Kuierend in Colombelles

Links: 6 augustus 2025. Colombelles, op de brug over de Orne⇲. Rechts: als ik de datum op de postkaart goed lees, heeft iemand hier, op 6 augustus 1907, dag op dag 118 jaar eerder, op dezelfde plaats de dingen staan bekijken, iets wat die mens met een notitie op deze postkaart letterlijk vereeuwigd heeft.

TANIA HEEFT, zegt ze, nu wel genoeg krijtrotsen gezien. Na Cabourg verlaat ze de kustwandeling GR 223⇲ en gaat de GR 36⇲ op, la France profonde tegemoet. Voor mij is dat een uitdaging. Aan de kust is er altijd wel iemand waarover ik iets kan schrijven, zoals over Marcel Proust in Cabourg⇲ of Françoise Sagan in Honfleur⇲. En in al die Franse kustdorpjes hebben schilders hun ezel geplant, zoals Monet en Bracke⇲ dat deden in Varengeville, altijd goed voor een post in De Laatste. Binnenland is anders.

Ik wacht Tania op in Colombelles⇲, gemeente naast Caen. Wanneer ze hier aankomt zal ze bijna vijfentwintig kilometer gewandeld hebben, mij rest wel wat tijd. De Orne⇲ passeert langs het dorp en zo’n rivier is altijd goed voor de foto. Wat valt hier voor de rest nog te doen? Ik probeer het kerkhof. Aan het hek hangt een bericht: sleutel afhalen op het gemeentehuis. Een vriendelijke ambtenaar zegt me dat die sleutel alleen voor plechtigheden dient. Daar kan ik geen aanspraak op maken, niets aan mij wijst op plechtigheid. Heeft die mens iets anders in de aanbieding? Hij krabt zich in het haar, kijkt naar het plafond en zegt: ‘Annie Girardot⇲ heeft hier in de oorlog gewoond, als meisje, met haar mama. Er werd een dreef naar haar genoemd.’
Hier had dit stukje kunnen eindigen, maar dan herinner ik me Annie Girardot in La Pianiste⇲, film van Michael Haneke⇲, waar ze de bazige moeder speelt. Ze heeft er op het festival van Cannes een César - beste bijrol - mee gewonnen. Dat ik dat weet, komt alleen doordat ik me momenteel over de schrijfkunst van Elfriede Jelinek⇲ buig, auteur van Die klavierspielerin, de roman⇲. Doordat ik dat in close reading doe, is er weinig kans dat ik ooit het einde haal. Dus, dacht ik, ik breng de film in huis, dan haal ik dat einde al over een uur. Zodoende deed ik trouwens een interessante ontdekking, waarover ik u wel iets wil vertellen, maar dat is uiteraard geen voer voor een stukje reisverhaal uit Colombelles. 

Ja, ’t Franse binnenland wordt een uitdaging.
Flor Vandekerckhove⇲

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Kiwi en banaan

Om de stiel goed in de vingers te houden, schrijf ik verhalen van maar drie zinnen lang. Vergelijk het met piano-oefeningen. ‘Kiwi en banaan’ is zo’n verhaal. Je kunt het verhaal ook horen vertellen — begeleid door de drummer van GarageBand! — op YouTube⇲.

EEN VAN DE bananen in mijn hand droeg het label Zespri Sungold New Zealand, wat er een kiwi van maakte. Ik trok het label van de kiwi die daardoor weer banaan werd. Toch werd de banaan nooit meer de oude. (Flor Vandekerckhove⇲)

Surrealisme op de Oostendse strekdam (3)

De strekdammen⇲ van de Oostendse havengeul beschermen de stad tegen de duizendjarige storm. Wandelaars gebruiken ze om de grens tussen land en water te traverseren, overschrijding die iets met de geest doet. De mens laat daar het realisme van het land achter zich en betreedt het surrealisme van de zee, met alle gevolgen van dien. — Links in hoofding: Het offer. Still uit Songs from the Second Floor⇲ van Roy Andersson, mijn lievelingsregisseur.

