IJslandvaarders

In een reeks korte posts breng ik de nieuwe bewoners van de Oostendse Oosteroever in contact met schrijvers die aan het vissersleven in hun wijk herinneren. Op een balkon van de Baelskaai One, plek waar ik trouwens zelf gewoond heb, weze het in een inmiddels afgebroken gebouw, wijst Pierre Loti (°1850 - 1923†), auteur van Pêcheur d’Islande, me de weg naar een roman over de Oostendse IJslandvisserij.

TOEN IKZELF OP de hoek woonde, waar nu de ONE staat; zag ik aan de overkant van ’t dok altijd wel een IJslandtrawler liggen. Er waren er nog drie in vaart en ze wisselden elkaar af, zodat er wekelijks vis uit IJsland werd afgezet. Later restten er maar twee, daarna nog één en uiteindelijk geen meer. Dat momentum werd door mij in 1995 vereeuwigd in Naar de kloten (°), monoloog die op de O.129 Amandine werd opgevoerd. Het schip lag in ’t dok, de tribune stond in de vismijn. 
De geschiedenis van de Oostendse IJslandvaart verhaalde ik later ook in mijn roman Amandine (°°). Terwijl ik dat boek aan ’t schrijven was, dacht ik meermaals aan Pierre Loti. Hij schreef in 1886 Pêcheur d’Islande (°°°) en mag zich daardoor de vader van alle IJslandvisserijliteratuur noemen. In mijn roman breng ik een ode aan Loti door naar zijn Bretoense heldin Gaud te wijzen: ‘Ook later, in de moderne IJslandvisserij, wanneer de traverse niet meer onder zeil gebeurt, wanneer stoomturbines en nog later dieselmotoren het schip voortjagen, blijven vissers in IJsland achter, ook tijdens de XXste eeuw gebeurt dat. Niet alleen in de XIXde eeuw staan vrouwen, zoals de Bretoense Gaud, op het duin te wachten op hun visser die niet terugkomt. Talrijk zijn ook in de XXste eeuw de Vlaamse Maria’s die de einder afspeuren, tegen beter weten in, wachtend op iemand die nooit meer komen zal.’
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Flor Vandekerckhove. Naar de kloten. Monoloog, opgevoerd door Duc Ducquennoy aan boord van de O.129 Amandine, Visserijdok Oostende. 13, 14 en 15 augustus 1995. In 1996 werd het ook eenmalig opgevoerd op de OD 1 Martha van het visserijmuseum van Oostduinkerke.  

(°°°) Pierre Loti. Pêcheur d’Islande. Mijn uitgave dateert van 1967. Editions Livre de poche - 253 p. 

(°°) Flor Vandekerckhove. Amandine. Roman (2012). 2de uitgave, e-boek, 231 p. Uitgeverij De Lachende Visch. 2023. Het e-boek is gratis en wordt per kerende e-mail opgestuurd naar elkeen die erom vraagt. Mail naar liefkemores@telenet.be⇲ en vermeld de titel: AMANDINE en zeg of je pdf dan wel epub wenst.