dinsdag 24 juni 2014

Wilde Wijven

Elke levensfase laat in je hersenen een beklijvend beeld achter, een geur, een smaak. Alles komt ervoor in aanmerking: een bank in het park, een reclameslogan, de geur van Dettol… Aan dat ene ding hangt dan een vat vol herinneringen vast dat, hopla, helemaal uitgegoten wordt. Marcel Proust heeft die ervaring met zijn madeleinekoekje gestalte gegeven in een literair meesterwerk (dat als vat evenwel te bodemloos is om het ook uitgelezen te krijgen).
Voor een schare Vlamingen die in 1983 tieners zijn, leveren de Violent Femmes ongetwijfeld zo’n beklijvend beeld op. Dat is het eerste wat ik denk wanneer ik op 19 juni in Brussel een optreden van deze gewelddadige vrouwen (allemaal mannen overigens) meemaak. Ik ben daar in de AB, zo zie ik, weeral eens de nestor; ik zie nog wel iemand die daarvoor in aanmerking komt, maar die lijkt alleen maar oud. Ik sta tussen vooral veertigers die de ouwe songs (de groep heeft geen andere) enthousiast meezingen. Allemaal! Van ’t begin tot ’t einde. Daar sta ik echt wel van te kijken.
Violent Femmes? Nooit van gehoord. De naam is niet meer dan een grap bedacht door een teenager, zo vind ik na veel zoekwerk op 't internet, meer valt daar niet over te zeggen. Veel kans ook dat u deze groep niet kent. Dat kan zijn omdat u, net zoals ik, wat deze materie betreft compleet onwetend bent, maar ’t kan ook zijn doordat deze Amerikanen niet helemaal mainstream zijn, want ja, als zelfs Patje de coiffeuse die groep niet kent, dan is er wellicht sprake van een succès d’estime, van een cultstatus.
Die status is wel verdiend, vind ik. Ik heb me daar in de AB geen moment verveeld. En ik begrijp ook waarom die Violent Femmes zo’n diepe indruk nagelaten hebben in 't hoofd van wie in 1983 een teenager is. Ken je hun Country Death Song? De tekst is gebaseerd op een krantenbericht uit 1862. Een vader is ten einde raad: er is geen geld, er is geen voedsel… Een man kan daar niet mee omgaan: nothing for a man to do but sit around and think. Mannen moeten iets kunnen doen, iets. Dus verdrinkt hij zijn geliefde dochter in een waterput. De daad biedt uiteraard geen uitkomst, de miserie wordt er alleen maar groter door: ‘Don't speak to me of lovers, with a broken heart. / You want to know what can really tear you apart? / I'm going out to the barn, will I never stop in pain? / I'm going out to the barn, to hang myself in shame.’ Wie jong is in 1983 weet het wel: No Future! Dat heeft frontman Gordon Gano goed verwoord door een gebeurtenis uit de XIXde eeuw te bezingen. We bevinden ons op de Amerikaanse boerenbuiten en we krijgen uitzicht op de American dream, zoals bekend veelal een nachtmerrie. Gordon Gano geeft het punkgevoel van 1983 daarmee een waarde die dat momentum ruim overschrijdt. Als er iets is wat de afwezigheid van ook maar enige toekomst illustreert dan is het wel die moord uit 1862. En weet je wat? Violent Femme Gordon Gano schrijft het lied wanneer hij nog maar in het tweede jaar van zijn middelbare school zit. Wanneer je zoiets doet, mag je best een icoon worden, vind ik. En dan mag je zo'n song dertig jaar later nog eens overdoen in Brussel. 
Bij het buitengaan keek ik nog eens goed naar de gezichten van de veertigplussers die de zaal verlieten. Ze waren even verlost geweest van de miserie die hun opgroeiende kinderen met zich meebrengen, want ook dat hadden ze luid & wild meegezongen: 'Just take your lovely daughter and push her in the well'. Even waren ze terug in de tijd geweest waarin zij zelf nog de miserie van hun ouders waren. Het madeleinekoekje, Violent Femmes genaamd, had hen duidelijk goed gesmaakt. Meer moest dat niet zijn. Een mooie avond was dat daar in Brussel.
Flor Vandekerckhove



Een reactie plaatsen