maandag 13 november 2017

Franco leeft, al is hij dood

— Frederick Seidel (°1936)

Vlak nadat ik een stukje over Osip Mandelstam gepubliceerd heb leert iemand me een bijzonder mooie vertaling van diens Stalin Epigram kennen. Het staat in een voetnoot onder Mandelstam: vermoord omwille van een gedicht. Je moet die noot zeker (nog eens) lezen, want dat is toch wel bijzonder goed gedaan, die vertaling, veel beter dan wat ik daarvan gemaakt heb.
Een andere ontdekking is de Argentijn Humberto Costantini, waarvan ik een gedicht vertaalde dat in deze blog onder Werken aan Ongemak staat.
En van de Amerikaan Charles Reznikoff heb ik een ijzingwekkende strofe uit Huiselijke taferelen in ’t Nederlands omgezet. Ooit ga ik daar verder aan werken. Mijn vensterbank kreunt al een tijdje onder ’t gewicht van de vijfhonderd bladzijden die Testimony telt, de bundel waaruit ik dat kleine stukje vertaald heb.
Nu stoot ik onverwachts op de Amerikaan Frederick Seidel. Die behoort niet meteen tot mijn maatschappelijke klasse, hij is upper-upperclass, zij het in een Amerikaanse variant. Hij schoffeert dat upper-upperclassmilieu wel graag, wat hem dan weer erg leesbaar maakt voor gedeclasseerde halfintellectuelen, zoals ik.
De Guardian publiceert in 2006 een interview waarin Seidel zichzelf als volgt op de links-rechts-as plaatst: ‘Mijns inziens is het aangewezen om kritisch te zijn voor links. Aan de andere kant heb ik helemaal geen sympathie voor rechts. Het is zo brutaal dat het verwerpelijk is. Je bent er bang van, maar dan bang op een minachtende manier.’
Bovenstaande zinnen zijn nuttig om het gedicht te doorgronden dat al door de titel mijn oog weet te trekken: Generalissimo Francisco Franco Is Still Dead. Die titel werpt me ver terug in de tijd. Ik herinner me 1975 als het jaar waarin Franco maar niet wil sterven. Tussen de anti-Francobetogingen door hoor ik voortdurend nieuwsberichten die telkens melden dat de generalissimo nog steeds leeft. Die berichten maken na Franco’s overlijden school in satires die melden dat Franco nog steeds dood is.
Ik weet niet wanneer Seidel dit gedicht geschreven heeft, maar ik mag vermoeden dat de inkt nog niet heel droog is. Ik vind het op de website van de London Review of Books. Daar zegt men dat het op 16 november in de papieren versie van de LRB gepubliceerd wordt. Mijn vertaling is dan ook, denk ik, een primeur.
Mag ik, terwijl ik Franco lees, Trump denken? Ik denk het wel (Make Spain great again!). En mag jij al lezend aan de Catalaanse crisis denken? Van mij wel (long may Franco reign!) Zelf heb ik er een stukje Vlaamse bodem in gelegd, waar ik ‘Is now a roaring lion with a mane’ vertaal als ‘Is nu de leeuw die klauwt zo groot’.
Tenslotte nog dit: al mijn vertalingen zijn het werk van een dilettant. Wie wil mag meehelpen, want het is niet eenvoudig om de rijmelarij aan te houden waarmee Seidel — om de hoeders van de goede smaak te choqueren? —zijn gedicht volpropt.
Flor Vandekerckhove

P.S. Evenmin is het eenvoudig om het gedicht en de vertaling mooi leesbaar naast elkaar te publiceren. Ik hoop dat het me technisch lukt. Ik verontschuldig me als ’t resultaat visueel niet erg bevredigt.


Een reactie posten