Op advies van de Nationale Veiligheidsraad krijgt dit stuk geen titel

— Links Patrick Storms, rechts Fred Delameilleure —

In juli stellen Fred Delameilleure en Patrick Storms tentoon in de Oostendse Grote Ruutten, de eerste met schilderijen, de tweede toont beelden. Mij wordt gevraagd dat werk op 11 juli in te leiden. U ziet dat hierboven niet, maar ik schrijf in de voorwaardelijke wijs: corona.

Omdat ik me zelfs in deze onzekere tijden voorbeeldig van mijn taak kwijt, begeef ik me meteen op pad. Om het niet-essentiële karakter van mijn verplaatsing te benadrukken, verkleed ik me in een toerist wiens tweede verblijf zoek is. In mijn tas: een stratenplan waarop af te lezen valt hoe ik op sluikse wijze van Storms’ atelier naar dat van Delameilleure trek. Verslag van die verplaatsing volgt, wel kan ik nu al zeggen waarin dat veldwerk wel en niet zal resulteren. Het zal niet uitmonden in een (pseudo-) academisch essay of een niet te vreten referaat. ’t Is niet dat ik dat niet kan, ik heb dat hier & daar al gedaan, maar die tijd is voorbij. Het wordt wel een verhalend gedicht, waarvan de vorm op Een onderbroken stukje telefoonseks lijkt, een poëem in kwatrijnen. Dimer Geedts zal daar zijn originele pianomuziek aan toevoegen, zodat we weer een beetje Avondgenoegen creëren. 

Inhoudelijk laat ik me leiden door wat (1) ik onverwachts op mijn weg aantref en (2) de kunstenaars zich onverhoeds laten ontglippen. Stel dat Patrick zegt: ‘De voorstelling zelf is meestal een momentopname van een soort krachtinspanning waar uiterst agressieve, lijfelijke energie bij te pas komt: twee honden die vechten voor het doek van de toreador of paarden en stieren die in een kringloop azen op elkaars kop.’ Dan ontwaar ik daar meteen de kiem van een openingsvers in: In de kringloopwinkel azen paarden, honden en stieren op elkaars kop. Waarna er van alles kan gebeuren, toch. Of stel dat Fred me in een onbewaakt moment toevertrouwt dat hij in een kapsalon is opgegroeid: ‘Als kind was ik omgeven door parfums, geuren van shampoos en permanenten, en elegante vrouwen.’  Wat valt dáár niet mee aan te vangen zeg! En als ik vervolgens Fred en Patrick combineer, bent u dan niet onverhoeds getuige van het ontstaan van de eerste strofe?

In een kringloopwinkel genaamd De Grote Ruutten alwaar de dichter heden

Avond na sluitingstijd opgesloten wordt zal het in ’t holst van nacht nog na

Geuren van permanenten van elegante vrouwen en zullen de door odeurs

shampoos en parfums opgefokte kunstwerken op elkaars kop beginnen azen.

Flor Vandekerckhove

Met belgerinkel naar de winkel, de zen-variatie

In deze tijden waarin corona 

onze consumptiedrang inperkt 

en de meeste winkels sluiten, 

blijft de apotheek als een rots 

in de distributiebranding overeind staan. 

Ook daar geldt de social distancing, 

maar op mijn leeftijd word 

je daar ook nog eens met 

een andere vorm van 

afstandelijkheid geconfronteerd. 

