1 mei-optocht, vermoedelijk in 1936. We bevinden ons aan 'Petit Paris' in Oostende. Vooraan de strijdvlaggen van ‘Breedene Sas-Slijkens’ en ‘Visscherskwartier Oostende’. Yvonne van café Voor Allen in de Nukkerstraat van Bredene draagt de vlag van de Socialistische Vrouwenvereeniging.
Er bestaat een Britse site die Culture Matters heet. De initiatiefnemers streven naar een ‘culturele commons in een socialistische samenleving’. Zelf zeggen ze daarover: ‘een nieuw Jeruzalem, zoals William Blake het noemde, en niet alleen in Engeland, maar over de hele wereld.’ Ik dacht: daar vind ik ongetwijfeld iets voor mijn jaarlijkse 1 mei-bijdrage. En warempel! Mijn keuze valt op een gedicht van de mij onbekende Graeme Darling, een proeve van proletarische poëzie. ’t Betreft, lees ik, een inzending voor de ‘Culture Matters Bread and Roses Poetry Award’. (Flor Vandekerckhove)
Ik verblijf in Parijs in de Rue Mouffetard↗︎. Die eindigt op de Place Contrescarpe waar ook Hemingway nog gelopen heeft. Hij schrijft erover in De sneeuw van de Kilimanjaro:
‘Je zag twee soorten mensen op dat plein: de dronkaards en de sportkerels. De dronkaards trachtten hun armoede te vergeten door te drinken en de sportkerels door hun oefeningen. Zij waren afstammelingen van de Communards en zonder moeite volgden zij een zekere politiek. Zij wisten wie hun vaders hadden doodgeschoten, hun familieleden, hun broers en hun vrienden, toen de Versailles-troepen hun intocht deden en de stad veroverden na de Commune en allen doodschoten, die eelt op hun handen hadden, petten droegen of op andere wijze verrieden dat zij arbeiders waren (…)’
Ik ervaar de geest van Ernest Hemingway, die over het plein hangt. En niet alleen over dat plein, hij hangt ook over mijn vuurtoren. Hemingways geest, constateer ik, licht regelmatig in mijn zwaailicht op. Tijd voor een overzicht.
Het begint al meteen na mijn pensionering als redacteur-uitgever van Het Visserijblad↗︎. Ik wil me bekwamen in het schrijven van extreem korte verhalen en ontdek dat Hemingway het kortste verhaal ooit↗︎ geschreven heeft: ‘Te koop: kinderschoentjes. Nooit gedragen.’ in 2014 buig ik me over de Spanjereizen van de Oostendse boekhandelaar Mathieu Corman↗︎ die daar in 1936 als journalist werkt voor Ce Soir van Louis Aragon. Ook daar stoot ik op Hemingway. Hij roemt het journalistieke werk van Corman:
‘Picasso las het relaas van Guernica in Ce Soir en het was de tekst van Corman, van een man die slechts lager onderwijs genoot, zich een ‘intellectuel indépendant’ noemde, een legendarische boekhandel in het leven riep, prat ging op zijn publicaties en zeker niet zonder genoegen meewerkte aan de legendevorming om zijn persoon.’
Die Corman is echt overal, denkt een mens, wat nog meer geldt voor Hemingway. Die kun je in Spanje bijvoorbeeld ook in ‘t stierenvechten aantreffen, hij schrijft erover in Death in the afternoon↗︎. Max Eastman formuleert een kritiek op dat boek. Op die manier over dat bloedvergieten schrijven, zegt hij, is als ‘het dragen van vals borsthaar’. Met deze spitsvondige vergelijking insinueert Eastman dat Hemingway zich al schrijvend virieler voordoet dan hij is. Aan een daaropvolgende confrontatie tussen die twee is een geestige anekdote verbonden, waarover ik al geschreven heb, je moet hier↗︎ maar eens kijken, de gebeurtenis zegt veel over de façade die Hemingway optrekt. Wie facade zegt, zegt tegelijk dat er iets achter verborgen wordt. Enkele jaren geleden houd ik me bezig met het fenomeen van het reisverhaal; ik wil zien of het iets is wat ik in mijn schrijfpraktijkje kan incorporeren. In zo'n reisverhaal↗︎kijkt Auke Hulst achter de façade van de stoere schrijver:
‘De fatale dag liet niet lang op zich wachten. Hemingway stond als altijd vroeg op, en hoewel Mary zijn wapens achter slot en grendel had verstopt, wist hij waar de sleutel lag: op het raamkozijn boven de spoelbak in de keuken. In zijn rode badjas ging hij stilletjes naar beneden, koos een dubbelloops jachtgeweer. Liep toen naar het halletje, een ruimte zo klein als een biechtstoel. Hij liet de kolf op de grond rusten en bukte. De loop kuste zachtjes zijn voorhoofd, precies tussen zijn wenkbrauwen (…) Toen haalde hij de trekker over.’
