donderdag 10 januari 2013

Katholiek Bredene op straat



Zeewijding tijdens de jaren zestig in Bredene. De katholieke scouts 
zijn present.  Hoe de naam is van de leidster vooraan links ben ik 
vergeten, maar de hopman op de stoep achteraan heet 
Pierre Demaeyer.
Bij mijn weten wordt er in Bredene maar één processie meer georganiseerd. De Vissersprocessie trekt ook vandaag nog altijd van ‘t Dorp naar het Visserskapelletje. Die bedevaart houdt stand, zij het als een schim van wat hij ooit geweest is. Het is een minuscule optocht geworden waarin overigens geen visser te bespeuren valt. (1)
Ooit was die Vissersprocessie indrukwekkend. In die tijd vertrokken stoeten uit de drie kerken van Bredene om bij de Visserskapel samen te vloeien. In katholiek belang werd de Vissersprocessie nauwelijks overtroefd door de Zeewijding, een andere optocht die vandaag evenwel niet meer door de Bredense straten trekt.  Die stoet werd vervangen door een Duynewake. Wie daaraan deelneemt doet het zonder de straten te monopoliseren.
Ooit was dat helemaal anders. Aan die tijd worden we herinnerd door Marc Reynebeau die onlangs een mooi geïllustreerd boek bijeenschreef over de geschiedenis van het katholicisme in onze contreien. (2) Het boek toont ons hoe de kerk destijds het openbare domein in Vlaanderen inpalmde. Het lijkt lang geleden, maar dat is het niet. Ook wij hebben de tijd meegemaakt waarin de kerk de publieke ruimte à volonté innam. Bij processies, het inhalen van een nieuwe pastoor, bedevaarten, vieringen, zeewijdingen, auto- en andere paardenzegeningen maakte iedereen de weg vrij voor de kaholieken.
Van die manifestaties werden ook veel foto’s genomen, zo leert me een blik in het familiearchief. Ik stoot daarbij zelfs op een ware ontdekking. Op de ommezijde van een fotootje staat de datum 16 juni 1938. De foto toont me een beeld van een processie. In ’t wit gehulde maagden houden linten vast die naar een centraal omhooggehouden bloemenkrans leiden. Onder die krans stapt de centrale figuur, een non zo lijkt het wel, bloementuil in de hand, ongetwijfeld eveneens een maagd. Wanneer ik er een loupe bijhaal, herken ik in een van de begeleidende maagden Henriette De Clercq die elf jaar later mijn moeder zou worden. In die processie is ze vijftien.

16 juni 1938. In Bredene gaat een processie uit. Ik herken 
de maagd die later mijn moeder zou worden (aangekruist). 
Op de foto is ze vijftien.
De uit Gent afkomstige Henriette verblijft in die tijd in Bredene. (3)  Dit is dus wel degelijk een Bredense processie, misschien zelfs de eerste van de gloednieuwe parochie van Bredene-duinen. De centrale figuur met zwarte kap verbeeldt wellicht Theresia van Lisieux, een heilig verklaarde non naar wie de kerk van Bredene-Duinen genoemd wordt. 
Die kerk bestaat in 1938 evenwel nog niet, maar: ‘In 1936 ontstaat de zelfstandige parochie Sint-Theresia, voorheen ressorterend onder de parochie Sint-Rickiers van Bredene-Dorp. In 1939 start de bouw van nieuw bedehuis ten noorden van het voorlopige, ten gevolge van het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog pas ingehuldigd in 1947.’ (4)
Flor Vandekerckhove

(1) De laatste vissers die ik daar, inmiddels ook alweer meer dan vijftien jaar geleden, meende te ontwaren, bleken vermomde gemeenteraadsleden van de CVP te zijn. Omdat ik dat, als uitgever van Het Visserijblad, een merkwaardig gegeven vond, stond ik het daaropvolgende jaar met mijn fototoestel in aanslag klaar om die in een kiel van rode meekrap gestoken mandatarissen te vereeuwigen, maar toen namen zelfs zij niet meer aan de processie deel.
Wie meer over de oorsprong van de Vissersprocessie wil weten, surft naar http://www.noordzeeverhalen.be/pagina16.html waar Katrien Vervaele een aantal gelijksoortige legenden gebundeld heeft.
(2) Marc Reynebeau, ‘Katholiek Vlaanderen. Een beeldverhaal’, uitgeverij Lido, 272 blz., 39,90 €.
(3) Over dat vooroorlogse verblijf van mijn moeder in Bredene schreef ik eerder in deze blog al het stuk Henriëtte en de missing link. (http://florsnieuweblog.blogspot.be/2012/07/henriette-de-missing-link.html).

Een reactie plaatsen