vrijdag 11 april 2014

De ene zeppelin is de andere niet (2)


Boven Oostende wordt een zeppelin neergehaald. Hij komt vlak
naast de oude vismijn terecht. Op de ommezijde staat
handgeschreven: 'Un zeppelin abattu devant Oostende 1917.'
(Foto collectie D. Eyland.)
Deze blog besteedt veel aandacht aan de gemeente Bredene. Gemakzucht van de auteur wellicht, want zodra hij door het raam kijkt aanschouwt hij dat onderwerp. Vanuit zijn zetel heeft hij er een ruim zicht op: ten oosten tot de kerk van Klemskerke, westwaarts tot de Oostendse vuurtoren; gebieden die hij, gemakshalve, tot Bredene rekent.
De stukjes die hij daar vervolgens over schrijft hangen in eerste instantie maar met haken en ogen aan elkaar. Om ze een beetje te fatsoeneren moet hij veelal zijn stek verlaten en zich naar de kenners begeven die zich gemeenzaam in de gelagzaal van de heemkring Ter Cuere ophouden. Daar is geen plaats voor mooischrijverij à la De Laatste Vuurtorenwachter. Daar onderzoekt men de bronnen. Daar zegt men bijvoorbeeld nooit zeppelin tegen een Astra Torres. (*)
Daar moest ik aan denken toen ik op een liedtekst stootte die wijlen Jef Klausing uit het wankele geheugen van enkele oude Oostendenaars gevist had en die wel degelijk een zeppelin tot onderwerp had (**): ’s Avonds ging hij naar Iengeland / Om bommen te smijten / En de vluchtelingen zagen dat / en riepen den Iengelsman. / Hij kreeg een schot al in zijn gat / En ie had twee vlerken / En osten in de haven kwam / dan riepen ze hoera.
Ha, daarvan heb ik een foto, dacht ik meteen. Op die foto is een drukluchtschip te zien, waarvan ik vermoed — ik moet voorzichtig zijn — dat het een zeppelin betreft. Hij is hoe dan ook neergekomen in het water van de haven, vlak naast  de vismijn — de cierk — die toen nog in de stad lag.
Het refrein van dat lied gaat als volgt: En in Ostende, den tiensten oegst / Lag er in d’haven een zippeling, / Een Iengels vliegmachien / Had dat gezien / En ie smeet een bom op de zeppeling. De tekst is duidelijk. Datum van het gebeuren is 10 augustus.
Ook deze foto komt uit de collectie van Eyland. Is dit de zeppelin
waarvan sprake is in het lied?
Op de foto die ik heb staat achteraan handgeschreven: Un zeppelin abattu devant Ostende 1917. Wellicht is het niet deze die door de Oostendenaars bezongen werd, want Jef Klausing heeft een en ander over dat lied uitgevogeld: ‘De Duitse bestuurbare luchtballon L.12, die op 9 augustus 1915 een raid boven Dover had uitgevoerd, werd door een Engels vliegtuig boven zee neergeschoten. Van de 31 leden van de bemanning konden er enkel 14 gered worden.’ Hij weet nog meer: ‘Het wrak werd binnengesleept in de haven van Oostende. Een kraan moest erbij gehaald worden om het gevaarte aan land te trekken, doch bij dit maneuver scheurde het omhulsel en kwam het gas vrij dat deze bevatte. Een uitslaande vonk van een voorbijvarend schip deed het gas ontvlammen en het overblijfsel van de ballon vatte vuur.’
Het lied gaat over een voorval in 1915. De foto heeft het over 1917. Waardoor een mens het zich begint af te vragen: hoeveel zeppelins zijn er tijdens De Groote Oorlog eigenlijk in dat dok terechtgekomen? ’t Wordt tijd dat ik me weer eens naar Ter Cuere begeef. Ze schenken daar trouwens lekkere koffie.
Flor Vandekerckhove

Van Erwin Mahieu kreeg ik volgend bericht. 'De Zeppelin t.h.v. van de “cirque” in Oostende is de L.12. Deze was samen met nog twee andere Zeppelins een aanval aan het opzetten richting Londen, toen hij op 9 augustus 1915 getroffen werd in het staartgedeelte en langzaam leegliep.
Hij werd richting Oostende gesleept met de bedoeling hem te redden met de 40 ton kraan aan de Cockerillkaai, tot een vonk dan toch de Zeppelin deed uitbranden (10 augustus 1915).
De eerste foto kreeg mijn bijzonder aandacht: ik heb een foto van enige seconden later waar je nog uitsluitend het staartstuk ziet. Ontelbaar zijn de foto’s die van de L.12 genomen werden toen hij Oostende werd binnengeloodst. Je zou bijna denken dat iedere Duitsers met een fotoapparaat rondliep !
Beide foto’s die je toont zijn wel degelijk van deze L.12.'

(*) Over drukluchtschepen in WO I verschenen al eerder stukjes in deze blog.
en het stukje vlak voor dit dat u nu aan 't lezen bent:
http://florsnieuweblog.blogspot.be/2014/04/de-ene-zeppelin-is-de-andere-niet-1.html
(**) Jef Klausing, Het groot Oostendsch liedtboeck, 1991. p. 511.
Een reactie posten