Haruki Murakami en Richard Brautigan in Oostende

Links: The Graffiti, Langestraat Oostende. Midden: Richard Brautigan. Rechts: Haruki Murakami.

OP MIJN LEEFTIJD valt een mens samen met zijn verleden. Daar valt niet aan te ontkomen, hoe graag ik ’t ook zou doen. Zelfs wanneer ik tussen literaire groten toef is ‘t alleen maar omdat ik over Oostende schrijf. Dat komt door een kwarteeuw visserij en door een strategie die eerst in mijn voordeel speelde en me nadien tot last werd. Hoe ik schrijf blijft daardoor for ever van ondergeschikt belang. Ja, ik zou het liever anders hebben.
Daardoor ook komt het dat ik Richard Brautigan en Haruki Murakami niet bij David S. Wills ontmoet, maar in Oostende. Ha ja, anders blijft deze post omzeggens ongelezen. Ontmoet ik hen in de Graffiti? Is 't in The Groove? The 88? — help me hier eens uit, kroegtijgers, ’t is, denk ik, in 1980. Haruki Murakami heeft net zijn eerste boeken geschreven en Richard Brautigan glijdt in volle vaart de berg af. Brautigans meesterwerk dateert al van 1967. Murakami daarentegen moet zijn beste werk nog schrijven. Zegt Murakami: ‘Het klopt dat ik destijds een bewonderaar was van Kurt Vonnegut en Richard Brautigan, en van hen leerde ik over deze eenvoudige, vlotte schrijfstijl, maar de voornaamste reden voor de stijl van mijn eerste roman is dat ik simpelweg geen tijd had om een ​​doorlopend proza ​​te schrijven.’ Hij zegt ook: ‘Ik had deze twee boeken samengesteld door inspiratie te putten uit het werk van Amerikaanse auteurs als Vonnegut en Brautigan, die ik als student bewonderde. Achteraf gezien vind ik dat een beetje gênant.’ Brautigan zegt niets, hij drinkt.
Flor Vandekerckhove⇲

° In 2023 ging ik in dialoog met Haruki Murakami, ‘Over schrijverschap.’ Zoals al de e-boeken van uitgeverij De Lachende Visch is ook dit essay, 23 pagina’s, gratis voor wie erom vraagt. Er is een PDF-versie en het is ook beschikbaar in EPUB. Ernaar vragen doe je via liefkemores@telenet.be⇲. De Weggeefwinkel zorgt ervoor dat het dezelfde dag nog in je mailbox valt. Vermeld ‘Over schrijverschap’ en zeg of je epub dan wel pdf verkiest. 

° Wij, met zand in onze schoenen is een memoir, 25 bladzijden, waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Dat meisje uit Charleroi had mijn beenhouwerin kunnen worden

Gisteren vertelde ik hoe ik als puber een vriendinnetje trouw beloofde, Een meisje uit Charleroi. En hoe ik haar in de kortste tijd ontrouw werd. Vandaag mijmer ik daar in een provovers ietwat over na. Wat zou er van dat meisje geworden zijn als ik haar trouw gebleven was? 