En nog steeds blijf ik Hemingways geest tegenkomen. Via via krijgen psychiater Irving D. Yalom↗︎ en diens echtgenote Marilyn kennis van een eerder onbekende correspondentie van Ernest Hemingway. Yalom leest de brieven waarin de schrijver zich ‘kwetsbaar en klein’ toont, iets wat in tegenspraak is met schrijvers stoere façade: ‘Zijn brieven onthulden een zachter iemand, een kind vol zelfkritiek, met blinde bewondering voor de echt taaie, dappere volwassenen op de wereld.’ Yalom herleest Hemingway, zoekt diens correspondent op en publiceert samen met Marilyn ‘Hemingway: A psychiatric View’ (1971).
‘Ondanks onze grote waardering voor de existentiële beschouwingen die opdoemen uit Hemingways confrontaties met gevaar en dood, zien we hem niet dezelfde mate van universaliteit en tijdloosheid als bij een Tolstoj, een Conrad of een Camus. Hoe komt dat? Waarom is het wereldbeeld bij Hemingway zo beperkt? We vermoeden dat de beperkte visie van Hemingway verband houdt met persoonlijke psychologische restricties […] Evenmin als er twijfel mogelijk is dat hij een uiterst begaafd schrijver was, kan betwijfeld worden dat hij een uiterst getroebleerd mens was die zichzelf zijn leven lang tot het uiterste dreef en zichzelf op tweeënzestigjarige leeftijd in een paranoïde, depressieve psychose van het leven heeft beroofd.’ (°)
(°) Irvin D. Yalom. Op p. 177 van Dicht bij het einde, terug naar het begin. Memoires van een psychiater. Uitgeverij Balans 2017. Vertaling Inge Pieters. 358 pp.
‘Prins’
een fabel waarin ik probeer tot
Hemingways ziel door te dringen:
‘altijd een eenzaam persoon in gezelschap’ (Hemingway)
Links, het gedicht dat ik in ’t Nederlands vertaal. Rechts: grafschrift van de auteur van het gedicht.
“My contest is only with myself,
to do it right,
with power, and force, and delight,
and gamble.”
(Charles Bukowski)
IN 1991 publiceert een uitgeverij mijn eerste boek, in 1992 mijn tweede. In 1993 weet ik bijgevolg proefondervindelijk dat de schrijverij alzo niet eens de inkt van je printer betaalt. Het houdt me niet tegen: Hier stehe ich, und kann nicht anders. De financiële kwestie wordt opgelost in De Lachende Visch, eigen uitgeverij die sinds 1993 alle tussenpersonen uitschakelt. Samen met Liefkemores, uitgever van mijn journalistiek werk, genereert De Lachende Visch een klein maar reëel inkomen: ik leef waarlijk van mijn pen↗︎ (pen die het uitzicht aanneemt van een professionele tekstverwerker). Wanneer ik in 2013 met pensioen ga, houdt het niet op. (De kunstschilder legt op z’n vijfenzestigste de kwast niet neer, de violist de strijkstok niet, de schrijver niet de pen.) De financiële kwestie verdwijnt in een klein maar reëel pensioentje. Het digitale tijdperk laat toe dat ik de uitgeverskwestie straal negeer.
