toussenot. 1946 - 1950' (°°) staat dat Brassens die anarchisten al vlug beu is. Op 12 januari 1947 schrijft hij: 'Sinds maandagavond ben ik niet meer verantwoordelijk voor de Libertaire. De jongste twee nummers werden gemaakt door degene die me wellicht zal vervangen (André Prudhommeaux). Het zou te lang duren om je de redenen van mijn ontslag uit te leggen (…) Ik moet je bekennen dat ik erdoor opgelucht ben. Mijn leven was niet langer draaglijk op die manier en de aanvallen van onnozelaars putten me uit.' Janine Marc-Pezet die het brievenboek verzorgt, zegt daarover: 'Brassens heeft zich bij de anars inderdaad goed thuis gevoeld, maar hij was geen anarchist, daar bestaat geen twijfel over. Ik zou hem meer als een vrijdenker definiëren. Hij en Prévert zijn zo vrij, misschien wel tè vrij om anarchist te zijn.'
Zelf zegt Brassens: 'Ik ben een activist geweest toen ik 23-24 jaar was. Het was vooral de anarchistische moraal die het dichtst stond bij wat ik geloofde, bij wat ik dacht: een zin voor vrijheid, het leger weigeren en ook het autoritarisme, de wet negeren, de noodzaak aanvoelen dat de mens zijn eigen zaken moet beheren. Het was meer zoiets. Maar ik ben daar niet erg diep op ingegaan toen ik zag dat die ideeën mij bevielen; ik heb het daarbij gelaten.’ In ‘Le vieux Normand’ zingt hij:

C’est à toi d’en décider, choisis!

A toi seul de trancher s’il vaut mieux

Dire ‘Amen’ ou ‘merde à Dieu.’

Flor Vandekerckhove⇲

(°) Marc Wilmet, ‘Georges Brassens, libertaire’, 2000. 2de druk, uitg. Les éperonniers, 161 pp. 

(°°) Janine Marc-Pezet. Brassens, Lettres à Toussenot 1946-1950. Ed. Textuel. 224 p.