beenhouwerin

soms

in alle vroegte

terwijl ik de slaap niet vatten kan

en toekijk

hoe het daghet in den oosten

vraag ik me wel eens af

wat er uiteindelijk van haar geworden is

en wat ik zou geworden zijn

als ik mijn woord getrouw gebleven was

en ik op haar gewacht zou hebben

ah

mijn Frans

dat is welhaast zeker

zou nu beter zijn

en haar Nederlands

goddank ook

want in extremis 

zou Onze Marcel me van ’t college weggehaald hebben

en me naar de slagersschool in Anderlecht gestuurd

waardoor ik nu een gepensioneerde beenhouwer zou zijn

en zij mijn beenhouwerin

Flor Vandekerckhove⇲ 

OP ’T EINDE van 2020 ontwierp ik een 'nieuwe manier van schrijven⇲', een wijze die geheel de mijne is. Beenhouwerin is op die manier geschreven. Mij kwam het ook toe deze nieuwe manier een naam te geven, alsmede er de vereisten van in steen te beitelen: proza in de vorm van een vers, afgekort provovers (mv. provoverzen? de beoefenaar ervan: een provoversaal?) Dat provovers werd door mij geijkt in vier geboden. (1) het provovers telt exact honderd woorden, titel niet inbegrepen; (2) de titel van het provovers bestaat uit één woord; (3) leestekens ontbreken, alsook kapitalen (behalve als het een eigennaam betreft); (4) de vorm van het provovers kenmerkt zich door lijnafbrekingen, dermate georganiseerd dat ze het lezen faciliteren. Visueel maken die lijnafbrekingen er een vrij vers van — een proza+ — dat de lezer kan savoureren als ware ’t eenvoudige poëzie van het soort dat een spreker gemakkelijk parlando ten gehore brengt. 

Bij uitgeverij De Lachende Visch verscheen in 2023  Gesprekken met Polleke, een verzameling van vijftig dergelijke provoverzen. Zoals alle e-boeken van De Lachende Visch is ook Gesprekken met Polleke gratis. Mail erom (vermeld de titel en zeg of je ’t in pdf of epub wilt hebben): liefkemores@telenet.be⇲.

Een meisje uit Charleroi

Ik verzamel voer voor weer een nieuw boekje, deze keer mijn puberteit omvattend, het leven zoals het voor mij was, van mijn elfde tot ik pakweg negentien werd. De jongens die in die tijd mijn pad kruisten, da’s gemakkelijk. Daar zijn (klas)foto’s van, daar staan data op. Moeilijk zijn de meisjes. Die herinneringen zijn vervormd door tijd, verbeelding en door het fenomeen dat herinneringsvervalsing heet. Foto links: Bredene-Duinen, zoals het er in die tijd uitzag. Foto rechts, de entree van het lunapark, ontmoetingsplaats van pubers. 

WANNEER HEB IK het meisje uit Charleroi leren kennen? ’t Was in het lunapark, dat weet ik zeker. Ik denk paasvakantie, ik twijfel aan het jaar. Ze was fan van een Franse liedjeszanger. Was 't Jacques Dutronc? Of was het Antoine? Die Antoine had in 1966 een hitje met Les Élucubrations d'Antoine en Dutronc deed het in dat jaar ook goed met Les Cactus. Twee keer 1966. Ik was zeventien. Ik dacht dat ’t eerder was, maar ik vind niet meteen de naam van een zanger die het bevestigt. 

Dat meisje van Charleroi verbleef op een camping. ’s Avonds begeleidde ik haar naar d’r kampeerhuisje, waarna ik me naar huis spoedde, wegens de ouderlijke avondklok. Op de laatste dag van de paasvakantie namen we afscheid en toen zei ik iets wat ik niet had mogen zeggen. Ik zei: J'attendrai ton retour. Ik zag dat ik daarmee recht in haar hart mikte. Ik was er trots op ook — zo doe je dat dus met vrouwen! 

Was ik van plan me aan mijn woord te houden? Feit: ’t is me niet gelukt. De trein naar Charleroi was nog maar weg en ik papte al aan met een meisje uit mijn straat. Aan 't begin van de daaropvolgende vakantie veroorzaakte mijn woordbreuk een tranenstortvloed en in 't lunapark gunde geen enkel Waals meisje me nog een blik.
Flor Vandekerckhove⇲

(Morgen mijmer ik daar nog ietwat over na In Dat meisje had mijn beenhouwerin kunnen worden.)

Het nieuwe boekje zal ‘Tienerklanken’ heten. Het is bedoeld als een vervolg op Gauw! waarin ik over mijn kindertijd vertel. 

GAUW! is het eerste boekje dat ik schreef nadat ik eind 2013 beslist had alleen nog digitaal te publiceren. Het verhaal verscheen als e-boekje in 2014. Gaandeweg leerde ik meer over elektronisch schrijven. Het verhaal werd daardoor in opeenvolgende edities korter, ik voegde er links aan toe, waardoor lezers nu ook naar liedjes uit die tijd kunnen luisteren, en voortdurend herschreef ik het verhaal. Het experiment komt nu tegemoet aan de verwachtingen van internetlezers: kort, eenvoudig, geschikt voor wie, zoals ik, een korte spanningsboog heeft… 

Zoals alle e-boeken van Uitgeverij De Lachende Visch is ook deze vijfde editie van GAUW! gratis voor wie erom vraagt. Doe het per e-mail, via liefkemores@telenet.be en de meiden van De Weggeefwinkel zorgen ervoor dat het boekje meteen in je mailbox valt.

