Op het Wapenplein van Oostende

De imaginaire ontmoeting van Philip Roth (links), Primo Levi (rechts) en De Laatste Vuurtorenwachter wordt ontregeld door een covergroepje. 

NIET DAT ER een verband was, maar op de dag dat Maya Angelou (°1928-2014†) stierf, haalde ik een e-reader in huis. Diezelfde avond nog zocht ik The Pirate Bay⇲ op en haalde in een clandestiene stortvloed al haar werk in huis. Plus veertien romans van Philip Roth (°1933 - 2018†) en vier boeken van Primo Levi (°1918 - 1987†). Alles in ’t Engels. Pure hebzucht.
Van Philip Roth heb ik een quote die me zeer aanstaat, ook omdat ik hier momenteel ’t zelfde aan ’t doen ben: ‘Ik draai zinnen om. Dat is mijn leven. Ik schrijf een zin en dan draai ik die om. Dan kijk ik ernaar en draai ik hem weer om. Dan lunch ik. Dan kom ik terug en schrijf nog een zin. Dan drink ik thee en draai de nieuwe zin om. Dan herlees ik de twee zinnen en draai ze beide om. Dan ga ik op mijn sofa liggen en denk na. Dan sta ik op en gooi ze weg en begin opnieuw vanaf de start.' 
Ik blader in Survival in Auschwitz, zoals Primo Levi’s bekendste boek in ’t Amerikaans heet. (°) Die Amerikaanse uitgave heeft een nawoord: 'A Conversation with Primo Levi by Philip Roth’, waardoor Levi en Roth met elkaar verbonden worden. 
Ik beslis beiden — Roth en Levi — naar Oostende te halen, anders kijkt hier geen kat naar. We spreken af op het Wapenplein. Op de kiosk speelt een merkwaardige band, enigszins gelijkend op The Swallows, maar ook weer niet. Waarom tekent leadgitarist Ray Bossaert twee keer present? Waarom is tweeling Cools op die kiosk geen tweeling? Waar is de drummer? (°°) Ik vrees dat we niet langer in de door mij nagestreefde mild surrealistische situatie toeven. 't Is teveel, ’t blijft moeilijk.
Er is een tragische kant aan dat gesprek tussen Philip Roth en Primo Levi. Roth vertelt erover in het voorwoord van zijn verzamelde non-fictie (°°°): ‘Wat een gezonde, evenwichtige indruk maakte hij op mij, die vier dagen waarin we urenlang praatten in zijn studeerkamer in Turijn. Wat een levendige, opgewekte man! Benijdenswaardig geworteld, zo beschreef ik hem in de inleiding tot ons gesprek, ‘grondig aangepast aan de totaliteit van het leven om hem heen’. In de maanden die volgden op mijn bezoek, waarin wij contact hielden via e-mail en ik hem uitnodigde mij in Amerika te komen bezoeken wanneer ik het volgende jaar thuis zou zijn — geloofde ik een nieuwe, fantastische vriend te hebben gemaakt. Maar de vriendschap zou zich nooit kunnen ontwikkelen. In het voorjaar pleegde hij zelfmoord, deze grote schrijver die ik nog maar een paar maanden tevoren op grond van zijn alerte, levendige manier van doen voor zo gezond en levenslustig en geworteld had gehouden.’ 
Zelfmoord? Volgens Wikipedia is dat onzeker: ‘Over de manier waarop Levi stierf zijn de meningen verdeeld. Was het een ongeluk of zelfmoord? Levi-vertaler Reinier Speelman houdt het op een noodlottige val, maar anderen menen dat Levi sprong omdat hij zijn herinneringen niet meer aankon.’
Flor Vandekerckhove⇲

(°) In ’t Nederlands Is dit een mens. Primo Levi. 225 p. Uitg. Meulenhoff. 2015. 

(°°) De band The Swallows ontstond in 1961 in Bredene. Ray Bossaert, lead git. ( RIP ), Laurentius Vanacker (vocals ), Johnny Cools (rhythm git.), Ronny Cools (bas git.), Jacky Vandewalle (drums 1961-64), Willy Geerolf (drums).

(°°°) Philip Roth. Waarom schrijven? Verzamelde non-fictie 1960-2013. Vertaald door Else HoogKo KoomanBartho Kriek. 496 p. Uitg. De Bezige Bij. 2018.