dinsdag 27 december 2016

De vuist en het kruis


Kerstmis combineert twee zaken waar ik forse bedenkingen bij heb. Enerzijds is het een periode van ongebreidelde consumptie, vooral van prullaria, en anderzijds herdenkt die dag de komst van een redder, een messias, een sterke man die van boven gedropt wordt om de problemen op te lossen.
Dat betekent uiteraard niet dat de kerstboodschap geen waardevolle facetten bevat en dat velen erdoor geïnspireerd worden. Talrijk zijn de christelijk geïnspireerde individuen en stromingen die de linkerzijde versterkt hebben.
Tijdens ons miltante bestaan hebben we veel tijd doorgebracht in de volkshogescholen van Elcker-Ik, die veelal geanimeerd werden door priesters (Flor Fischer in Anwerpen, Jan Rombouts in Gent…). Daar leerden we ook de beweging Christenen voor het socialisme kennen. Stakingsposten werden mee bemand door priester-arbeiders, zoals de vervaarlijke Frans Wuytack.
Het betrof christenen die deel uitmaakten van indrukwekkende linkse stromingen, zoals deze van de Bevrijdingstheologie en die soms in lange tradities wortelden, zoals dat het geval is voor de Catholic Worker Movement. Ze hadden beroemde voorgangers, zoals Thomas J. Hagerty die een belangrijke rol speelde in de vorming van de beruchte Amerikaans vakbond Industrial Workers of the World of, nog verder terug in de tijd, de opstandige protestantse theoloog Thomas Müntzer. En uiteindelijk bouwden ze allemaal op de basis die de Joodse rebel Jezus de Nazarener zoveel eeuwen eerder gelegd had.
De kerk vond het allemaal maar niets. In 1949 vaardigde paus Pius XII een decreet uit dat katholieken verbood om geschriften van communisten te lezen! (Dat decreet staat hier in ’t Latijn en in ’t Engels.) 
Wanneer de Bevrijdingstheologie, enkele decennia later, mede door toedoen van aartsbisschop Oscar Romero erg prominent in beeld komt, vindt het Vaticaan het nodig om te benadrukken dat de verschijnsel niet met de kerkleer strookt. Chapeau voor de katholieken die zich al die banbliksems niet aangetrokken hebben, en nog steeds niet aantrekken. 
Ik surf over het internet op zoek naar christenen die de muren slechten en stoot op Andrew Collier (1944-2014), die Christianity and Marxism geschreven heeft, waaruit ik, via de toverknop van Google Boeken, een mooi citaat zoek om dit stukje af te sluiten. Collier wijst op het gevaar van verburgerlijking dat zowel christendom als marxisme bedreigt. De noodzaak om deze ‘bourgeoistification’ tegen te gaan ‘moet christenen naar betrokkenheid leiden bij politieke arbeidersbewegingen waar ze ook bestaan. Omdat hun zaak gerechtvaardigd is, maar ook omdat deze inzet het gezonde effect heeft dat ze de zelfvoldane vooringenomenheid van de bourgeoisie ten aanzien van de werkelijkheid van het arbeidersbestaan verbrijzelt.’

Flor Vandekerckhove  
Over Frans Wuytack


Een reactie posten