Vandaag start ik een nieuw project. Ik vertaal drie gedichten van Charles Bukowski. Ik ga van start met So you want to be a Writer. Dat is overigens niet het eerste wat ik van deze drinkende medemens vertaal. Eerder deed ik al De griep hebben en niets anders om handen↗︎ en Mijn makkers↗︎. In de zeer nabije toekomst volgen nog twee teksten, Roll the Dice, waarin ik Bono betrek en The Laughing Haert waarin Tom Waits een rol krijgt. (Flor Vandekerckhove⇲)
TANIA WANDELT ALMAAR verder. Deze keer moet je al in Alt-Hoeselt↗︎ zijn om haar te zien stappen. ’t Is ook van daaruit dat ze me de foto stuurt van het geboortehuis van kunstschilder Lode Vanlessen↗︎ (1910-1979). Omdat ik toch niets anders om handen heb, zoek ik 1 en ander op en kom alzo te weten dat deze Lode stamvader van een kunstenaarsgeslacht is, waarin ik namen van de derde generatie (Sara en Petrus) aantref, alsook die van Lodes zoon Gido↗︎ (°1940). Daarna leidt Google me naar werken van al die Vanlessens en mijn oog blijft hangen aan Gido’s John Lennon is murdered; in grijswaarden afgebeelde kledingstukken die — brilletje, kogelgaten — aan John Lennon en de moord in New York (1980) refereren. Goed gedaan. Gido biedt me onverhoeds een buitenkans. Al lang sleep ik een mapje mee, waarin afbeeldingen van drie etsen van Francis Bacon uit 1987. Met deze triptych↗︎ zegt de schilder eer te willen betonen aan de Amerikaanse president Wilson, aan John Edwards (Bacons levensgezel) en aan Leon Trotski, een heterogeen gezelschap voorwaar. Al lang zoek ik een geschikte gelegenheid om Bacons interpretatie van de moord op Trotski (Mexico, 1940) een plekje te geven. Bovendien kan ik nu zelf een triptiek maken: één, het geboortehuis van vader Lode Vanlessen; twee, het werkje John Lennon is murdered van zoon Gido en drie, de ets van Francis Bacon. Ik plaats ze gedrieën boven dit stuk, ter illustratie dat het in de kunst nooit ’t een of ’t ander is, maar altijd ’t een èn ’t ander.
Ik heb weinig talent voor vriendschap, maar ik voer wel een correspondentie met tal van mensen die misschien wel vrienden zouden zijn, mocht ik daar talent voor hebben. Onlangs kreeg ik een brief van zo’n correspondente, een leeftijdgenote. Zij schreef me vlak nadat ze Gauw!↗︎ gelezen had, waarin ik mijn kindertijd beschrijf. Ze zei: ‘Als kind heb ik veel gedaan om wat dichter bij mijn vader te mogen komen, mezelf zelfs verloochend. Ik ben daar niet in geslaagd omdat die man emotioneel niemand kon toelaten, daar was die generatie niet toe in staat, die waren te druk bezig met “overleven”. Het heeft voor mij nogal wat gevolgen gehad. Onbewust heb ik lang geprobeerd om ‘onbereikbare mannen’ te verleiden, dichter tot hen te komen, om dan telkens weer weggestuurd te worden (…)’
Ik dacht: onbereikbare mannen! Is dat het soort waarvan de smartlap zegt: mannen houden het meest / van vrouwen die niet willen deugen? Of zijn dat degenen waarnaar de term ‘prins op het witte paard’ verwijst? Ik dacht: zou het ene het andere uitsluiten? Kan zo’n ‘prins op het witte paard' niet tegelijk iemand zijn die alleenlijk van vrouwen houdt die niet willen deugen? En wat ik ook dacht is dit: daar kan ik een provovers van maken, een triptiek zelfs. (Flor Vandekerckhove)
prins
de prins op het witte paard
zoekt vergeefs een manier
om ongezien door paardenmeisjes
altijd op de loer
terwijl ze hun paarden laten springen
galopperen en draven
en heimelijk wachten op het moment
waarop ze de witte paardenprins
weer kunnen stalken
en terwijl de prins zijn witte paard
nog aan ’t ontzadelen is
komen de paardenmeisjes
in groten getale als paardenvliegen
op hun veelkleurige paarden naar diens stal toegesneld
waarna hij de stallen ontvlucht
en wanneer de lijnbus die avond
van het paardenland naar de stad trekt
is die zoals verwacht met paardenmeisjes gevuld
alsmede met één enkele opgejaagde paardenprins
’t is aan het bushok met de slechtst mogelijk reputatie
