vrijdag 1 mei 2015

Het vergeten talent van Bo Widerberg

Bo Widerberg (1930-1997) 
1 mei, feest van de Arbeid, een uitgelezen moment om een sociaal-realistische film aan mijn persoonlijke top-10 toe te voegen. Drie films heb ik eerder al bovenaan die lijst geplaatst: Kes van Ken Loach, Lost Highway van David Lynch en Crash van David Cronenberg. Die absolute top leert kenners al dat mijn uiteindelijke lijst een eclectisch zootje zal zijn. Dat valt te begrijpen, want zelfs van een zombiefilm, zoals Land of the Dead van George Romero, kan ik erg genieten. Ik heb je trouwens ook al deelgenoot gemaakt van mijn liefde voor de film noir en ‘k heb al bekend dat ik een vers gedraaide gothic, zoals 1408, erg kan waarderen. Ik kan je bovendien een goeie tip geven in het genre dat in de volksmond seksfilm heet, maar dat houd ik voor later, want nu wil ik het over een sociaal-realistische film hebben die bij mij op vier staat.
In Zweden bestaat er een traditie van linkse verhalenvertellers. Auteur en regisseur Bo Widerberg past in een rij die van het schrijversechtpaar Sjöwall & Wahlöö vertrekt en met de alom bekende Stieg Larsson tot in de XXIste eeuw reikt. Van Bo Widerberg heb ik in de prille jaren zeventig het meesterlijke Adalen 31 (1969) gezien, een film die niet alleen mijn wereldvisie mee bepaald heeft, maar waarvan veel beelden me tot vandaag bijgebleven zijn, ook omdat de regisseur lyriek & arbeidersklasse, het persoonlijke en de politiek, overtuigend in een realistisch verhaal weet te verenigen, iets wat maar weinigen gegeven is. Je moet zelf maar eens zien of ik gelijk heb, want je kunt Adalen 31 hier helemaal bekijken. Dat komt me nog goed uit ook, want daardoor moet ik dat beklijvende verhaal niet navertellen. Je kunt op ’t net trouwens nog films van deze veel te vlug vergeten regisseur zien, allemaal gratis, jawel, weliswaar zonder Nederlandse ondertitels. Dat Bo Widerberg een kei is in het verfilmen van lyriek kun je daardoor al zien in het eerder uitgebrachte Elvira Madigan. Widerberg heeft in die film schitterende pastorale beelden bij muziek van Mozart bedacht. Dat hij talent voor epiek heeft kun je dan weer zien in De man op het dak (hier), een verfilming uit 1976 van De verschrikkelijke man uit Säffle van Sjöwall & Wahlöö. En dat hij een gedegen linkse rakker is blijkt uit een prent (1971) die Joe Hill herdenkt. Kent u deze Joe niet? Dan zijn de nadagen van de Dag van de Arbeid uitermate geschikt om met deze boeiende mens kennis te maken: klik hier.
Flor Vandekerckhove
Een reactie posten