vrijdag 4 maart 2016

De vissers van Conscience

— Smagghe en zijn dochter, getekend door Dujardin. —
Er zullen er niet veel zijn die het boek in hun kast hebben staan, maar het is daarom niet minder waar: Hendrik Conscience heeft een vissersroman geschreven. De inspiratie ervoor is niet uit de lucht komen vallen, want Conscience was bevriend met een visser uit De Panne. De twee hadden in 1830 aan de Belgische kant tegen de Hollanders gevochten.
Later brengt een benoeming Conscience naar Kortrijk. Hij herinnert zich visser Pierre Smagghe en in 1859 trekt hij naar zee om daar zijn ouwe wapenbroeder op te zoeken. De letterkundige en de ongeletterde visser hebben iets met elkaar gemeen: ze zijn zeer productief. Conscience schrijft meer dan honderd boeken, Pierre Smagghe produceert elf kinderen.
Het vissersmilieu werkt inspirerend en Conscience zakt daarna nog twee keer naar de zee af, nu vergezeld van de tekenaar Edouard Dujardin die talrijke Pannenaars portretteert, o.a. visser Pierre Smagghe en diens dochter Bella.
in 1861 verschijnt de roman Bella Stock met als ondertitel Tafereelen uit het leven der Vlaemsche visschers. Het is een romantisch verhaal over een Franse edelman die tot twee maal toe van de dood gered wordt door een Vlaams vissersmeisje. Het boek wordt verlucht met tekeningen van Dujardin. Visser Stock lijkt sprekend op vader Smagghe en de heldin uit het boek is overduidelijk geïnspireerd door diens dochter Bella.
Conscience zegt daar later zelf over: ‘Om dit werk te schrijven, heeft uw dienaar meermalen het Adinkerkse strand bezocht en de eenvoudige zeden der vissers doorgrond, hunne gewoonten nagespeurd, met hen verkeerd en gegeten, is hij met hen in zee geweest nacht en dag, en heeft hij dus geen moeite gespaard om de natuur en de mensen der Vlaamse zeekust te leren kennen (...)’ Hendrik Conscience in volle zee, aan boord van zo’n ‘pannepot’! Spijtig is toch wel dat tekenaar Dujardin dat niet vereeuwigd heeft.
Flor Vandekerckhove
Een reactie plaatsen