een stopplaats door paardenmeisjes ongebruikt
maar wel in een wijk waar paardenprinsen in groten getale
als paardenvliegen naartoe komen snellen
dat hij de lijnbus verlaat
die verder trekt
net als de prins
achterna gekeken door wel honderd paardenmeisjesogen
uit een lijnbus overvloedig met paardenmeisjes gevuld
weg van de plek
waar Billie Holiday destijds
vlak naast het huis van de rijzende zon
haar duivels placht te ontbinden
zoals vastgelegd werd in beelden van Toulouse Lautrec
een plek waar de luchten gevuld zijn
met de geur van vers geil van witte paardenprinsen
daar waar Mata Hari destijds luid toegejuicht
op ’t podium placht te dansen
declameert de witte prins zijn jongste vers dat luidt
DE LAATSTE VUURTORENWACHTER heeft een lange traditie in het plaatsen van oude schoolfoto’s. Tot hiertoe waren 't uitsluitend foto's van scholen die ikzelf gefrequenteerd had, of van (nog) ouderen die eerder in dezelfde wijkschool van Bredene Duinen gepasseerd waren. ‘t Was trouwens lange tijd de enige school waar kinderen van de wijk terecht konden. In de vroege jaren zestig kwam daar verandering in, er diende zich een keuze aan. Er kwam een gemeenteschool in de Duinenwijk, de Astrid↗︎, en op ’t Sas werd in 1959 de Europaschool ingehuldigd. Die was minder wijkgebonden, ook omdat er aan het lager onderwijs een middenschool gekoppeld was. Van Léon Jourdain krijg ik deze foto uit die Europaschool. Waarmee ik voor het eerst een schoolfoto kan plaatsen die binnenin een klaslokaal geschoten werd. Het beeld dateert van 1961-'62. We zien de Zesde Moderne A, leerlingen van 12 à 13 jaar. Jourdain herinnert zich enkele namen en ook ik ken enkele leerlingen. Sommigen heb ik al in memoires vernoemd, ’t zijn kinderen waarmee ik in de Duinenwijk opgroei. Je kunt namen aanklikken die naar die stukjes leiden: Gilbert Huysmans↗︎, Marie José Smets↗︎, Robert Devisch↗︎(†) en Eddy Ronquetti↗︎. En dit is de volledige namenlijst: 1. Lucien Huyghebaert (†); 2. Léon Jourdain; 3. x Lateire of Micheline Vaneno; 4. Liliane Borny; 5. Jeannine Logghe; 6. Josiane Aers; 7. Ronny Lievens; 8. Gilbert Huysmans; 9. Roland Bauwens (†); 10. ?; 11. Marie-José Smets; 12. x Croos of Eddy Verlee, 13. Eddy Ronquetti; 14. Ronny Beernaert (?); 15. Roland Beniest (†); 16. Robert Devisch; 17 onderwijzer Roger Beeckaert.
LINKS EEN PICASSO, rechts een Bob Dylan. Van beide foto’s kun je zeggen: je moet erbij geweest zijn om de aldaar ontstane beroering te begrijpen.
Het doek van de nog jonge Pablo Picasso heet Les Demoiselles d’Avignon⇲ (1907), hij beeldt er een groep prostituees mee uit. Revolutionair schilderij! Niet omdat hij naakte vrouwen schildert, niet omdat hij prostituees afbeeldt, wel omwille van de manier waaróp hij schildert: het ‘mooie’ negerend, alles behalve schitterende kleuren, geen enkele poging tot mimesis⇲. Ongezien! Stellen kunstenaars anders niet alles in het werk om degenen die het werk moeten kopen te laten uitroepen: ‘Zo mooi hebben we het nog nooit gezien! Hoeveel kost dat?’ Dat Picasso daar met zijn Demoiselles geenszins naar streeft, wekt afkeer, niet alleen bij de potentiële kopers trouwens, ook bij zijn vooruitstrevende vrienden-kunstenaars.
Wij hebben natuurlijk gemakkelijk zeggen, wij kennen de daaropvolgende kunstgeschiedenis. De door Picasso geschandaliseerde mensen daarentegen maken onverwachts de geboorte van het modernisme⇲ in de kunsten mee. Na de Demoiselles gaan inderdaad alle sluizen open. Tussen 1912 en 1913 schrijft Igor Stravinski Le Sacre du printemps⇲ (het publiek komt tijdens de uitvoering in opstand); Dubliners⇲ van James Joyce verschijnt in 1914 (een bundel die het einde van ‘de schone letteren’ aankondigt.) Frans Kafka’s vreselijke verhaal De gedaanteverwisseling⇲ verschijnt in 1915… De tijd van de schone tralala in de kunsten is voorbij en Picasso zet als eerste de stap. Onthoud: wie de grens overschrijdt, laat anderen meedogenloos achter.