Kom van dat dak af

‘Dutch’ (Harrison Ford) en Kay (Kristin Scott Thomas) aan het buitenhuisje. Hij draagt mijn houthakkershemd.

KAY, VERTOLKT DOOR Kristin Scott Thomas en ‘Dutch’, Harrison Ford, hebben niets met elkaar gemeen behalve dit: hun respectieve echtgenoten komen samen om in een vliegtuigcrash, waarna duidelijk wordt dat die twee een affaire hadden. Dat schept toch wel een band. Die plots ontstane band tussen de overlevenden is ook een ietwat melig verhaal waard: ‘Random Hearts’.

Over die film wil ik iets naast de kwestie vertellen. Halverwege het verhaal lokt Dutch zijn antagoniste naar zijn buitenhuisje. De twee beleven er een liefdesnacht. Naast de kwestie is dit: verleden jaar heb ik in Frankrijk zo’n buitenhuisje verkocht. Het houthakkershemd dat ik Harrison Ford zie dragen is het hemd dat ik in dat huisje droeg. Zijn schommelstoel is deze die ik daar heb achtergelaten. Wanneer zij de daaropvolgende dag naar de stad terugkeert, vraagt ze: ‘When will you be back?’ Hij antwoordt: ‘Roof's got a leak and I got some time.’ Zo is dat inderdaad als je zo’n buitenhuisje hebt: je moet het dak op! Op ’t einde van de film ontmoeten die twee elkaar weer. Zij vraagt: ‘How's the roof?’ Hij antwoordt: ‘Lousy’. Da’s ook de reden waarom ik dat huisje verkocht heb: lousy roof.

Flor Vandekerckhove⇲

Random Hearts. 1999. Regie Sydney Pollack. Columbia Pictures USA. Te zien op Netflix.

Richard Brautigan, succes in de hoogdagen van hippie

Richard Brautigan (1935-1984)

IN 1966/67 distribueerden de Diggers in San Francisco hun literaire vruchten op straat. Literatuur moest vrij & gratis zijn en The Communication Company stencilde erop los. Hippie werd groot in die dagen en dat geldt ook voor dichter-schrijver Richard Brautigan. Zijn op straat gedistribueerde gedicht All Watched Over by Machines of Loving Grace markeerde als 't ware de overgang van de beatgeneration naar hippie. Het gedicht werd meer dan eens gratis verdeeld, een keer zelfs in een oplage van 40.000. Brautigan voegde er een verklaring van copyleft aan toe: wie wilde, mocht het gedicht vrij van copyright herdrukken, zolang het maar gratis verspreid werd. Ge ziet: De Weggeefwinkel van uitgeverij De Lachende Visch valt niet uit de lucht.

1966, San Francisco, ge moet u dat voorstellen. Er hing daar wel degelijk iets in de lucht en Brautigan wist dat te capteren. Ge moogt voor de rest wel vragen stellen bij de hippiebeweging. Het is waar dat de praktijk van hippie erg ontluisterend kon zijn, zoals Joan Didion die ook beschrijft in haar Slouching Towards Bethlehem. 

De ontluistering geldt trouwens ook voor Brautigan zelf. In Jubilee Hitchhiker (°) schrijft biograaf William Hjortsberg hoe het lijk van de schrijver pas zes weken na diens dood ontdekt wordt. Vereenzaming, alcoholisme, drugs, literaire afgang, zelfmoord… Later wil dichter Michael McClure nog eens de plek zien waar zijn maat zich van het leven benomen heeft. Hij klimt langs de gevel naar boven en ziet door het venster ‘duidelijk de doodschaduw van Richard Brautigans lichaam geëtst in de vloerplanken, daar waar zijn lichaam vele lange weken onontdekt is blijven liggen. Brautigans lichaam was gesmolten (…) en in het hout gesijpeld, waar het een spookafbeelding achterliet. … De nieuwe eigenaars zouden later proberen het te verwijderen, maar geen enkel solvent of detergent slaagde daarin … Als een gefotografeerde geest wordt Richard Brautigans afbeelding misschien wel voor eeuwig bewaard om in het oude houten huis te spoken.’ 
Flor Vandekerckhove⇲

(°) As Hjortsberg. Jubilee Hitchhiker: The Life and Times of Richard Brautigan. 2013. Uitg. Counterpoint. 880 p.