Dit is het derde strekdamverhaal in een reeks van vijf. 

De twee vorige staan hier⇲ en daar⇲. 

 

HET UITZICHT WAS perfect. In de verte, op de Halve Maan, zag ik massa’s mensen staan en daar stond ook de rij auto’s waarmee de genodigden naar hier gebracht waren. Rechts van mij stonden notabelen, allemaal in chic zwart met buishoed, uniform van de wereldlijke macht. Links stond een veelkleurige groep geestelijken, blauw, rood, geel en mijters van soorten. Tussen die twee in werd een geblinddoekte maagd op een loopplank gepositioneerd, tot ver over de boord van de strekdam. Over enkele minuten zou ze aan de golven geofferd worden. ‘Stop!’ riep ik met overslaande stem, in de hoop de loop der dingen te beïnvloeden, ‘dat meisje is al lang geen maagd meer.’ Maar je weet hoe ’t gaat, naar mij luistert niemand en dat was daar op de strekdam niet anders. (Flor Vandekerckhove⇲)

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Afscheid van de rue Penery

De buren van de rue Pénèry zwaaien me uit. Centraal staat Marion (met kindje op de arm), 

de nieuwe eigenares van het huisje.

SINDS 1 AUGUSTUS ben ik niet langer eigenaar van het huisje, genaamd Lo gat furiós⇲, Occitaans voor De razende kat. Om me uit te zwaaien verzamelen de buren zich op de trap, een foto vereeuwigt het moment. 

Drieëndertig jaar geleden eigen ik me in Vabre⇲ dat huisje toe, een bouwval⇲, ramen noch deuren. Geen plafonds, geen vloeren. Er groeit een struik uit de muur. Drieëndertig jaar lang trek ik erheen, minstens twee keer per jaar, veel aan gewerkt, veel van genoten, veel in en over geschreven⇲, veel herinneringen vergaard. Ik heb daar ook veel zien veranderen: het klimaat bijvoorbeeld; de oude Toulze⇲ die overlijdt; de familie Da Silva die naar Castres verhuist, hun vrijgekomen woning is met Philippe⇲ al aan zijn derde nieuwe bewoner toe — de eerste overleden, de tweede uit de echt gescheiden⇲. Ook het dorp heb ik zien veranderen: café du Pont⇲ die sluit; de bakker, de slager en de garagist die met pensioen gaan, hun achtergelaten ondernemingen die nu staan te verkommeren; coiffeuse Vanessa⇲ die naar Canada uitwijkt; de krantenwinkel die een nieuwe uitbater krijgt, die het intussen ook al heeft opgegeven; Chez Christine⇲ die na d’r pensionering Le Panier d’Hélène heet en nu weer iets anders; aan een nieuw bord is te zien dat de Belgische uitbater⇲ iemand anders voor z’n camping gevonden heeft. Marijke vertelt me dat Jean-Pierre van café Courrech⇲ volgend jaar met pensioen gaat en neen, er is nog geen overnemer. Allemaal ontvolking! In 1990 telt Vabre 927 inwoners, in 2020 zijn er dat 731. Die ontvolking is al langer bezig: Pascal⇲, mijn onderbuurman, geboren en getogen in ’t dorp, vertelt hoe die ook de natuur beïnvloedt. Wanneer hij oude klasfoto’s bekijkt, ziet hij een omgeving van bewerkte akkers. Diezelfde omgeving is nu oprukkend bos. Ik zie ’t zelf ook gebeuren: straten en huizen die ik drieëndertig jaar geleden vanaf mijn balkon kon overschouwen, verschuilen zich nu achter gebladerte. Traag maar gestaag neemt de natuur het weer van de mens over. Ik weet niet of je daar blij of triest om moet zijn. De blijvende afwezigheid van coiffeuse Vanessa daarentegen is ontegensprekelijk triest: 12 euro voor een knipbeurt, dat komt nooit meer terug. En wat ook niet meer terugkomt is mijn halfjaarlijkse tocht naar Lo gat furiós (benieuwd of die naam standhoudt.) Adieu à cette étrange tribu de gens de Pénèry.