Omdat het mij te binnen valt welke pillen ik nog nodig heb trek ik

Naar de apotheek waar een jongen van het atletische type voor 

Me staat en door het spel van de seksen brengt zijn lijf de apothekers

Assistente die ook zeer geschikt is om te bekijken danig in de war

Ik ben een oude man die zijn plaats kent en zijn ergernis verbijt en 

Geduldig wacht tot die twee hun spel gespeeld hebben en onderwijl laat 

Ik mijn blik over de toonbank naar de apothekersassistente glijden die 

Haar taak in een openstaand wapperend schort uitvoert waaronder ze

Hotpants draagt van het type waar ik moeiteloos een open sportkar bij 

Bedenken kan waarin ze met haar mooie dijen parmantig naast de 

Atletische jongen zit en als het mijn beurt is gunt ze me geen blik en 

Wordt de transactie koud en zakelijk in een twee drie geregeld

Onderweg naar huis zie ik hoe de jongen en de apothekersassistente 

Me schortwapperend in haar sportwagen voorbijsteken op weg naar 

Haar zomerhuis dat uiteraard boven op een klif staat en ik kan me nog

Net inhouden om haar sportkar niet van die klif te laten neerstorten

Flor Vandekerckhove⇲

Karin Hanssen en Tom Liekens: het schilderij is beter dan de film

In wijzerzin, startend bovenaan links: (1) Still uit de film Lust for life (1956); (2) fragment van het schilderij Lust for life (2016); (3) schilderij The thrill of it all (1995): (4) beeld uit de film The thrill of it all (1963).

Halverwege voorgaand jaar post ik hier een stukje over La vie d’ Adèle, film van Abdellatif Kechiche. Daarin vraag ik me af waarom geen enkele recensent ziet wat ikzelf meteen opmerk. En daaraan koppel ik een andere: dringt de recensent ons zijn bevooroordeelde middenklasseblik op? 

Ik ijk die term naar analogie met de male gaze: films worden gemaakt, zegt die feministische theorie, om mannelijke kijkers te plezieren en ook niet-mannen worden in dat patroon gedwongen. In La vie d’ Adèle zorgt de male gaze zelfs voor controverse. Juli Maroh, schrijfster van het boek, vindt de seksscènes in de film, door die male gaze, belachelijk. 

De Vlaamse kunstenaar Karin Hanssen (°1960) maakt van de male gaze een onderwerp. Over de film The thrill of it all (°) zegt ze: ‘Ik zag plots dat je met een verleidelijke vorm, in dit geval een komedie, heel giftige boodschappen kon verspreiden. Het was propaganda om de vrouw aan de haard te houden.’ Hanssen leent een badkamerscène uit The thrill en transponeert die naar het canvas. Dat resulteert in een doek dat ‘beter’ is dan de film. De situatie van de vrouw ziet er, ontrukt aan de male gaze, veel minder rooskleurig uit. Door de manier waarop ze de moeder afbeeldt beseffen we dat haar situatie uitzichtloos is: haar blik wordt letterlijk door de badkamermuren beknot.

Er is nog een Vlaamse kunstenaar die de vooringenomen blik becommentarieert. Tom Liekens (°1977) heeft het ook over een blik die ons vanuit de filmwereld opgedrongen wordt. Hem is het niet om de male gaze te doen of om mijn middenklasseblik, maar om nog een andere, een die evengoed dingen verdonkeremaant: de blik van Hollywood. Daar worden films gemaakt, zegt Liekens, die ons, omwille van redenen vreemd aan de kunst, een vertekend beeld van de werkelijkheid opdringen. De film Lust for Life (1956) is een geromantiseerde biografie van Vincent van Gogh. (°°) Het spektakel dat de film ons voorschotelt belemmert het zicht op datgene waar het echt om moet draaien, aldus Liekens: de creaties van de kunstenaar. Tom Liekens ontleent aan de film een spectaculaire kraaienscène en schildert er een nog spectaculairder versie van, nóg meer kraaien! Zodoende ontdoet hij het filmbeeld van zijn vermeende onschuld. Ook hier krijgen we een doek dat ‘beter’ is dan de film.

Ik eindig met een vraag. Kun je stellen dat de twee doeken, The thrill of it all van Karin Hanssen en Lust for Life van Tom Liekens, niets anders zijn dan voorbeelden van ‘voortschrijdend inzicht’? Bekritiseren deze schilderijen niet allebei films uit een voorbije — lees afgesloten — periode? The thrill of it all idateert van 1963, Lust for Life is zelfs van 1956. Is het niet al te gemakkelijk om zo’n oude prenten te bekritiseren nu we wijzer geworden zijn? Zo’n films worden vandaag toch niet meer gemaakt. Of wel?

