AAN HET BEGIN van de Tweede Wereldoorlog wordt August Vermeylen (°1872 - 1945†) door de Duitse bezetter ‘kaltgestellt’: hij mag niet langer werken. In 1940 komt hij in ’t vizier van rechtse kranten, en niet alleen van Volk en Staat. Zelf zegt hij erover: ‘Ik begrijp eenvoudig niet meer wat daar omgaat. Ik heb mijn leven lang voor de Vlaamsche zaak gewroet en gevochten, ook buiten elke politiek om voor de Vlaamsche cultuur geijverd, en voor de eendracht onder alle Vlamingen. (…) Wat hebben die lui dan tegen mij? (…) Uit klerikaal-nationalisme vliegen ze in de armen van de Duitschers. En dezen zijn het juist, die voor hun nationalisme het gevaarlijkst zijn.’
Ik sla een boek dicht over de oorlogsjaren van Vermeylen. (°) Dat boek ben ik beginnen lezen nadat ik over de 'oorlogstrapatsen' van Cyriel Verschaeve gelezen & geschreven had en daarna ook over die van Stijn Streuvels. Ja, ik had een beetje antidotum nodig. Dat Vermeylen-boek levert dat ook wel. Ik was wat blij dat ik La Flandre profonde kon verlaten en vernemen hoe het er bij intellectuele stedelingen aan toeging.
Doordat auteur Hans Vandevoorde veel dagboekfragmenten van Vermeylen gebruikt, is zijn boek ook rijk aan petite histoire, een verademing voorwaar na al de pathos van Verschaeve en de zijnen: ’Voor Vermeylen was het meest penibele dat tabak vanaf 1 november 1943 werd gerantsoeneerd. Hij kostte begin van het jaar al 400 frank per kilo en in augustus haast het dubbele. Vermeylen: “ik rook nog slechts één pijp per dag”.’ Spijtig dat ik niet meteen een foto vind van de man als pijproker.
Van August Vermeylen wist ik eigenlijk alleen dat hij zijn naam aan het Vermeylenfonds gegeven heeft en voor de rest kende ik alleen maar dit citaat: ‘[…] om iets te zijn moeten wij Vlamingen zijn. — Wij willen Vlamingen zijn, om Europeërs te worden.’
Ik sla een boek dicht over de oorlogsjaren van Vermeylen. (°) Dat boek ben ik beginnen lezen nadat ik over de 'oorlogstrapatsen' van Cyriel Verschaeve gelezen & geschreven had en daarna ook over die van Stijn Streuvels. Ja, ik had een beetje antidotum nodig. Dat Vermeylen-boek levert dat ook wel. Ik was wat blij dat ik La Flandre profonde kon verlaten en vernemen hoe het er bij intellectuele stedelingen aan toeging.
Doordat auteur Hans Vandevoorde veel dagboekfragmenten van Vermeylen gebruikt, is zijn boek ook rijk aan petite histoire, een verademing voorwaar na al de pathos van Verschaeve en de zijnen: ’Voor Vermeylen was het meest penibele dat tabak vanaf 1 november 1943 werd gerantsoeneerd. Hij kostte begin van het jaar al 400 frank per kilo en in augustus haast het dubbele. Vermeylen: “ik rook nog slechts één pijp per dag”.’ Spijtig dat ik niet meteen een foto vind van de man als pijproker.
Van August Vermeylen wist ik eigenlijk alleen dat hij zijn naam aan het Vermeylenfonds gegeven heeft en voor de rest kende ik alleen maar dit citaat: ‘[…] om iets te zijn moeten wij Vlamingen zijn. — Wij willen Vlamingen zijn, om Europeërs te worden.’
Wie was die man eigenlijk? Wel, ik heb een aanrader. Sinds kort staat er op YouTube een lange documentaire over Vermeylen. De film wordt nauwelijks bekeken en da’s spijtig. Sta me toe dat ik u erheen leid en neem er de tijd voor, want ’t duurt langer dan een uur: De Vlaamse rector die een culturele revolutie ontketende. Wie niet zoveel tijd heeft, kan kijken naar Een leven in het teken van taal en verbinding, da’s tweeëntwintig minuten. En als ook dat nog te lang duurt, heb ik nog iets liggen van twee minuten: ‘150 jaar fris en onbelegen’, maar dat is vooral vogelgezang.
Flor Vandekerckhove⇲
Flor Vandekerckhove⇲
(°) Hans Vandevoorde. Stil verzet: De oorlogsjaren van August Vermeylen. 1939-1945. Uitg. Lannoo. 2024. 360 p.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten