Etikhove als de place to be

Kunstenaars op de Markt in Etikhove, v.l.n.r.: Paul Haessaerts, Ramah (Henri Raemaeker), Elisabeth de Saedeleer, Monica de Saedeleer, Jeanne Raemaker, Leon Piron, Valerius de Saedeleer, Willem van Rijswijk, Luc Haesaerts, Pierre de Briey en een onbekende. (Foto Heemkundige kring Businarias. Weet iemand van de kring ook wat die mensen aan ’t smullen zijn?)

 

MOCHT IK jong & dynamisch zijn, dan reed ik er eens heen, om het ter plekke te bekijken. Helaas!, erg dynamisch ben ik nooit geweest en jong word ik nooit meer weer. Een mens als ik ervaart de digitale wereld daarom als een zegen.

’t Is Paul van Ostaijen (†1928) die mijn plotse interesse voor Etikhove wekt. In 1927 komt hij daar uitzieken, hij is eenendertig en de tuberculose heeft hem danig in haar greep. Ik lees erover in zijn biografie. (°) In die tijd was ‘Etikhove nauwelijks meer dan een verzameling huizen langs de steenweg richting Ronse.’ Maar ’t bruiste er een moment lang wel van artistieke bedrijvigheid. Dat kwam door Valerius De Saedeleer en nog meer door zijn dochters Marie-Jozef en Monica die in Etikhove een weefatelier opzetten. Ze nodigden er moderne kunstenaars uit om voor hen expressionistische of abstracte composities te maken. (°°) Enkele maanden lang bestond er rond Auberge De Vos een soort artistieke commune ‘waar behalve de drank ook schilderkunstige ideeën rijkelijk vloeiden.’
Toen Paul van Ostaijen zich in augustus 1927 in de Auberge aanbood, was het weefatelier van de zussen, wegens groot succes, al naar Brussel verhuisd. Het hoogtepunt van Etikhove als artistieke verzamelplaats was voorbij, maar Van Ostaijen ontmoette er wel Valerius De Saedeleer, Paul en Luc Haesaerts, Leo Piron en Jules Boulez. Bovendien kon hij er genieten van de muurschilderijen die kunstenaars in 1926 in de Auberge hadden achtergelaten. 
Ik zoek het even op. Die muurschilderijen zijn er niet meer. (°°°) Ze werden in 1978 wel beschermd, maar een onwetende coiffeur deed ze bij een verbouwing sneuvelen. Het enige wat rest is het uithangbord van de herberg, dat Ramah (Henri Raemaeker) schilderde. Dat siert nu de eerste verdieping van het administratief centrum van fusiegemeente Maarkedal. 
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Matthijs de Ridder. Paul van Ostaijen. De dichter die de wereld wilde veranderen. 704 p., uitg. Querido. 2023.

(°°) Heemkring Maarkedal bracht in 2014 een werk uit waarin die artiesten opgesomd worden. Valerius De Sadeleer… achterna van Jozef Bourdeaudhui: ‘Talrijk waren de kunstenaars, auteurs en dichters, kunstcritici en cineasten die bij De Saedeleer op bezoek kwamen, ontwerpen maakten voor tapijten, en dikwijls verbleven in Auberge De Vos: Yves Alix, Alphonse Barrez, Renée Baucher, Gaston Bertrand, Jules Boulez, Anto Carte, Marc Chagall, Albert Claeys, Philibert Cockx, Dolorès Courtney, Johan Daisne, Emmanuel De Bom, Louis Herman De Koninck, het echtpaar Robert en Sonia Delanay, Johan De Maeght, André De Ridder, Gustaaf De Smet, Leon De Smet, Maurice De Vlaminck, Hippolyte Daeye, Willem Dudok, André Favory, Tsuguharu Foujita, Jean-Jacques Gaillard, Edgar Gevaert, Marie Gevers, Jaap Gidding, René Goldstein, Frans Hellens, Edmond Jaloux, Jasinsky, Oscar Jespers, Floris Jespers, Jean-Emile Laboureur, Emile Langui, Marie Laurencin, André Lhote, Jules Lismonde, Paul Maas, Nicolas Maegen, Karel Maes, Hubert Malfait, Félicien Marceau, Louis Marcoussis, George Marlier, Frans Masereel, Constant Montald, Jozef Muls, Willem Paerels, Jozef Peeters, Constant Permeke, Hans Polak, Henri Puvrez, Maurice Roelants, Albert Saverys, Lodewijk Schelfhout, Victor Servranckx, Michel Seuphor, Jan Sluyters, Leon Spilliaert, Rodolphe Strebelle, Stijn Streuvels, Herman Teirlinck, Jean Teugels, Louis Thevenet, Suzanne Thienpont, Frits Van den Berghe, Henry Van de Velde, Oscar Van de Voorde, Gustave Van de Woestijne, Karel Van De Woestijne, Paul-Gustave Van Hecke, Albert Van Huffel, Paul Van Ostayen, Ossip Zadkine.’

(°°°) Details ervan toont de Heemkundige Kring Maarkedal op Kunstenaarsdorp Etikhove.