Flor Vandekerckhove

(°) https://www.imdb.com/title/tt0057581/

(°°) https://www.imdb.com/title/tt0049456/

https://www.youtube.com/watch?v=dJNutldZiy0

Enige tijd geleden heb ik een experiment aangevat. In youtubefilmpjes voeg ik  klank en beeld toe aan mijn gedichten. Zo ook in ‘De kraaienmare’, waarin je goed kunt zien dat ik de filmtechniek nog niet beheers. Het gedicht werd toegevoegd aan de bundel ‘De man die sneller schijt dan zijn schaduw’. Die dichtbundel (92 pp, e-boek, PDF) is gratis. Vraag ernaar via liefkemores@telenet.be

Een onderbroken stukje telefoonseks

Meer dan eens gebeurt het dat ik voor de treurbuis in slaap val en ondanks het

Lawaai van auto’s die elkaar met gierende banden de loef afsteken blijf slapen

En dat ik zelfs niet wakker word van het definitieve vuurgevecht dat het pleit 

Tussen de goeden en de slechten beslecht en altijd in ’t nadeel van de slechten.

Wakker word ik veelal pas als de herhalingslus al lang gaande is en gaande en 

Gaande en de nieuwslezer voor de zoveelste keer het inmiddels al oude nieuws

Aan de kijkers kenbaar maakt maar vandaag gaat het er anders aan toe want ik 

Word onverwachts uit de slaap gerukt door de beltoon van mijn telefoon.

Terwijl ik met één oog mijn Nokia zoek die me nu al zoveel jaren trouw vergezelt

Zie ik met het andere oog dat er een nachtelijke film noir op de tv te zien is en de

Zwart-wit scène die zich voor dat oog ontvouwt is deze van een femme fatale

Indrukwekkend schaars gekleed liggend op een bed en de telefoon ter hand.

Onderwijl hoor ik in mijn telefoon een door mij moeilijk te ontkennen vraag 

Gesteld door een mij onbekende vrouw die wil weten of ik het ben en me daarna

Zegt dat ze blij is dat ze me op dat late uur nog wakker aantreft omdat ze zich

Bijzonder eenzaam voelt en hoge nood heeft aan een stimulerend gesprek.

Terwijl ze deze woorden zegt kijk ik eerst op mijn horloge en zie dat het ruim na 

Middernacht is en daarna zie ik dat de film niet erg geschikt is voor al te jonge

Kijkers want de femme fatale ontbloot demonstratief haar dijen en brengt haar 

Vingers naar haar clit in een geslaagde poging om de male gaze te bevredigen.

De mij onbekende vrouw die me belt zegt dat ze op het bed ligt en het zich daar 

Gemakkelijk maakt en ze vraagt na enig weifelen of ze me mag vertellen welke 

Kleren ze op dat nachtelijke uur nog aanheeft en of ik haar wil vertellen welke 

Kleren ik zelf aanheb en of ik dat eerst wil zeggen of liever heb dat ze zelf begint.

Dat alles is al vreemd genoeg maar nog vreemder is dat de femme fatale van de 

Film noir op de tv aan de telefoon een soortgelijke vraag in ’t Amerikaans stelt en 

Dat het antwoord van de man aan het andere einde van de lijn exact hetzelfde is

Als dat van mij waardoor ik mijn eigen woorden in het onderschrift zie staan.

Nog voor de mij onbekende vrouw de kans krijgt me iets over haar garderobe te

Vertellen hoor ik hoe iemand in de film op de tv op de deur van de hotelsuite 

Klopt waarna de femme fatale geroutineerd haar peignoir fatsoeneert terwijl ze 

Aan de telefoon zegt dat ze gaat kijken wie op dit nachtelijke uur nog aanklopt.

Dat is ook wat de mij onbekende vrouw me in mijn telefoontje zegt en terwijl ik 

Op het antwoord wacht zie ik in de film op te tv dat het om een mannenmens 

Gaat waarin ik al na enkele tellen de haveloze detective Philip Marlowe van 

Raymond Chandler kan herkennen die zijn deukhoed meteen op het bed keilt.

Terwijl ik in mijn Nokia halvelings het gesprek tussen de bezoeker en de mij

Onbekende vrouw kan volgen die me zo onverwachts heeft opgebeld zie ik hoe 

De beeldschone femme fatale in de film de telefoonhoorn op het nachtkastje 

Weer opneemt en zegt dat ze moet neerleggen omdat de Philip er is.

Dat is ook wat de mij onbekende vrouw me in mijn telefoon zegt maar dan over 

Een andere Philip en ze zegt het in ‘t Nederlands dat op de ondertiteling te lezen 

Staat en nog voor ik haar kan antwoorden schakelt ze de telefoon uit en laat me 

Eenzaam achter met de rest van de nacht die ongetwijfeld slapeloos zal zijn.