Herinneringen aan Barbara

Oostende, hoek Baelskaai en Vuurtorendok, foto gemaakt binnen in de GRANADA Gallery van haute joaillerie designer Jochen Leën.

NU IS DAAR de Granada Galerie, maar in mijn tijd huisvestte die hoek het redactielokaal van Het Visserijblad. Op die plek deed ik wat een redacteur doet. Ik deed er ook administratie, facturatie, verzending, lezerswerving en correspondentie. ik deed de lay-out en zocht adverteerders. Ik deed alles, ik zeemde de ruiten.
Jaarlijks kon ik beroep doen op een leerlinge die in ’t STIMJO de kantooropleiding volgde en als laatstejaars stage moest lopen. Terwijl ik in Du Parc koffie ging drinken, deed zo’n stagiaire mijn papierwerk. Jaarlijks kwam er weer een ander meisje en over elk van hen valt wel een verhaal te vertellen. Dat geldt allereerst voor Barbara.
Barbara begreep wat haar te doen stond. Ik kon de barak vanaf dag één aan haar overlaten. Ook verzorgde ze met kennis van zaken de wiet die ik ter redactie kweekte. Ik mocht Baba zeggen.
Baba ambieerde een toekomst op de catwalk. Dat zo’n arbeiderskind haar schoonheid te gelde wil maken, begreep ik wel. Model is een eerbaar beroep en ’t is beter dan de vismijn. Om haar ambitie kracht bij te zetten participeerde Baba in haar vrije tijd aan een dure catwalkopleiding. Om de catwalk te leren, mochten zo’n meisjes dan aanrukken op defilés in la Flandre Profonde. Die meisjes waren blij om het te doen en een matrone stak ’t geld in haar zak. Ik zei niets, ’t was niet aan mij om Baba’s droom te fnuiken. 

Van zo'n defilé bracht Baba foto’s mee. Zo komt het dat ik op een dag, samen met Baba, naar foto’s keek waarop ze lingerie demonstreerde, het ene beeld nog sexyer dan het andere, culminerend in de bruid, waarbij Baba over de loper schreed, dragend nauwelijks verhullende kleding, alsmede een bruidsluier. Het duurde een wijl vooraleer ik weer kon nadenken, maar toen ik het deed, vroeg ik me af of hoe ’t mogelijk was dat zo’n jong, onschuldig meisje tegelijk zo sexy kon zijn, gekoppeld aan de vraag hoe ’t mogelijk was dat ze zo sexy was en tegelijk zo naïef.

Later heb ik Baba weergezien. ’t Was een vreugdevolle ontmoeting. Ze maakte haar beklag over de vrijer van d’r moeder, die geen moeite deed om mama te plezieren. Of ik geen zin had om zijn plaats in te nemen. Ze drong aan: ‘Doe het’, zei ze, ‘dan zien we elkaar weer.’ Dat bood wel perspectief, maar ik ben er toch niet op ingegaan.
Flor Vandekerckhove⇲

De tekstkroes is als een beker waarin ik al mijn creativiteit gooi, 337 pagina’s. Daar mengt mijn imaginatie zich met die van u, lezer, zodat er misschien wel goud van komt. U bent in deze geen consument, u koopt dit literaire experiment niet, u bent nodig om het rond te maken. Het e-boek is dan ook gratis.

De tekstkroes is een e-boek, uitgegeven door De Lachende Visch. Mail erom (vermeld de titel en zeg of je epub of pdf verkiest) Vraag het meteen aan  liefkemores@telenet.be⇲.

Van de paus vertellen (2)

In 2024 liet ik me ‘ontdopen’. Daar schreef ik al over in De kogel is door de kerk. Mijn afvalligheid is niet zonder gevolg gebleven. Over dat gevolg schreef er twee keer ’t zelfde verhaal, gisteren als driezinnenverhaal en vandaag als provovers. [Op de foto: Francis Bacon, Screaming Pope (1953). Meer over dat schilderij vind je in Waarom schreeuwt de paus?