En nu Dylan. Op de foto zien we de latere Nobelprijswinnaar optreden. Al zingend reikt hij het snoer aan dat zijn gitaar elektrisch versterkt. Ik kies de foto omwille van zijn symbolische waarde, maar tijdens een folkfestival⇲ in 1965 gaat Dylan wel degelijk voor ’t eerst en onverwachts luid de rocktoer op. In vijftien minuten brandt hij daar heel de akoestische folktempel af, waarvan hij nochtans de hogepriester is. Neen, Dylan is niet van plan om nog langer op Maggie’s farm⇲ te werken. Een deel van het folkpubliek huivert. De singer-songwriter bestaat niet langer, de rocker neemt z’n plaats in. Net als Picasso’s vrienden het niet begrijpen, begrijpen de folkies het niet. Ze proberen Dylan nog, hier bijvoorbeeld⇲, terug te halen, maar de kunstenaar gaat onverstoorbaar zijn eigen weg. In Maggie’s farm⇲ heet dat alzo: Well, I try my best / To be just like I am / But everybody wants you / To be just like them. Onthoud: wie de grens overschrijdt, laat anderen meedogenloos achter.
Van de Amerikaanse dichter Billy Collins heb ik eerder al een gedicht vertaald, I Go Back To The House For A Book↗︎, een klein meesterwerk. Nu doe ik het weer met The Invention of the Saxophone. Samen met Collins declameer ik het ook, hij in ’t Engels en ik in ’t Nederlands: te bekijken op youtube.
Flor Vandekerckhove
[En zoals steeds: ik ben geen professionele vertaler. Mocht iemand verbeteringen willen aanreiken: liefkemores@telenet.be.]
EEN AMERIKAAN, een Fransman en een Belg. Het lijkt het begin van een mop, maar zo durf ik het niet te noemen, straks leg ik uit waarom. Eerst vertel ik wat die drie gemeen hebben. Ernest Hemingway, Francis Wolff en Eric Corijn zijn wat men in stierenvechtersmiddens aficionados de toros noemt, liefhebbers; drie niet-Spanjaarden die hartstochtelijk over dat merkwaardige gebeuren schrijven. Hemingways Death in the Afternoon (1932) kun je hier↗︎ lezen, Wolff hoor je bijvoorbeeld daar↗︎ spreken over La corrida entre représentation et réalité en het boek van Eric Corijn wacht op u in de boekhandel. (°) Waarom durf ik het geen mop te noemen? Waarom moet ik voorzichtig zijn? Omdat de hartstocht van aficionados tot handgemeen kan leiden.
Wat bijvoorbeeld blijkt uit een anekdote die te leuk is om te negeren. In 1932 publiceert Hemingway zijn beroemde Death in the Afternoon, in 1933 schrijft Max Eastman er een essay over: Bull in the Afternoon↗︎. Op Hemingways wijze over dat bloedvergieten schrijven, zegt Eastman, is als ‘het dragen van vals borsthaar’. Die spitsvondige vergelijking insinueert dat Hemingway zich mannelijker voordoet dan hij is. Holala! Drie jaar later ontmoeten de twee elkaar. Hemingway trekt zijn hemd open en daagt Eastman uit om zijn borsthaar op echtheid te controleren. Er ontstaat een vechtpartij. Dat gevecht krijgt veel persaandacht en dat geldt ook voor de vraag wie van de twee schrijvers het meeste borsthaar heeft. De meningen verschillen, maar een zaak staat vast: tijdens de schermutseling mept Hemingway zijn tegenstander met een boek. Dat beschadigde boek wordt nu bewaard aan de universiteit van Texas. Voorin staat een inscriptie van Hemingway: ‘Dit boek heb ik beschadigd door ermee op de neus van Max (de lul) Eastman te kloppen. Ik hoop ten stelligste dat hij voor eeuwig wegrot in een hel die hij zelf delft.’ Tot zover Hemingway.
Nu de twee anderen. De indrukwekkende plek die filosoof Francis Wolff in het drietal inneemt, wordt door Corijn in zijn boek geduid in een hoofdstukje onder een veelzeggende titel De wijsgeer als advocaat. Maar hoe is Corijn eigenlijk zelf een aficionado geworden? Spanjaarden zijn, zegt hij, zijn ‘meest geliefde vreemden’. Zijn eerste stierengevecht ziet hij als hij veertien is. Daarna duurt het tot de tweede helft van de jaren zeventig voor hij ernaar terugkeert. De laatste bezoeken die hij beschrijft dateren van 2015 en 2019. Tussendoor tekent hij in België present op bijeenkomsten van aficionados. De grote tijdsspanne wijst uiteraard op meer dan een toeristische interesse. Hij stelt er vragen bij: ‘(…) waarom mensen eigenaardige culturele praktijken in leven houden, welke ervaringen ze verwekken en waarom je er dan zelf een interesse voor ontwikkelt.’ En een passie!