Flor Vandekerckhove

https://www.youtube.com/watch?v=-1G6osVluaU

Het gedicht 'Een onderbroken stukje telefoonseks' werd toegevoegd aan de dichtbundel 'De man die sneller schijt dan zijn schaduw'.  De bundel (92 pp, e-boek, PDF) is gratis. Mail erom naar liefkemores@telenet.be. 

Gezonken in de havengeul

Op een zonnige zomerdag in 1929 leidt kapitein Amandus Van Loocke zijn schip, genaamd Jozef II, binnen in de haven van Oostende. Aan boord vijftig toeristen, op retour van een tochtje op zee. In de havengeul wordt de Jozef II geramd door een uitvarend schip dat ‘Knocke’ heet. De botsing is tot in de stad te horen: ‘Het leek alsof een huis instortte. Dit geluid werd onmiddellijk gevolgd door geschreeuw van mensen in nood en in pijn.’

’t Is Arne Pyson die me, al een hele tijd geleden, die feiten bezorgt. Vervolgens verlies ik het mapje uit het oog en vind het pas terug wanneer deze coronatijden me de tijd geven om mijn Mac op te kuisen. 

Het accident interesseert Pyson in hoge mate. Dat valt licht te begrijpen, het is een familiegeschiedenis, kapitein Van Loocke is Arnes overgrootvader, in de familie heeft men het over 'den ouwen'. Pyson verzamelt foto’s en schriftelijke documenten die het ongeval belichten. Zoals dat bericht in de Echo d’ Ostende: ‘We zijn naar het staketsel gesneld en daar aan de ingang van de vaargeul zagen we de vlaggenstok en het bovenste gedeelte van een mast boven de waterspiegel uitsteken en een ander vaartuig dat zijn jollen te water liet en andere boten van de loodsdienst die snel kwamen aangevaren.’ En verder: ‘Op de 2 staketsels komt het volk nog altijd toegestroomd. De “Jozef II” is gezonken juist op dezelfde plaats waar tijdens de Oorlog de “Vindictive” gezonken werd. Bij hoogwater ziet men nog juist de top van de mast waaraan een Deens vlaggetje wappert, vlaggetje dat deel uitmaakt van de versierselen van het gezonken schip.’ Men heeft het over 9 doden en 6 vermisten. Achteraf gaat de ondernemende reporter langs ten huize van kapitein Van Loocke. Die zegt: ‘Stel u voor: ik doe deze stiel al sedert 14 jaar en ben nog nooit iets tegengekomen. Ik werd door mijn zoon gered. Ik kan zwemmen, maar ik was door 2 vrouwen en 2 kinderen vastgegrepen die mij smeekten hen te redden. Ikzelf moest om hulp roepen voor ons alle vijf. Maar ze zijn omgekomen, ik heb ze zien sterven. Ik kon niets voor hen doen. Door dit visioen zal ik nog zot worden. Nu, ik ben niet schuldig. Beauprez (d.i. de kapitein van het aanvarende schip) is onvoorzichtig geweest. Hij heeft mijn schip getorpedeerd. Hij had met zijn boot in het gat dat hij had gemaakt moeten blijven zitten. Dan was het water niet zo snel naar binnen gelopen en mijn schip zou trager gezonken zijn.’

In het mapje bekijk ik de foto’s die Pyson me bezorgt. Een ervan toont me de mast van het gezonken schip, precies zoals l’Echo die beschrijft. ’t Is een sterk beeld van de beroemde fotograaf Antony. En juist daarom durf ik hem hier niet af te drukken. (°) Ik kies een ander beeld. We zien toeristen die een zeetrip aan boord van de Jozef II maken. Centraal (aangestipt) staat Pysons overgrootvader Amandus Van Loocke. Rechts (ook aangekruist), met sigaret: Frans Van Loocke, Arnes grootvader. Hij is ’t die Amandus van de verdrinkingsdood redt. 

Flor Vandekerckhove

(°) ’t Is iets waarvoor men me destijds, als uitgever van Het Visserijblad, gewaarschuwd heeft. Antony heeft, zo zei men, een nageslacht dat nauwlettend over het copyright van de fotograaf waakt. Ik weet niet goed of dat Antony-copyright vandaag nog altijd geldt, misschien kan iemand me daar eens over informeren.

