zaterdag 3 augustus 2013

Bezoek van de knokploeg


Ik woonde toen nog in Gent.  Bijgevolg moet het alweer minstens vijfentwintig jaar geleden zijn. In de dancing die ooit ons clublokaal geweest was, zag ik de jongens en de meisjes van mijn jeugd weer; een jeugd die we ook toen al lang geleden achter ons gelaten hadden. Een reünie. Ik kwam er speciaal voor naar de kust afgezakt.
Ik was een beetje laat en ik was single, waardoor er niet echt plaats voor me gemaakt kon worden aan de tafels waar ze koppel per koppel bijeen zaten. Ik ging op een kruk aan de bar zitten en keek toe hoe die jongens en meisjes ’t zelfde gebleven waren en toch helemaal veranderd. De meesten had ik lange tijd niet meer gezien. 
Waarom ben ik er die avond gauw weer vandoor gegaan? Waarom voelde ik daar alleen maar weerzin? En waarom heb ik me toen voorgenomen nooit meer aan zo'n reünie deel te nemen?
Jennifer Egan geeft daar een antwoord op in Bezoek van de knokploeg, een bundel met verhalen die onverwachts in elkaar haken, waardoor ze een roman vormen die vertelt wat de tijd met een mens doet.
 En ze heeft dat goed gedaan, want A visit form the Goon Squad kaapte in 2011 een Pulitzer Prize.
Alex stelde zich voor dat hij haar flatje binnenliep en zichzelf daar nog aantrof — zijn jongere zelf, vol plannen en hoogstaande normen en waarden, zonder dat er iets besloten was. Dat visioen vervulde hem met een sterke hoop. Alex drukte opnieuw op de bel, en naarmate de seconden verstreken, overviel hem een steeds sterker gevoel van wanhoop en verlies. De hele waanzinnige poppenkast stortte in elkaar en verkruimelde tot stof.’
Het personage Alex kreeg op dat moment bezoek van de knokploeg uit de titel van het boek. In de zoektocht naar de verloren tijd was het zijn beurt om een pak slaag te krijgen. Dat gebeurde eerder in het boek ook met de andere personages, want altijd gaat hij verder, de tijd, en nooit staat hij stil. Dat is ook wat daar met mij op die kruk gebeurde, meer dan vijfentwintig jaar geleden. Neen, nooit staat hij stil, de tijd.
Wat ons niet belet om het toch te blijven proberen: ‘Toen ze op een keer in New York waren en voor de lol een tochtje op de pont naar Staten Island maakten omdat ze dat geen van beiden ooit gedaan hadden, keek Susan hem plotseling aan en zei: “Laten we ervoor zorgen dat het altijd zo blijft.” En hun gedachten waren op dat moment zo verstrengeld dat Ted precies wist waarom ze dat had gezegd: (…) omdat ze het verglijden van de tijd had gevoeld. En op dat moment voelde Ted het ook, in het ruige, bruine water, de voorbijschietende schepen en de wind — alom chaos en beweging — en hij had Susans hand gepakt en gezegd: “Altijd. Het zal altijd zo blijven.”
Mooi niet dus. Wel mooi is ‘t dat er met Jennifer Egan weer een schrijver opgestaan is die de onderneming in een groots boek durft aan te pakken: à la recherche du temps perdu. Uiteraard heeft Egan het madeleinekoekje omgewisseld voor een joint (en meer dan één), nooit staat hij stil, de tijd. Een knokploeg is en blijft hij, zowel voor Proust, voor Egan, als voor u en ik.
Flor Vandekerckhove

Jennifer Egan, Bezoek van de knokploeg. A’dam, Arbeiderspers. 335 ps. 12,50 €. ISBN 9789029586061.
[In de blog zitten er nog stukken die met 'tijd' te maken hebben. Het hieronder staande label 'tijd' leidt u ernaartoe.]
Een reactie plaatsen