‘En dan kwam een moment van emotie dat ik nooit eerder had meegemaakt. Padilla bood de dood van de stier aan aan een jonge dame in het rood, in een tendido ‘sombra’ ergens op de zevende of achtste rij. Hij gaf zijn montera in bewaring en leidde dat in met een lange persoonlijke verantwoording. De matador begaf zich opnieuw naar de stier en leidde hem rustig in enkele passen met de muleta naar het centrum. Daar hield hij de stier stil en bleef ook de torero roerloos op één meter staan. ‘Toro’ en torero als een monument met de dood ertussen. De dame in rood vatte rechtstaand voor de doodstille plaza enkele coplas de flamenco aan. A capella. Die gingen door merg en been, vooral door de impressionante stilte van het publiek en de minutenlange stilstand van stier en torero. De dame bleek Laura Gallego te zijn, afkomstig uit Jerez, wonende in de streek van Cádiz en bekende cantaora de coplas en Spaanse liederen. Kippenvel.’
De passie belet Corijn niet om het stierenvechten historisch en maatschappelijk te analyseren. Hij bevestigt de huidige neergang ervan, vermeldt het Spaanse politieke debat tussen voor- en tegenstanders en houdt plaats vrij voor een antikapitalistische kritiek. Dierenrechtenactivisten worden in het boek wel veel te gemakkelijk weggezet: ‘In het verzet is dierenleed zeker een sterk argument, maar (…)’ Volgt een bladzijde die ons van het dierenleed in de arena wegleidt. De slotzin van Corijns boek is zeker waar: ‘Vooraleer te oordelen is het altijd goed wat dieper te graven en een cultuurfenomeen in zijn geledingen te doorgronden.’
De foto van Handbooggilde De Vikingers kreeg ik van Luc Blomme. Hij werd gemaakt in café De Meiboom (Kapel[le]straat). Later verhuisden de schutters naar café des Sports in de Duinenstraat. En dit zijn de namen die Luc vermeldt: (1) Eduard Vanderbruggen; (2) Remi Van Ghelewe; (3) Stefaan Vanderbruggen; (6) Jerôme Stroobant; (7) Bernard Warlop; (8) Albert Blomme; (9) Cyriel Vanwanzeele, uitbater van De Meiboom; (11) Georges Poppe; (12) Robert Vansieleghem.
Marc Blomme, broer van Luc, weet nog dit: ‘De foto werd genomen op de koningschieting van 1954, waar Bernard Warlop als nieuwe sire van de handbooggilde gevierd werd. De enige nog in leven zijnde schutter is Remi Van Ghelewe. Hij was toen pijlenraper, 17 jaar oud, en kon zo aan wat extra zakgeld komen. Omdat hijzelf geen boog had mocht hij deze van de andere leden gebruiken. Later — er was toen al geen schuttersgilde meer — kreeg hij de boog van Raymond Vansieleghem.’
Uiteraard hebben we ons vervolgens afgevraagd wie de mannen achter de nummers 4, 5 en 10 zijn. Roland Van Loo doet een gok: 5 kan Raymond Claerhoudt zijn (ook bekend als carnavalist); 10: Henri Vansteenkiste (had in de Duinenstraat, dicht tegen Bredene Dorp, een winkel. Hij leverde ook gasflessen aan huis.) Marc Blomme vraagt zich af of 4 Mon Dekuyper is. Wat ons dit voorlopige totaalbeeld oplevert: (1) Eduard Vanderbruggen; (2) Remi Van Ghelewe; (3) Stefaan Vanderbruggen; (4) Mon Dekuyper (?); (5) Raymond Claerhoudt (?); (6) Jerôme Stroobant; (7) Bernard Warlop; (8) Albert Blomme; (9) Cyriel Vanwanzeele; 10: Henri Vansteenkiste: (11) Georges Poppe; (12) Robert Vansieleghem.
Flor Vandekerckhove
[Dit stukje maakte in 2017 deel uit van een groter geheel in deze blog ('Van Vikingers en Vikingmeisjes'). In 2021 splits ik het in twee aparte delen. Het stuk over de Vikingers haal ik naar 2021. Het andere blijft staan in 2017 en heet daar nu ‘Juffrouw Maria en haar meisjes’↗︎.]