De zee geeft, de zee neemt. ’t Is iets waarmee je als zeeman (niet) leert leven. Jaarlijks herdenkt Oostende degenen die dat jaar op zee zijn omgekomen. Het gedicht De Plechtigheid verhaalt over die ene keer waarop dat evenement niet kon doorgaan … Althans, dat is wat wij dachten.

https://www.youtube.com/watch?v=AraCJEiNXHo

De boerin uit West-Vlaanderen en de kersentijd

Laat u in deze droeve 

tijden niet kisten. 

Hou vol, 
de kersentijd 

is op komst!

Dat weten niet alleen

de communards van Parijs, 

dat weten ook Bobbejaan 

Schoepen, Geike Arnaert

en die boerin 
uit West-Vlaanderen.

https://www.youtube.com/watch?v=Q91sSU-Wx4Q

Terwijl wij zingend en scanderend en vol ongeduld wachten op de komst van 

De kersentijd en van vrouwen die ons gek maken en van zon in ons hart

Doorklieft een boerin uit West-Vlaanderen de luchten tot in Cuba alwaar zij 

Zich brutaal laat registreren als La puta belga de Flandes Occidental.

Daarna schrijft zij ons brieven waarin staat dat de merel daar mooier fluit dan

Bij ons en dat zij al van ‘s middags de samba danst met bronstige mannen

Die haar oorbellen als rozen schenken en hangers van koraal en die achteraf

Zo heftig de liefde bedrijven dat wij er een punt kunnen aan zuigen.

Op de foto’s is zij altijd vrolijk en mooi bruin en spectaculair is de fabriek

Die zij daar heeft helpen bouwen en indrukwekkend is heel zeker ook de

Cubaan die enkele foto’s later niet van haar zij meer wil wijken en waaruit we 

Afleiden dat een van die bronstige mannen haar aan de haak geslagen heeft.

We vragen het haar met zoveel woorden en ze antwoordt meteen ons erop

Wijzend dat de kersentijd extreem kort is en dat wie wil genieten niet

Bang mag zijn van de wrede straf die volgt en dat een leven zonder lijden

Niet mogelijk is en dat afzien net als hartzeer een deel van ’t leven is.

Ze schrijft: ‘Ik kom goed rond, ik blijft gezond en als het moet hou ik mijn 
Mond.’ En voor de rest spreekt ze vol trots over de man die nu el esposo de la 

Puta belga de Flandes Occidental heet en over de flessenfabriek die ze mee

Heeft helpen bouwen en waarin ze nu de productie naar grote hoogtes leidt.

In ’t midden van de fabriek schrijft ze staat er een grammofoon en telkens de

Plaat ten einde is stopt tegelijkertijd het werk en dan gaat la puta belga de 

Flandes Occidental kontdraaiend de plaat draaien nagekeken door vier

Honderd ogen van tweehonderd Cubanen die onder haar leiding staan.

Onderwijl blijven wij vol ongeduld wachten op de komst van de kersentijd en

Van vrouwen die ons gek maken en van zon in ons hart en we denken met 

Weemoed weer aan de boerin uit West-Vlaanderen die de luchten doorkliefde
Om zich in Cuba te laten registreren als La puta belga de Flandes Occidental.

Flor Vandekerckhove

https://www.youtube.com/watch?v=hHoYfTHKfic&feature=youtu.be

De boerin uit West-Vlaanderen en de kersentijd 
werd toegevoegd aan de dichtbundel 
De man die sneller schijt dan zijn schaduw. 
De bundel (e-boek, PDF) is gratis. 
Vraag ernaar via liefkemores@telenet.be.

Valentine

Enkele maanden geleden 
ontdek ik 
een dichterlijk talent 
in mezelf. 

Dat ik sindsdien veel poëzie schrijf, 
betekent niet dat ik 

geen handpalmverhalen meer produceer. 

Ten bewijze dit verhaal 

— nauwelijks 237 woorden — 

dat wel geïnspireerd lijkt door 
Chet Baker 

die My Funny Valentine zingt: 

https://www.youtube.com/watch?v=jvXywhJpOKs.

