 | |
|
HET SCHILDERIJ hangt in Sint-Petersburg, in een appartement dat ooit door
de aangetrouwde familie van Stalin bewoond werd. Het is
een doek van Sovjetkunstenaar Michael G. Solokov (1897-1953) en het beeldt Lenin
uit die van de trein stapt. Op 3 april 1917 komt de opperbolsjewiek thuis uit Zurich waar hij
in ballingschap geleefd heeft. Na een reis die hem doorheen oorlogvoerend
Europa voert, komt de trein uiteindelijk aan in het Finlandstation van Petrograd,
toentertijd de hoofdstad van Rusland. Catherine Merridale
heeft over die treinreis een mooi boek geschreven. (°) Het schilderij staat op de kaft van dat boek
afgedrukt.
Het is ook een bijzonder interessant doek, een schoolvoorbeeld van socialistisch realisme: techniek en beeldtaal zijn eenvoudig, tafereel valt gemakkelijk te begrijpen, doek straalt optimisme uit, we zien
de zogezegde werkelijkheid in haar evolutionaire ontwikkeling. Dat ‘zogezegde’ staat daar niet
toevallig, want ook dit zijn kenmerken van het socialistisch realisme: kunst is
propaganda en een kritische houding tegenover Stalin is onmogelijk.
In het echte leven staat Stalin niet achter Lenin,
hij is niet eens op die trein geweest.
Ik parodieer een stalinistische vervalsing.
In het detailbeeld valt duidelijk mijn grootvader,
Edmond — Mong — Vandekerckhove te herkennen. En mijn grootmoeder maar denken
dat hij in het café van Alida zat!
[Elders in de blog staat nog een bespreking
van zo’n socialistisch realistisch schilderij. Het betreft 'Nieuw Moskou' van Joeri
Pimenov en het staat hier.]
(°) Catherine Merridale. Lenin
in de trein – De reis naar de revolutie. 2016. Nieuw Amsterdam
Uitgevers. 288 pp.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten