Een literaire bestemming voor de Napoleonlaan

Bovenaan: Georges Perec (°1936 - 1982†) en De Laatste Vuurtorenwachter in een imaginaire ontmoeting. Op de achtergrond Fort Napoleon Oostende. Onderaan links: toen Google Streetview in 2014 de straten op de Oosteroever vastlegde, was de Napoleonlaan nog zichtbaar. Onderaan rechts: de Napoleonlaan is nu compleet verdwenen, een hek belet toegang tot het gebied.

OP DE OOSTENDSE Oosteroever, vlak doorheen het betwiste gebied tussen Victorialaan en Vuurtorenweg, loopt de thans verdwenen Napoleonlaan. Die begint in de Fortstraat en eindigt aan de Vuurtorenweg, vlak tegenover Fort Napoleon. In mijn verbeelding is dat de weg die Napoleon Bonaparte op 13 februari 1798 (tweede maal op 9 juli 1803, derde keer in augustus 1804, vierde op 20 mei 1810 en een vijfde maal op 21/22 september 1811) passeert om het fort en/of zijn omgeving te inspecteren. 

Hoe maak ik daar literatuur van in een blog, kort, zoals het hoort? Ik ga te rade bij Georges Perec, die een heel boek wijdde aan een onbestaand huis in een onbestaande straat: 11 rue Simon-Crubellier, Paris. Hij staat me in deze terzijde: ‘Bedenk in de Napoleonlaan een hoogbouw’ suggereert hij, ‘hoger dan Lange Nelle.' Hij ziet mijn verwijtende blik en vervolgt: ‘De architect anticipeert op de commotie die gegarandeerd ontstaat, door een nooit eerder geziene ingreep.’ Perec wacht enige tellen en zegt: ‘Daar waar het vuurtorenlicht het gebouw klieft, ontwerpt die architect een volledig transparante verdieping, met transparante meubels, zodat het vuurtorenlicht landinwaarts niet onderbroken wordt.’ Perec rondt zijn merkwaardige suggestie af: ‘Wat je als schrijver moet doen, is de bewoner van dat transparante appartement tot leven brengen. Maak ook de bewoner transparant. Dát, Laatste Vuurtorenwachter, dat is literatuur.’

De idee volstaat al, vind ik. Waarmee ik niet alleen mijn steentje bijdraag tot het gekrakeel op de Oosteroever, maar ook eer betoon aan Georges Perecs meesterwerk, Het leven een gebruiksaanwijzing. Zo’n eerbetoon kwam er ook al in 2018 van beeldend kunstenaar Matthew Darbyshire, in 2004 van een groep Australische videokunstenaars, in 2008 van componist Max Richter en in 2015 van striptekenaar Brecht Evens.
Flor Vandekerckhove⇲   

Ook goed om weten: Dinsdag 16 juni, start om 17 u , Oostende station, De familie Joyce, met James, Nora en Lucia, wordt opgewacht aan het treinstation van Oostende. Verwelkoming door burgemeester John Crombez én Kevin Conmy, ambassadeur van Ierland. Samen met de fanfare Melody Makers volgt een feestelijke optocht door de stad. Onderweg voorlezing van teksten van Joyce voor het publiek.  De tocht eindigt rond 19 u. aan de Grote Post. 

Op 16 juni viert men wereldwijd Bloomsday, dé feestdag van de grote modernistische schrijver James Joyce. Dit jaar is het ook exact een eeuw geleden dat de familie Joyce uitgebreid vakantie vierde in Oostende. Het wordt meteen de vijfde editie van Bloomsday in Oostende, een feesteditie. Speciaal voor u doorkruisten zesentwintig schrijvers Oostende. De stad wordt bekeken door een zekere Bloem, hoofdpersonage dat deze schrijvers voor de gelegenheid in het leven roepen. Met bijdragen van Met bijdragen van Lieven Van Den Abeele, Britt Bakker, Dirk Beirens, Philippe Braem, Jeroen Cornilly, Seppe Decubber, Heleen Debruyne, Hans Depelchin, Ignaas Devisch, Kurt Van Eeghem, Rob van Essen, Jef Van Eynde, Eli Elise Hoopman, Sanne Huysmans, Geert Lernout, Vincent Van Meenen, Carmien Michels, Koen Peeters, Eric Rinckhout, Mark Schaevers, Helen Simpson, Els Snick, Lize Spit, Caro Van Thuyne, Hendrik Tratsaert, Xavier Tricot, Flor Vandekerckhove en Erik Vlaminck. 126 p.  DW B 2026 | 2 Bloem in Oostende is te koop in de Oostende boekhandels Corman, De Witte Zee en Standaard Boekhandel. Of via de webshop van uitgever Pelckmans. 20 euro.