maandag 24 augustus 2015

Mijmeren in ’t Park Ramakers

Twee keer het Park Ramakers. Links een historisch beeld waarop villa Mon Castel nog te zien is. De foto rechts nam ik enkele dagen geleden op dezelfde plaats in het inmiddels gerenoveerde park. Verder in dit stuk heb ik de historische foto extra groot weergegeven en daaronder een foto die gemaakt werd tijdens de inhuldiging van het park. In 1954 ?


Nadat hij in de blog over de Bredense Kasteellaan gelezen had, stuurde Roland Vanmassenhove me enkele oude postkaarten waarop de omgeving afgebeeld staat. Sommige ervan kende ik wel, ik had ze al eerder gebruikt in een stukje waarin ik het ontstaan van de wijk beschreef. Maar die ene foto had ik nooit eerder gezien. Het beeld toont ons het Park Ramakers, wellicht kort nadat het voor het publiek opengesteld werd. De foto neemt ons mee naar de vroege jaren vijftig, misschien wel 1954. Links zien we de villa Mon Castel die in die tijd nog helemaal met het park verbonden was. We zien de trap die van het bordes naar het park liep, wat me laat veronderstellen dat heel het gebied oorspronkelijk de villatuin was. Ik herinner me dat de leegstaande villa later omheind werd. In 1981 werd het vervallen gebouw door de gemeente aangekocht en gesloopt.
[Terloops wijs ik er hier nog even op dat Roland Van Loo destijds gereageerd heeft op een stukje waarin ik herinneringen aan Mon Castel ophaalde. Hij herinnert zich dat daar na de oorlog een soort lusthof met kleine speeltuin was: een schommel, tennisveld, vijver… Speelkameraden van Roland waren daar Lucien Samijn, Yves en Jacques Danneels, André De Kuyper, Ghislain Maertens… Binnen in de villa kon een glas gedronken worden. Uitbater was ene Compernolle die later in Bredene een soepronde had. Na de Compernolles zou de villa nog bewood geweest zijn door de familie Heymans. Het verblijf van die Heymans in Bredene was kort, ze verhuisden toen, zo zegt Van Loo, naar de Westkust.]
Op de historische foto zien we ietwat rechts van het midden de steen die burgemeester Plovie daar kort ervoor onthuld had, ‘Ter nagedachtenis van / schepen Ramakers / geboren te Dendermonde / 15.4.1902 / verongelukt te Julich Duitsland / 17.9.1953.’ De herdenkingssteen ligt ook vandaag nog, weliswaar op een andere plek, in het Park Ramakers dat in 2009 volledig heringericht werd.


Rechts op het pad wandelt een vrouw met kind in de richting van die gedenksteen. Heb ik het verkeerd voor wanneer ik in die persoon weduwe Ramakers meen te herkennen? [Daar blijk ik me inderdaad in te vergissen. Nadat Ivan Schamp dit stukje gelezen had, nam hij contact op met Oréanda Ramakers, dochter van Willy Ramakers en kleindochter van Jean en Maria Spegelaere. Oréanda is er zeker van dat de vrouw op bovenstaande dochter haar grootmoeder niet is. Ze herkent die wel in de vrouw met de witte hoed op de foto die hieronder staat.] Ik herinner me die vrouw die, veelal in witte schort, druk in de weer was in de omgeving van haar pension in de Gentstraat. Moeiteloos vind ik het huis weer waar die zaak uitgebaat werd. In de cartouche boven de deur zie je in bas-reliëf nog de naam Jean staan, maar nu overschilderd. Schuin tegenover dat pension, op de hoek met de Antwerpenstraat, staat ook de later gebouwde ‘annexe Jean’ die, zo denk ik, met de horecaonderneming van weduwe Ramakers te maken had. [Ook wat dit betreft hebben we meer uitleg gekregen van Oréanda. Na de dood van Jean Ramakers heeft haar vader, Willy (toen 24), de zaak verder gezet. Hij is het die, samen met zijn echtgenote, in het begin van de jaren zestig, de zaak uitgebreid heeft met hoger vermelde annexe Jean. Na het overlijden van Willy op 1 oktober 1970 heeft Oréanda's moeder de uitbating van het pension stopgezet en werden de kamers omgevormd tot appartementen.]
Over de verongelukte schepen Jean Ramakers kon ik maar weinig gegevens vinden. Op het doodsprentje las ik dat hij 'hoofdrekenkundige' was bij de firma's 'Froid Industriel' en 'Pescator', het pension werd niet vernoemd. In een propagandablaadje vond ik de socialistische lijst uit 1952 weer. Op de zesde plaats stond Ramakers Jan-Leon, rekenkundige-pensionhouder. Tijdens die gemeenteraadsverkiezingen sleepte de partij van burgemeester August Plovie acht van de elf zetels in de wacht. Ramakers werd schepen, functie die hij dus maar kort kon uitoefenen. Het boek Zoeklicht op Bredene leert ons dat de andere schepen Valère Vermoortel was. Na zijn plotse dood werd Ramakers opgevolgd door mevrouw Germaine Vansteenkiste.


Ramakers was een mandataris van de BSP. Is het niet merkwaardig dat (de echtgenoot van) een kleine zelfstandige pensionhouder in die tijd partij voor de socialisten koos? Wellicht wel. Waarom deed hij dat? Ik vind niemand die het me kan uitleggen. ’t Was wellicht geen zaak van plat opportunisme, want de zesde plaats zal toch wel ’n strijdplaats geweest zijn en het overdonderende succes van de lijst was wellicht niet op voorhand gegeven. Was het een kwestie van vrijzinnigheid? In Zoeklicht op Bredene lees ik ook nog: ‘Ook het officieel onderwijs stichtte te Bredene-Bad een wijkschool. Deze leerlingen werden eerst voorlopig ondergebracht in een aanhorigheid van het hotel ‘Jean’ in de Gentstraat (…)’. Getuigt dit van het vrijzinnig engagement van Ramakers? Het doodsprentje dat ik onder ogen kreeg getuigt nochtans van een kerkelijke begrafenis. Het vraagt de lezers ervan te bidden voor 's mans zielsrust en wie dat doet wordt 300 dagen aflaat beloofd. Was hij een uitgesproken voorstander van de lekenstaat? ('t Is ook altijd 't zelfde, tegen de tijd dat ik me voor een onderwerp begin te interesseren rest er niemand meer aan wie ik er iets over kan vragen.)
Er is nog iets wat me boeit. De vrouw die het pad afwandelt heeft een kind aan de hand. Hadden de Ramakers nog zo'n jong kind? [Ook op die vraag kwam inmiddels een antwoord. Willy, de zoon van Jean en en Maria Spegelaere was in 1954 al 24. Hij kan bijgevolg de kleine dreumes niet zijn die we op de foto zien.] Ik speur het internet af en vind de coördinaten van twee Jean Ramakers. De ene schrijft me: Het enige wat ik weet is dat mijn peter (ook genaamd Jean Ramakers) uit een familie van 11 kinderen kwam. het merendeel is uitgeweken naar de USA. En de familienaam zou uit het Limburgse komen.’ De andere Jean Ramakers woont in Bredene — ha! — maar ook hij zei me geen weet te hebben van familiebanden met de man die zijn naam aan het park gaf.
Flor Vandekerckhove
Een reactie posten