Flor Vandekerckhove⇲

Twee dagboekfragmenten op de wip van juli en augustus

Deze blog is ook een dagboek, maar dan een die weinig bijgewerkt wordt, ik zie dat het alweer van 23 februari 2023⇲ geleden is. Doe ik dat zo weinig omdat mijn dagboeknotities nauwelijks lezers interesseren? Misschien helpt het als ik er een aanlokkelijk beeld in verwerk, een blikvanger. (Benieuwd wat de Facebook-censor ervan denkt.)

31 juli — In Oostende sta ik boven op de Tettenbrug⇲ en kijk naar het treinverkeer. In mijn verbeelding zet een lange vistrein⇲ zich in beweging, hij zoekt eerst zijn spoor en als hij dat gevonden heeft, neemt hij een vaart die ge niet voor mogelijk houdt. Tegen de tijd dat de vistrein Zandvoorde passeert, heeft de snelheid geen naam meer. Naast het spoor geeft een vrouw op passende wijze, in haar ondergoed, aan dat Tomorrouwland⇲ forever in de fik staat. Thuisgekomen schrijf ik in mijn dagboek: ‘Alles is echt wat goed geschreven is, zoals echt gebeurd even echt ook kan zijn verzonnen.’ Ik vind die zin op de achterflap van ‘Alles echt gebeurd’, een verzameling fragmenten uit het werk van Jeroen Brouwers.

1 augustus — Ik ben een slechte mens, niet zo slecht als Louis-Ferdinand Céline, maar toch. Daartegenover staat dat ik een goede schrijver ben, niet zo goed als Louis-Ferdinand Céline, maar toch. Ik stoot mensen af en nu heb ik ook de mens afgestoten die mijn Wikipediabladzijde⇲ verzorgt. Da’s niet verstandig van mij, dat begrijp ik zelf ook wel, maar hier stehe ich, und kann nicht anders, ’t is de aard van ’t beestje. Met die mens is ’t nochtans lang goed gegaan. Ik bleef zelfs behendig om afstotingsverschijnselen heen fietsen toen hij, in 2023, van zichzelf vond dat ook hij zich in de schrijverij moest begeven. Helaas pindakaas! Hoe meer hij schrijft, hoe slechter het wordt. Zijn nieuwste worp is een archislecht uitgegeven verzameling slechte schoolopstellen uit de koker van een zestigjarige. Waarmee hij de grens van mijn verdraagzaamheid overschrijdt. Samen met Charles Bukowski roep ik hem toe: DOE HET NIET !⇲, met daarin de toepasselijke verzen: ‘wees niet zoals zoveel duizenden / mensen die zichzelf schrijver noemen, / wees niet saai en vervelend en / pretentieus, laat je niet verteren door eigenliefde / de bibliotheken van de wereld hebben / zichzelf in slaap / gegeeuwd / door jouw soort.’ Dat had ik beter niet gezegd. Nu is hij in zijn gat gebeten en wordt mijn Wikipediabladzijde⇲ niet langer door hem bijgewerkt. 
Flor Vandekerckhove⇲

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Steel dit boek !

Abbie Hoffman⇲, een van de zeven beklaagden in The Trial of the Chicago 7⇲, met op de achtergrond de oproerpolitie.