‘Wantrouw elke aandrang tot schrijven 

behalve de vreugde van het formuleren.'

Godfried Bomans

paus (provovers)

we moeten hem weer binnenhalen 

zei de paus

en omdat men in ’t Vaticaan de paus nooit tegenspreekt 

zette de secretaris meteen alles in het werk 

om gods wil op aarde uit te voeren

daardoor ook komt het 

dat hier gisteren een bisschop aan de deur stond

’t zijn buren die het me vertelden 

zelf was ik niet thuis

en in de brievenbus vond ik een encycliek

waarin me de pauselijke bede werd overgemaakt

in ’t Latijn uiteraard

een taal die ik niet machtig ben

wat meteen de vraag oproept

hoe ik het dan weet

en het antwoord

een mirakel 

 

(Flor Vandekerckhove⇲)

‘Driezinnenverhalen’ en ‘provoverzen’ zijn literaire experimenten waarmee ik scrollende, surfende en swipende e-lezers naar mijn verhalen lok. In beide gevallen leg ik mezelf een beperking op. In 't eerste geval is dat het aantal zinnen, in 't tweede het aantal woorden (100). Ze werden ook al gebundeld: ‘2HONDERD 3ZINNENVERHALEN&1LINERS’ en ‘Gesprekken met Polleke’ waarin vijftig dergelijke proverzen staan. Zoals alle e-boeken van De Lachende Visch zijn ook deze titels gratis voor elkeen die erom vraagt. Schrijf naar liefkemores@telenet.be (vermeld de titel, ‘200’ / ‘Polleke’), zeg of je pdf verkiest of epub) en vind het boek meteen in uw mailbox.

Van de paus vertellen (1)

In 2024 liet ik me ‘ontdopen’. Daarover postte ik toen De kogel is door de kerk. Mijn afvalligheid is niet zonder gevolg gebleven. Over wat volgde schrijf ik twee keer ’t zelfde verhaal, vandaag schrijf ik het in drie zinnen en morgen als 'provovers'.

‘Men wordt schrijver door de drift voor de vorm. 

De inhoud is punt twee.’ 

Godfried Bomans

Paus (driezinnenverhaal) — ‘We moeten hem weer binnenhalen’, zei ten einde raad Paus XIV. Omdat je een paus nooit tegenspreekt, zette de secretaris van ’t Vaticaan meteen alles in het werk om Gods wil op aarde ten uitvoer te brengen. Daardoor komt het dat ik gisteren een bisschop aan de deur kreeg. (Flor Vandekerckhove⇲)

‘Driezinnenverhalen’ en ‘provoverzen’ zijn literaire experimenten waarmee ik scrollende, surfende en swipende e-lezers naar mijn verhalen wil lokken. Ze werden ook al gebundeld: ‘2HONDERD 3ZINNENVERHALEN&1LINERS’ en ‘Gesprekken met Polleke’ waarin vijftig dergelijke proverzen staan. Zoals alle e-boeken van De Lachende Visch zijn ook deze titels gratis voor elkeen die erom vraagt. Schrijf naar liefkemores@telenet.be (vermeld de titel, ‘200’ / ‘Polleke’), zeg of je pdf verkiest of epub) en vind het boek meteen in uw mailbox.

Herinneringen aan Guido De Ruytter (†)

Links: klasfoto college Oostende, 6de Latijn A, 1962-’63, klastitularis Daniël Vervaele. Bovenste rij, van links naar rechts: Jaak Verbiest, Eric Hollevoet, Johnny Maeckelberghe, Thierry Delbaere, Patrick Pattyn, Marc Declercq, Roland Meysman, Herman Dangez, Raf Proot, rechtsboven Guido De Ruytter; 2de rij: Guido Van Middelem, Erik Vanden Broucke, Jean-Paul Dellaert, Eddy Desmet, Hendrik Soete, Jean-Pascal Bellaerts, Michel Vanderbeke, Julien Bruyneel, Gerard Gaëtan; 3de rij: Donald Wybo, Pierre Vuyts, Carlos Callens, Paul Van Maele, Ronald Vandepitte, Marcel Op de Beeck, Jacques Vandekerckhove, Johan Elskens, Jean Verhaeghe, Patrick Raveschot, Lionel Dekeyser; onderaan: Norbert Claerhout, Luc Ollieuz, Michaël Dearman, Pieter Elskens (afwezig Guy François). Leraar Daniël Vervaele.
Rechts: Guido De Ruytter (° Slijpe, 2 maart 1949 - Leke, 29 oktober 2012†) als marineofficier.

