zaterdag 27 mei 2017

Teuten met een kinkee in ’t kabinet

Mijn grootmoeder geeft me haar kinkee cadeau en mijn vader heeft me pas geleerd hoe ermee om te gaan. Ik ben tien.
De dagen zijn al ferm aan ‘t korten. Wind en vlagen, blaren op een hoop. Vroeg donker, vooral dat. De deur wijd open, want het kabinet staat op het einde van de koer, niemand komt je daar storen. Ik geef de wiek de ruimte en steek het vuur erin. De vlam begint zijn indrukwekkende schaduwspel te spelen, ik laat het glas zakken en daarna mijn broek, de kat komt me vervoegen.
Ik ga niet beweren dat dit het gelukkigste moment van mijn leven is, maar 't is toch wel het gelukkigste van die dag. Het weer, de kat, de schaduwen: het geluk bevindt zich in een goed geplaatst schijthuis.
De Japanse schrijver Jun'ichirō Tanizaki weet waar zo’n toilet moet staan. Architecten moeten daar rekening mee houden, vind ik: ‘Het staat altijd los van het hoofdgebouw, aan het eind van een gang, in een lichte begroeiing die ruikt naar bladeren en mos. Men krijgt een onbeschrijflijk gevoel over zich heen als men, hurkend in het gedempte licht, zich laat koesteren door de zachte gloed die terugkaatst van de schuifwand, en zich verliest in gedachten of uitziet over de tuin (…) Ik houd ervan om op zo’n toilet het zachte vallen van de regen te horen, zeker als het een toilet is uit het Kantogebied, met van die lange brede ramen op vloerhoogte. Daar kan men met een buitengewoon gevoel van intimiteit horen hoe de regendruppels van de dakrand en de bomen vallen. Horen hoe het regenwater de grond in kruipt, hoe het over de voet van een stenen lantaarn loopt en het mos op de stapstenen verfrist. Een toilet is ook een ideale plaats om naar het getsjirp van insecten te luisteren of naar het zingen van vogels; om de maan te zien, of om te genieten van die veelzeggende momenten die de wisselingen van de seizoenen markeren. Op deze plaats, denk ik, hebben haiku-dichters al eeuwenlang een groot deel van hun ideeën opgedaan (…)’
Wat valt hier nog aan toe te voegen? Misschien dit: in de Woordenlijst der Nederlandse taal ga je het niet vinden, maar kinkee staat wel in een Vlaams woordenboek. Omwille van de inspiratie blijf ik op die site graag een wijle teuten. Teuten daarentegen staat wel degelijk in de Woordenlijst. Ik wil het al lang eens in een verhaal gebruiken; een droom gaat in vervulling, m'n dag kan niet meer stuk.
Flor Vandekerckhove

Jun'ichirō Tanizaki. Lof der schaduw. 77 ps. Uitg. Meulenhoff/Manteau. 1993. Oorspronkelijk 1933.
Een reactie plaatsen