IN ’T VOORJAAR postte ik ‘1968 was overal en niet in ’t minst in Chicago’⇲, over een memorabel moment in de contestatie die de wereld overspoelde. Na afloop van dat Chicago-moment werden zeven ‘aanstokers’ voor de rechter gedaagd. Ik zei toen dat ik van plan was over elk van die zeven een apart stukje te maken, ook om te kijken hoe het hen verder vergaan is. Een daarvan is er al: Jerry Rubin: van yippie tot yuppie⇲. Er was nog een Yippie⇲ die ’t in Chicago aan de rechter mocht komen uitleggen: Abbie Hoffman⇲. Hoe is het hem verder vergaan?
Wat een merkwaardige bende was dat toch, die Youth International Party⇲ mede door Hoffman gesticht. De Wikipedia-bladzijde heeft omzeggens de omvang van een boek en dan nog wel een boek dat afsluit met met 277 noten. Hoe kan ik het één zin samenvatten? Het helpt als je je een beetje ingraaft in de Tegencultuur van de jaren 1960⇲ en daarna aan opa vraagt wat hij zich van Provo⇲ herinnert.
Je kunt ook lezen wat Abbie Hoffman er in 1970 zelf over schrijft. Steal This Book roept in zijn titel al op tot rebellie en ook voor de rest is ’t een en al tegencultuur. Ervaringsdeskundige Hoffman geeft volop adviezen over manieren om tegen staat & kapitaal tekeer te gaan. Hoeveel exemplaren er daadwerkelijk van dat boek gestolen werden is onbekend, wel is geweten dat er tussen april en november 1971 meer dan een kwart miljoen verkocht werden. Dat je het zelf kunt lezen is geen stijlfiguur van mij, je haalt het hier gratis van het net⇲.
In tegenstelling tot zijn kompaan Jerry Rubin blijft Abbie Hoffman tot het einde een activistisch leven leiden. Beiden sterven jong. Jerry Rubin loopt onder een auto als hij 56 is, de intussen manisch-depressief gediagnosticeerde Abbie Hoffman sterft op z’n tweeënvijftigste aan een overdosis pillen. Er werd een film over hem gemaakt: Steal This Movie!⇲.
Flor Vandekerckhove⇲

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Surrealisme op de Oostendse strekdam (2)

De strekdammen⇲ die in Oostende de geul afbakenen, maken de haven voor grote schepen toegankelijker en ze beschermen de stad tegen de duizendjarige storm. Wandelaars gebruiken ze om de grens tussen land en water te traverseren, overschrijding die iets met de geest doet. De wandelaar laat het realisme van het land achter en betreedt het surrealisme van de zee, met alle gevolgen van dien. — — — Links in hoofding: De Laatste Vuurtorenwachter op de oostelijke havenstrekdam in Oostende. Rechts: ‘Wanneer we de Opex naderen verlaat ik de groep en neem de tram naar huis.’ (Still uit Songs From the Second Floor⇲ van Roy Andersson.) 

Flagellanten — ZITTEND OP EEN bank van de oostelijke strekdam monster ik een man die me onverwachts zijn koopwaar demonstreert. Hij zegt: ‘Moi, je construis des marionnettes, avec de la ficelle et du papier.’ Hij toont me zo'n pop en zegt: ‘C’est une poupée qui fait non non non non non non.’ Meer dan naar die poppen gaat mijn aandacht nu naar flagellanten die groepsgewijze aan 't naderen zijn. Om van die poppenmaker af te geraken sta ik op en vervoeg de flagellanten die wild in 't rond zwaaien met gesels, stokken, pinnen en paraplu’s. Om niet uit de toon te vallen haal ik De Zeewacht uit mijn jaszak en begin mezelf ermee te meppen. De flagellanten scanderen slogans die ik niet begrijp, maar toch meeroep. De poppenmaker verdwijnt uit beeld. Luidruchtig ronden we de kop van de strekdam, waarna we in stoet op onze stappen terugkeren. Uit vele wondjes bloedend trekken we de Baelskaai op. Onderweg vervoegen buurtbewoners, havenarbeiders en masochisten onze rangen. Wanneer we de Koninklijke Baan naderen verlaat ik de groep en neem de tram naar huis. Op de tram zit spijtig genoeg ook de poppenmaker. (Flor Vandekerckhove⇲)

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

In memoriam Frank Depreitere (°1959 - †2025)

Frank Depreitere (†) [Foto Wim Depoortere.]

OP VRIJDAG 25 juli is in Gent Frank Depreitere (° 29 juli 1959) overleden. Hij was de bezieler van persblog.be⇲, veelbekeken blog met verhalen over Gent en (veelal historische) beelden van de stad. De doodsbrief vermeldt: ‘Schrijver, journalist, blogger, kenner en liefhebber van Gent.’ Het afscheid heeft plaats op 1 augustus in het uitvaartcentrum Westlede in Lochristie. (Meer op Facebook⇲.)