DAT WAS ik helemaal vergeten! Het verraste me dat Guido De Ruytter, net als ik, in ’t college van Oostende, een voorbereidend jaar had moeten passeren — het zevende studiejaar, het verraste me, want Guido was een slimme kerel. Ik bekijk de namenlijst die Jef Passchyn me stuurt en zie dat Guido in dat zevende primus van de klas was. Waarna het voor hem naar de Latijnse ging. Zoals ik zei: een slimme kerel.
Wat ik me wel herinner is dat Guido heel de middelbare schooltijd een makker blijft. Merkwaardig, wegens andere woonplaatsen en uiteenlopende studierichtingen. ’t Is wellicht de gemeenschappelijke passage van dat zevende die ‘t verklaart.
Ik herinner me zijn humor, waarmee hij, denk ik, ook titels van Vlaamsche Filmpkens persifleerde, kwinkslagen en geestigheden, bon mots die hij in haast elk gesprek wist in te passen: ‘Stekke, zei de kraai. ‘k Had ’t gepeinsd, zei de puit’; ‘De moord aan de rand van de put’; ‘De wraak van de zuigeling’; ‘Nabij de veldkapel’…

Ik herinner me een toneelstuk waaraan hij participeerde, ‘De melodie van de zwerver’, titel die verrassend goed op zo’n bon mot van Guido lijkt. Dat stuk ging door in Slijpe waar Guido woonde. Met mijn mobylette ben ik ernaartoe gereden, toch al gauw twintig kilometer ver. Dat was wel meer om in die zaal naast mijn liefje te zitten dan omwille van Guido, maar toch. Ik heb alleen het eerste bedrijf gezien. Mijn ouders waren onwetend van mijn cultureel-amoureuze uitstap en ik moest zorgen dat ik bijtijds weer thuis was. Later heb ik vernomen dat Guido na afloop, ontroerd door zijn eigen spel, tranen met tuiten weende.

Na zijn middelbare studies ging Guido naar de Koninklijke Militaire School, keuze die wel meer voorkwam in onbevoorrechte gezinnen die een bolleboos in huis hadden. Je kon daar gratis universitaire studies volgen. Dat is ook het moment waarop ik het contact met Guido verloren ben. 
Terwijl ik in deze blog gesprekken met oud-medeleerlingen postte (°), probeerde ik ook Guido te traceren. Ik kwam uit bij een naamgenoot in Leopoldsburg en dacht: Leopoldsburg, dat is 't leger, Guido zal daar blijven wonen zijn. Ik schreef die mens, telefoneerde ook, kreeg nooit antwoord. Inmiddels weet ik dat Guido De Ruytter toen al overleden was — hij werd nauwelijks 63 — dat hij zijn militaire carrière bij de marine had doorgebracht (niet in Leopoldsburg) en dat hij na zijn pensionering een café had uitgebaat: Bon Coin in Adinkerke. Korte zinnen die wellicht honderden verhalen in zich bergen, veelal eindigend nabij de veldkapel.

