maandag 16 november 2015

Worstelen met de taal

Het blijft moeilijk, dat Nederlands. Dat komt doordat ik van Bredene ben, een taalvast Germaans bastion uit West-Vlaanderen. U trekt de wenkbrauwen op, maar geloof me, ik weet waarover ik spreek en ik zal het u ook uitleggen.
Ik heb een tijd in Amsterdam gewoond en heb daar veel mijn weg verloren. Richtingloos als ik in zo'n situatie ben, heb ik daar menig Amsterdammer aangeklampt om te vragen hoe het met mij verder moest. Telkens heb ik daarbij alles uit de kast gehaald om mij klaar & duidelijk uit te drukken. Echt volgens de regels van de taalkunde, echt zoals wij dat op school geleerd hebben, echt zoals Wilfried Martens spreekt. En elke keer, echt elke keer, heeft zo’n welwillende Amsterdammer me weer op weg geholpen, maar altijd weer… in ’t Engels.
In Amsterdam denken ze dat Bredenaars een dialect van ’t Engels spreken. Of van ’t Noors of van ’t Zweeds. Geef ze eens ongelijk. Als ik naar zo’n Zweedse film kijk of naar een Noors feuilleton dan is ’t ook alsof ik mijn familie bezig hoor. Ik heb daar haast geen ondertiteling bij nodig.
Maar neen, ze hebben ons verplicht om het in ’t Nederlands te doen. De gevolgen zijn ernaar, wat ook blijkt uit deze anekdote. In Bredene zegden we vroeger gecoiffeerd. Dat mochten we op den duur niet meer doen, want dat moest in ‘t Nederlands gekapt zijn. Tegen de tijd dat we daar weg mee waren, was ook gekapt al niet meer goed, dan moesten we opeens gehakt zeggen.
Hoezeer de onderwijzers het ook probeerden, ze kregen dat Nederlands er niet in. Heb ik je al eens verteld over die leraar die echt zijn best deed? Een lesuur lang had hij zich gesmeten om ons het Nederlandse verschil tussen de lucht en het licht bij te brengen. Hij had tientallen voorbeelden geciteerd, heel de Nederlandse literatuur was in dat lesuur gepasseerd, allemaal citaten die ons, Bredenaars, duidelijk moesten maken dat er echt wel een fundamenteel verschil is tussen de lucht en het licht. En toen de les voorbij was, verliet hij het lokaal met de dwingende opdracht: ‘De laatste doet de lucht uit.’
Flor Vandekerckhove
P.S.: Doe zoals dat in onderstaand filmpje gepropageerd wordt. Zeg het met chrysanthemums (!).

Een reactie posten