Persoonlijk heb ik Depreitere niet gekend, maar we mailden elkaar wel. Enkele posts in De Laatste Vuurtorenwachter waren niet mogelijk geweest zonder zijn hulp en die van zijn persblog. Bij wijze van eerbetoon haal ik ze aan: Honger en dorst⇲, over Elga, ‘oer-moeder van de Gentse frietenbak’, Meer moet dat niet zijn⇲, over de Gentse Westerbegraafplaats en 1968, ’t Keetje⇲, over een bruine kroeg waaraan velen met mij tot vandaag met vreugde terugdenken. (Flor Vandekerckhove⇲) 

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Surrealisme op de Oostendse strekdam (1)

Dit is het eerste strekdamverhaal in een reeks van vijf. — — — In hoofding, links: Koning Leopold II wandelt op de pier in Oostende. Rechts: De Laatste Vuurtorenwachter op de oostelijke strekdam.

 
Elisabeth — HALVERWEGE DE STREKDAM denk ik altijd aan het overschrijden van grenzen. Dat komt doordat ik daar, naar mijn aanvoelen, de wereld van het land achterlaat en deze van de zee betreed. Vastigheid wordt vloeibaar, droog wordt nat, stolling wordt week, zekerheden worden warrig, een realistisch geschreven verhaal wordt surrealisme. Ik wandel verder, rond de kop en keer terug. Halverwege word ik opgehouden door een stoet die prinses Elisabeth vergezelt, kameniers, jonkvrouwen en paparazzi als vliegen rond een stront. De koningin in wording wandelt op de strekdam, zoals Leopold II haar dat lang geleden op de pier heeft voorgedaan, de symboliek ontgaat me niet. In ’t passeren roep ik luid Vive la reine, in retour geeft ze me een knipoog. (In mijn notitieboekje staat: de princes trekt een oog, de kamenier trekt een smoel, de jonkvrouw trekt haar rok recht, de paparazzo trekt een foto…) Ja, dit is waarlijk de plek op de strekdam waar een realistisch geschreven verhaal surreële proporties aanneemt. (Flor Vandekerckhove⇲)

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)

Surrealisme op de Oostendse strekdam (aankondiging)

ALS SCHRIJVER WEET je veelal niet waar een pas begonnen verhaal naartoe gaat, laat staan dat je weet waar 't eindigt, zo gaat dat in de literatuur, daar valt mee te leven. Maar op de strekdammen van de Oostendse haven weet je zelfs niet waar het aanvangt. Je wandelt en er er is wind, er is golfslag, er is schuim, er is zee, zand en zon, er is de komende en de gaande man en je hoopt, almaar verder stappend, op een goed begin. En dan gebeurt het: je overschrijdt een onzichtbare grens — onzichtbaar en onkenbaar, nu eens hier, dan weer verder. Daarachter zijn de dingen anders. De inspiratie van het land wordt de verbeelding van de zee. Vaste gedachten worden winderig, droge verbeelding wordt klam, vaste meningen worden vloeibaar, stilistische zekerheden worden onbestendig, realisme ruimt baan voor surrealisme en een vreemd verhaal dient zich aan. Vanaf morgen op dit scherm! (Flor Vandekerckhove⇲)

Wij, met zand in onze schoenen is een memoir (25 bladzijden), waarin ik terugdenk aan de weg die beeldend kunstenaar Luc Martinsen en ik afgelegd hebben, sinds onze eerste ontmoeting in 1988. Ik schreef dat boekje als een symfonie, een muziekstuk in drie delen, dat na het tweede deel onderbroken wordt door een interludium en afsluit met een coda. In de beste traditie van De Weggeefwinkel is ook Wij, met zand in onze schoenen gratis. U hoeft er alleen om te vragen. Mocht u interesse hebben, mail naar liefkemores@telenet.be⇲. (Vermeld 'Zand' en zeg 'pdf' of 'epub'.)