WE KOMEN BIJEEN in een groot herenhuis en de sfeer is opgewekt, zelfs vrolijk. In de grote inkomhal vraagt Valentine me of ik haar straks naar huis wil rijden. Het lijkt er wel op dat iedereen haar vraag hoort en dat elkeen wil weten hoe mijn antwoord luidt. Een kort moment wordt gevuld met alleen maar stilte. Ja, ik wil. Wanneer het geroezemoes herneemt, gonst het in een almaar uitdijende kring dat het eindelijk gaat gebeuren tussen die twee.

Na een wijl komt iemand me zeggen dat Gert en Riet me willen spreken. Zij wachten op me in de indrukwekkende bibliotheek, alwaar ze als een koningspaar links en rechts van de knapperende haard zitten. Ik kom binnen en zie dat Gert het woord zal voeren, ik zie ook dat hij het er moeilijk mee heeft. Nog voor hij van wal kan steken, zeg ik: ‘Jullie hebben gelijk. We gaat dat niet doen.’ De twee zijn zichtbaar opgelucht. ’t Is ’t beste voor iedereen, zegt Riet, en Gert vindt dat ik beter meteen het huis via de dienstingang verlaat. Buiten, in de auto, wacht ik tot wanneer de bijeenkomst afgelopen is. Ik zie hoe iedereen in groepjes naar buiten komt. Valentine is met Riet en Gert, die twee gaan haar naar huis brengen. Nog een keer kijk ik naar Valentine en dan rij ik de nacht in, met op de autoradio de vlakke stem van Chet Baker.

Flor Vandekerckhove⇲

Een schoolfoto uit 1932-33

— Vermoedens staan in blauw, de inmiddels verkregen zekerheden in rood; inkleuring die volgens het principe van het voortschrijdend inzicht, in beweging is. — Raymond Leerman, Robert Vansieleghem (4, zie de reactie onder de blogpost), Remi Bertens (3), Damperville, De Bree, Charles Krere, Marie-Louise Decloedt (9), Simon(ne) Kino (10), Elise Deschacht (11), Simonne Loontiens (12), Jacqueline Vandamme (13), Marcel Vandekerckhove (14), Frans Decoo, Roger Dekoninck, Jan Jonckheer (wellicht Jonckheere), René Olders (16), Roger Jonckheere (17), Alfons Gilles, Marguerite Roose (22), Alice Vandekerckhove (23), Madeleine Verbrugge (24), Marie-Louise Demere (25), Simone Vincke (26), Marta Verstappen (27), Germaine Bertens (28), Irma Broucke (29), Georgette Dekoninck (30), Juliette Vandenbussche (31), Simone Lava (32), Hélène Geldhof (33), Fiorine Meyers (34), Simone Bruyneel (35), Jeanine Verkempinck (36), Marta Lagast (37), Marcella Vandenbussche (48), Rachel Baeckelandt (49), Michel Vanhesche, Camiel Loontiens (42), Henri Mortier, Georges Vanhorneweder, Pierre Allaert, Frans Mestdagh (39), Maurice Pyra en tenslotte mère Hedwige. —

In de nalatenschap van de overleden Alice Vandekerckhove (1923-2020) — mijn tante —vinden haar dochters een schoolfoto. We zien de schoolgaande jeugd van Bredene Duinen in 1932-33. Alice staat zelf op die foto, alsook haar iets oudere broer Marcel (14). Dat laatste vermeld ik omdat die Marcel later mijn vader wordt. ’t Is niet dat ik die twee op 't zicht herken, maar er is een namenlijst. Helaas staan daarop 'maar' 43 namen voor 49 kinderen. En omdat die lijst ongenummerd is, wordt het duiden een hachelijke zaak.

Mocht ikzelf zo’n namenlijst opstellen, zou ik daar bovenaan links mee beginnen. Waar kom ik dan uit? Op de foto begint de bovenste rij met 8 jongens, de namenlijst gaat met 6 jongensnamen van start. In die rij bevinden er zich dan 2 waarvan Alice de naam niet meedeelt, we weten niet welke dat zijn. Eindigen doet de rij met 5 meisjes en de lijst vervolgt met evenveel namen. Mag ik, voor wat die vijf meisjes betreft, stellen wat volgt? (9) Marie-Louise Decloedt, (10) Simonne Kino, (11) Elise Deschacht, (12) Simone Loontiens, (13) Jacqueline Vandamme. Waarna ik naar de tweede rij afzak en links onder het nummer 14 mijn vader, Marcel Vandekerckhove, aantref. Naast hem staan nog 7 jongens, de lijst vermeldt 6 namen: Frans Decoo, Roger Dekoninck, Jan Jonckheer (wellicht Jonckheere), René Olders (16), Sofie Jonckheere denkt in (17) haar grootvader Roger te herkennen en Alfons Gilles. Norbert Olders herkent zijn vader in dat rijtje: René Olders is heel zeker nummer 16 !

