zondag 30 november 2014

Au repos des invalides

Veel herinneringen die ik neerschrijf zijn onwaar. Ze worden geproduceerd in het wankele geheugen van een mens die waarheid en verbeelding door elkaar haalt. Ik weet dat, want zo nu en dan wordt zo’n herinnering door de waarheid achterhaald. Ooit vertelde ik iemand dat haar vader een klasgenoot van me geweest was. Later deelde die vader me mee dat hij nooit in mijn klas gezeten had, zelfs niet in mijn school. Daar had ik nochtans zwaar op willen inzetten, want voor mijn geestesoog zie ik hem wel degelijk zitten, achteraan, met snotneus en waterige oogjes, altijd een beetje slaperig. Niet dus. Gisteren was het weer van dat. Ik fietste voorbij een bouwvallig huis waarin ooit een café uitgebaat werd. Daarna was het leeg komen te staan en vervallen geraakt. De gevel werd aan ’t oog onttrokken door timmerwerk dat krakers uit het pand moest weghouden. Ik had dat café destijds goed gekend, want als kind had ik er mijn vader meermaals uit weggehaald. Ik had het in een boek vermeld als Au repos des voyageurs. Daar fietste is gisteren dus weer voorbij. Omdat het huis gesloopt wordt, waren de planken weggehaald. Op de gevel las ik Au repos des invalides. Van voyageurs was geen sprake. Ook daar had ik nochtans zwaar op willen inzetten.
Die vergissing is gemakkelijker te verklaren dan die van de vermeende klasgenoot. Over de ware cafénaam heeft zich in 1962 de schaduw van een film van Roger Vadim gelegd. Brigitte Bardot heeft in dat jaar ongetwijfeld mijn kinderlijke aandacht getrokken met de affiche waarop zij die film, Le repos du guerrier, propageert. Als mijn vader dan toch zijn repos in een café moest zoeken dan had ik liever dat hij dat als guerrier deed dan als invalide. Voortschrijdend inzicht leerde me vervolgens dat mijn vader invalide noch guerrier was, waarna de naam zich in mij genesteld heeft als Repos des voyageurs, zoals veel cafés ook nu nog heten.
Terwijl ik deze scheve kwestie recht aan ’t zetten was, begon ik me iets anders af te vragen. Waarom heette dat café eigenlijk Au repos des invalides? Het bevond zich krek op de grenslijn van Bredene en Oostende. Was er een verband met bedevaarders die vanuit Oostende naar de Visserskapel in Bredene trokken, waarbij de minder valide bedevaarders onderweg een rustpunt aangeboden werd? Had het te maken met het zeemanstehuis Godtschalck dat zich daar rechtover bevindt? Kwamen oudere, invalide vissers er nu en dan een kraken? Was de waard zelf een invalide mens en trok hij een cliënteel van lotgenoten aan? Was het etablissement een stamcafé van gekwetste oorlogsveteranen? 
Zoals dat wel meer gebeurt met deze herinneringen: de waarheid is inmiddels niet meer te achterhalen. Temeer daar het café een voorgeschiedenis heeft die ons naar lang vervlogen tijden leidt. In een heemkundig werk over de Oostendse Oude Vuurtorenwijk lees ik: In 1927 hield V. Van Hifte er [bedoeld wordt de Fortstraat in die verdwenen wijk] het cafe: ‘Au repos des invalides’. Dit café verhuisde later naar de hoek van de Groenendijkstraat-Kongolaan, tweede huis rechts naast het gekende café van Elisée Vangheluwe alias ‘Lies Gebeurs’ waarvan verder nog sprake. Het café bestaat nog steeds.’ (*) Toen wel ja, maar nu niet meer… tenzij in het wankele bouwwerk dat geheugen heet. En voor wat mijn eigen geheugen betreft: verbeteren zal dat niet meer. Slecht nieuws hoeft dat niet te zijn, want ook dat heb ik inmiddels ondervonden: hoe slechter het geheugen, hoe beter de verhalen.
Flor Vandekerckhove

(*) Rudolf Weise. De Schorre van Lissemoris en de Oude Vuurtorenwijk. Oostende, 2007. Oostendse historische publicaties nr 16. 120 ps. p.45. Te downloaden op: http://www.google.be/urlsa=t&rct=j&q=&esrc=s&source=web&cd=1&ved=0CCEQFjAA&url=http%3A%2F%2Fwww.vliz.be%2Fimisdocs%2Fpublications%2F220942.pdf&ei=hRx7VKGuLJLYap62goAD&usg=AFQjCNGMOaYR35qEP-v11WEKypmxV7N_rQ&sig2=OE5iiUiPichIqzGAfnSLdg

https://www.youtube.com/watch?v=48guKZN7mxM
Brigitte Bardot - Le Repos Du Guerrier
Een reactie posten