Flor Vandekerckhove⇲

(°) NADAT HET LEVEN me van stad naar stad gevoerd had, van werk naar werk en van vrouw naar vrouw, streek ik moegestreden in Bredene neer, waar ik mijn jeugd had doorgebracht. Daar startte ik een schrijfproject dat onderzocht hoe het anderen vergaan was. Ik delfde sporen op van speelmaatjes en schoolmakkers. Soms was dat een doodlopend spoor, mijn zoektocht naar Patrick Van Molle⇲ liep bijvoorbeeld dood vlak voor zijn deur in ’t Brusselse, maar ik hield er wel een goed verhaal aan over. Meestal leidde het naar een leuk gesprek, zoals dat met Jean-Pierre Casier⇲, Caroline Slabbinck⇲ en Marc Van Middelem⇲. Of met Hubert Derdeyn aka Huub Onzia⇲, Rob(ert) Tas⇲, Wilfried Laforce⇲, Freddy Versluys en Ivan Steen⇲, Ivan Schamp⇲, Marc Cromphout⇲, René Deweert⇲, Jean-Pierre Boentges(†)⇲, Hugo Pauwels⇲ , Marc Loy⇲, Noël Denys⇲, Daniël Gunst⇲, Roger Passchyn⇲, Jozef Passchyn⇲ en onlangs nog Paul Joye⇲. Al schrijvend nam ik u mee in herinneringen aan Marie-José Smets⇲, naar het theater met Erik Poppe⇲ of naar het levenswerk van Georges Verleene⇲; naar trieste verhalen, omdat de protagonisten overleden waren, zoals dat het geval is voor Marcel Van Paemel⇲, Jacques Chandler⇲, Koen Levecke⇲, Jan Vandenbussche⇲ en Roland Bogaert⇲. Soms leidde het naar nevenverhalen, zoals dat na het overlijden van Jean-Paul Dellaert(†)⇲, of naar de vader van Bernard Vanneuville⇲ en deze van Werner Verbiest⇲. En een enkele keer gebeurt ook het omgekeerde: iemand volgt een spoor dat bij mij uitkomt, dat is wat Gerdje Noels⇲ gedaan heeft, en ook dat heeft een mooi stukje opgeleverd.

Allemaal gelul

Van links naar rechts: Godfried Bomans, Louis-Ferdinand Céline, Jeroen Brouwers.

WE VERSCHILLEN, Jeroen Brouwers en ik. Hij is een groot schrijver, indrukwekkend groot zelfs, en ik ben een minor writer. Waar Brouwers zijn best doet om een boek goed te krijgen, doe ik dat met een alinea. We hebben ook iets gemeen, we schrijven beiden over de stiel. En dit is wat Brouwers over zijn eigen werk laat optekenen: ‘Het kan me niet schelen wat er staat, het is allemaal gelul, als het er maar voortreffelijk staat.’ (°) 
Ik neem de proef op de som en haal Gesprekken met professor Y uit de kast, boek van Louis-Ferdinand Céline⇲. (°°) Dat begint met: ‘De waarheid is dat het boekenvak lijdt onder een zeer ernstige afzetcrisis.’ Eindigen doet Céline met: ‘(…) ik moet mijn tekst er nog eens op nalezen!… te kort moet je wantrouwen… mijn hele stuk in interviewstijl. je kunt jezelf nooit genoeg nalezen! of… o!… o!… nee… nee zo ver gaat het nu ook weer niet… dat zeg ik u! zo belangrijk is het niet…’ En ’t is waar, alles wat tussen de openingszin en het slot staat is gelul. ’t Is trouwens ook waar dat het er voortreffelijk staat. 

Afsluiten doe ik met eentje van Godfried Bomans: ‘Men wordt schrijver door de drift voor de vorm. De inhoud is punt twee.’ (°°°) De drift voor de vorm!
Flor Vandekerckhove⇲

(°) Jeroen Brouwers, in DS der Letteren, 4 september 2021.
(°°) Louis-Ferdinand Céline. Gesprekken met professor Y. Vertaald door Ernst van Altena. Uitg. Goossens/mets. 126 pp.
(°°°) Jeroen Brouwers. De wereld van Godfried Bomans. 1988. Uitg. Atlas - A’dam/A’pen. 192 pp.

De tekstkroes is een mengkroes van 337 pagina's, waarin ik al mijn literaire creativiteit gooi. U bent in deze geen consument, daardoor koopt u mijn literaire experimenten niet, u werkt er als lezer aan mee. Met andere woorden: ik heb u nodig om het af te maken. In De tekstkroes mengt mijn imaginatie zich met die van u, lezer, hopend dat er goud van komt. Want ook dit denk ik: samen zijn we AI de baas. U bent in deze geen consument die het e-boek koopt, u bent een lezer die het boek krijgt toegestuurd als u erom vraagt. Doe het! Schrijf naar liefkemores@telenet.be⇲, vermeld ‘TEKSTKROES’ en zeg of u pdf wenst of epub.