Daarna val ik in de prijzen: 18 meisjes op de foto, 18 meisjesnamen op de lijst! Ik koppel de twee aan elkaar en wat ik vind is dit: (22) Marguerite Roose; (23) Alice Vandekerckhove — iets wat heftig tegengesproken wordt door haar dochter Nadine —; (24) Madeleine Verbrugge; (25) Marie-Louise Demere; (26) Simone Vincke; (27) Marta Verstappen; (28) Germaine Bertens, wat door haar zoon, Ivan Schamp bevestigd werd; (29) Irma Broucke; (30) Georgette Dekoninck; (31) Juliette Vandenbussche; (32) Simone Lava; (33) Hélène Geldhof; (34) Fiorine Meyers; (35) Simone Bruyneel; (36) Jeanine Verkempinck; (37) Marta Lagast; en daaronder de twee laatste meisjes: (48) Marcella Vandenbussche en (49) Rachel Baeckelandt. 

Als ik van die twee laatste meisjes terugkeer, van 47 naar 38, dan tel ik nog 9 jongens waarvan we 7 namen kennen: Frans Mestdagh (39), Michel Vanhesche, Camiel Loontiens (42), Henri Mortier, Georges Vanhorneweder, Pierre Allaert, Maurice Pyra. Roland Van Loo herkent inderdaad zijn nonkel Camiel Loontiens in die rij (42) en hij herkent ook zijn moeder Simone Loontiens (12), verder ook nog Juliette Vande(n)bussche (31) en Hélène Geldhof (33). Karel herkent zijn vader Frans Mestdagh (39).

Tip: eerder heb ik al een foto gepost van een meisjesklas uit dezelfde school, maar dan in 1936 (en later kan ik ook een jongensklas uit 1934 posten.) Ik zie dat sommige namen op de twee beelden voorkomen: Fiorine Meyers bijvoorbeeld en de gelijkenis op beide foto's is ook treffend, Fiorine hier op 34 en daar op 12. Ook Marta Lagast komt op beide foto’s voor en ook wat Marta betreft klopt het beeld met mijn opsomming: hier op nummer 37, daar op 16; dat is waarlijk hetzelfde meisje. Idem voor Rachel Baeckelandt: die heeft op de foto uit 1936 het nummer 8. Mijn kop af als dat inderdaad het meisje niet is dat hier het nummer 49 meekrijgt.  De Margriet (Marguerite) Roose op nummer 22 en die van 1936 gelijken dan weer niet op elkaar. Is Margriet danig veranderd of zitten we hier fout? Weet het me te zeggen. 

WAT OOK KAN HELPEN IS DIT !

Kijk ook eens naar de meisjesklas, twee jaar later, op: https://florsnieuweblog.blogspot.com/2015/12/de-klas-van-36.html↗︎

en naar de jongensklas, twee jaar later: https://florsnieuweblog.blogspot.com/2021/01/een-klasfoto-uit-1934.html↗︎

Flor Vandekerckhove↗︎

[De schoolfoto dateert van 1932. Negentig jaar later, in 2022, onderneem ik een ultieme poging om de resterende onbekenden te benoemen. In 2025 redigeer ik het stuk opnieuw ten behoeve van de FB-groep Bredene-Retro.]

Dichters onder elkaar (Un poète peut en cacher un autre)

De dag nadat ik daar met Ostend Social Club Avondgenoegen van jetje heb mogen geven, word ik lid van Artslag, een kunstbende die onder haar leden nogal wat dichters telt. Hun schrijf ik een collegiaal briefje. Daarin uit ik mijn onzekerheid over de dunne grens tussen poëtisch proza en poëzie. ’t Is iets wat me als ferm belegen neofiet onledig houdt, ik heb er al drie korte essays aan gewijd, waarvan het recentste, nog maar sinds gisteren, hier staat, de letters zijn nog warm. Tien Artslagdichters doen moeite om te antwoorden. Dat is veel, want in de regel blijven mijn brieven onbeantwoord. (Over het waarom tast ik in het duister, maar ik vermoed dat het komt doordat ik geen jong wijfje ben.)

