vrijdag 9 mei 2014

In de taal van Jean Gabin


Jean Gabin (1904-1976) —
Jean Gabin, zult u me zeggen, wie kent er nu nog Jean Gabin? Ik begrijp dat, want deze Jean herinnert mij aan daken vol televisieantennes die ons moesten toelaten op de TV naar Rijsel te kijken, in zwart/wit uiteraard en met veel sneeuw als de wind niet goed zat.
In die tijd was Gabin niet van het scherm weg te branden, want hij acteerde in gemiddeld twee films per jaar, een carrière die hij afsloot nadat zijn naam op meer dan negentig prenten gestaan had.
Maar ik wil het over een lied hebben dat hij op vinyl gezet heeft en dat Maintenant je sais heet. (*) Daarin verhaalt hij met een ferm doorrookte stem zijn leven en hoe hij in elk stadium ervan denkt: Ha, nu weet ik het. Uiteindelijk, wanneer hij oud & wijs geworden is, besluit hij: Maintenant je sais / je sais qu’on ne sait jamais.
Je voelt me ongetwijfeld aankomen. Want ja, ook ik ben inmiddels oud & wijs genoeg om te beseffen hoe weinig ik weet. Kijk, het valt me weer op, nu ik aan ’t bladeren ben in een fotoboek dat 200 bladzijden lang foto’s van de Vlaamse kust toont. (**)
Er staan poëtische teksten in, allemaal in het Frans, en die zijn van Michel Joiret (°1942, Brussel). Van deze Michel vermeldt het colofon dat hij romancier is, poète, nouvelliste, grammarien, essayiste, conférencier en critique. De foto’s zijn van zijn zoon Thomas (° 1977, Brussel) en van Romain Mallet (°1979, Paris). Het voorwoord — in het Frans uiteraard — is van Werner Lambersy (°1941, Antwerpen) die meer dan veertig dichtbundels gepubliceerd heeft, gedichten die in meer dan twintig talen vertaald werden. Afgezien van Romain Mallet zijn al die mensen in België geboren en van geen ervan heb ik ooit iets vernomen.
Ik weet het wel, het is bourgeoiscultuur en bijgevolg pas nos oignons. En het getuigt van niet weinig pretentie om te denken dat je in de XXIste eeuw nog altijd een boek over de Vlaamse kust op ons los kunt laten waarin geen letter Nederlands staat, en toch…
Vader Joiret vertelt in dat boek over het Vlaamse land als over [le] Pays de Franz Hellens, de James Ensor, de Michel de Ghelderode, de Thomas Owen, de Jean Muno, de Paul Willems et de Paul Delvaux.
Ensor en Delvaux kennen we allemaal en de Ghelderode ken ik ook, zij het alleen maar van horen zeggen, maar wie zijn die Hellens, Owen, Muno en Willems eigenlijk? (***) Wel, dat zijn allemaal vooraanstaande Belgische literatoren, en niet bepaald afkomstig uit het zuiden van het land, die me tot vandaag volledig onbekend gebleven zijn.
Waardoor dit fotoboek het me weer bevestigt: hoe ouder ik word, hoe meer ik besef dat ik nog veel te leren heb. En tot Jean Gabin die zingt van Je suis encore à ma fenêtre, je regarde, et j'm'interroge… zou ik zeggen: niet plooien Jean, niet plooien!
Flor Vandekerckhove
(**) Matières grises, 2011. Paris, Opium éditions. ISBN 978-2-9540763-0-0.
Een reactie plaatsen