Jef Vromant: ‘Voor mij,’ zegt hij, ‘doet de vorm weinig ter zake. De poëtische aai, botsing, woord- en letterkeuze … doen dat meer.’ Geestig is zijn opmerking dat poëzie de enige literaire kunstvorm is ‘waarbij auteurs hoofdzakelijk voor collega's dichters schrijven.’ Ik zou zeggen: en dan nog! Want mijn recent verschenen dichtbundel wordt nauwelijks door collega-dichters besteld, het kleinood is nochtans gratis.

Ik kijk naar de website van Etienne Goderis en kom onder de indruk van zijn glassculpturen. Glashelder is trouwens zijn antwoord: ‘Een gedicht is meer dan proza. Het is een compacte tekst die qua vorm en inhoud afwijkt van literatuur in het algemeen. Het bevat ideeën in meerdere lagen, het vouwt zich open als een kelk, bij iedere herlezing een beetje meer. Het laat voldoende fantasie en interpretatie over voor de lezer. De vorm (ritme, vers, het visuele geheel) versterkt de inhoud.’

Vromant en Goderis leer ik nu pas kennen, Katia Van Cauwenberghe daarentegen ken ik al lang. Ze is, net als die mannen, erg veelzijdig: schrijfster, natuurgids, leerkracht, reiziger en muzikante. Je moet zelf maar eens naar haar website kijken. Veel tijd om te dichten kan haar niet resten, maar ze komt wel voor in een mijner gedichten, waar ze de rock ’n roll laagwaterheks genoemd wordt. Over de dunne grens tussen poëzie en poëtisch proza zegt ze resoluut: ‘Alles is charmanter en boeiender zonder grens!’ Voorwaar een sterk internationalistisch antwoord.

Hervé Casier ken ik ook al lang. Ik ontmoet hem voor het eerst in 1991, op de boekenbeurs in Antwerpen, meer bepaald op de stand van een uitgever die zowel van hem als van mij een boek zou uitbrengen. Meer daarover én over het oeuvre van Casier staat in Warvinge, een poëtisch universum. Hervé zegt in zijn antwoord dat poëzie zich van proza onderscheidt door de ‘verdichting’. Een gedicht is iets wat ‘dichtgemaakt’ is: ‘Zo weinig mogelijk woorden en zoveel mogelijk open ruimte in betekenis.’ Vandaar ook dat Casier geen lange gedichten schrijft. Als hij al zo’n langer gedicht apprecieert dan heeft dat altijd ‘enkele verzen of beelden tekst die het romanproza overstijgen.’

Jenny Dejager schrijft me in een kattebelletje dat een uitgebreid antwoord niet mis zou zijn. Dat ze daar nu geen tijd voor heeft, valt licht te begrijpen, want ze publiceert juist Alles begint bij het aanraken, haar negende (!) dichtbundel. Meer erover staat op haar website. Lily May Parker, aan wier tekeningen ik hier een post wijd, beantwoordt mijn vraag op een manier die ze alleen van een Jezuïet geleerd kan hebben: ‘Waar jij jouw bedenkingen over hebt heb ik dus ook altijd!’  Roel Ghysel belooft me te antwoorden zodra hij van de griep af is, maar hij ontwaart wel verwantschap tussen James Tate en mij; dat zegt hij met gezag, want Roel is in een vorig leven mijn uitgever geweest. (Ik zoek een foto van Ghysel op ’t net en al wat ik vind is bovenstaande haarlijn, waarin ik mijn oud-uitgever helemaal niet herken.) Ook Nancy Zwaenepoel antwoordt niet echt, maar ze zegt wel geboeid te zijn door mijn gedicht De Laatste dicht nu waarlijk sneller dan zijn schaduw. Prompt vraag ik haar of ze mijn FB-vriend wil worden. Afronden doe ik met het even korte als krachtdadige antwoord van Staf de Wilde: ‘Stuur eens wat gedichten naar mijn mailadres.’ Wel zeker!

Flor Vandekerckhove