vrijdag 5 juni 2015

Mannen & vrouwen (over porno 4)





Hoe komt het toch dat we de dingen zo anders zien? 
Ik lees een verhaal van Lydia Davis, de Amerikaanse meesteres van het zeer korte verhaal. In de trein ziet ze twee vrouwen passeren. Ze kijkt hen na en kan aan hun achterkant zien dat ze rond de twintig zijn. Wanneer ze terugkomen, en Lydia hun voorkant keurt, blijkt dat ze zich vergist heeft. Die voorkant verraadt de ware leeftijd: ‘(…) zien we hun gezicht, bleek, afgetobd, met paarsige schaduwen onder hun ogen, hangwangen, een moedervlek hier en daar, lachrimpeltjes, kraaienpootjes (…)’ De vrouwen zijn onderweg als ’t ware twintig jaar verouderd. De achterkant bedriegt, de voorkant verheldert. 
De Italiaanse filmregisseur Tinto Brass ziet dat helemaal anders. Hij zegt het omgekeerde: ‘Een gezicht kan liegen, een achterwerk kan dat niet.’
Ik ruk de citaten een beetje (veel) uit hun verband, maar u moet toegeven dat het een spitsvondige intro is voor een stuk dat het over porno wil hebben. Het zegt namelijk iets over de verschillende manier waarop mannen en vrouwen naar hun medemensen kijken, een verschil dat niet verdwijnt wanneer die medemensen in naakte doen getoond of beschreven worden, integendeel. 
Dat verschil noopt hoe dan ook tot enige voorzichtigheid mijnentwege, want kijk eens wat Evie Embrechts er hier, in De leugens van de pornocultuur, over te vertellen heeft. Ik moet op mijn tellen passen!
Tot nu toe heb ik voor wat betreft het onderwerp porno (eerder geschreven bijdragen vindt u hier, daar en ginder) vooral rond de pot gedraaid (een zin die Nederlandse lezers anders lezen dan Vlaamse). Dat kan niet blijven duren. Vroeg of laat moet ik tot de daad overgaan en u deelgenoot maken van mijn voorkeuren. Die worden, zo dien ik voorafgaandelijk mee te delen, bepaald door de visie die de schijfster Anaïs Nin op dat genre ontwikkeld heeft. In het boek Erotica formuleert ze die in een brief aan een verzamelaar die ze om den brode pornografische verhalen levert: ‘Sex verliest al zijn macht en magie als het expliciet wordt, mechanisch, overdreven, als het een mechanische obsessie wordt. Het wordt gezeur. U hebt ons meer dan wie ook bijgebracht hoe verkeerd het is sex niet te mengen met emotie, honger, lust, grillen, nukken, persoonlijke bindingen, diepere relaties die sex doen veranderen van kleur, geur, ritme, intensiteit.’ En verder: ‘Sex floreert niet op monotonie. Zonder gevoel, bedenksels, stemmingen, geen verrassingen in bed. Sex moet vermengd worden met tranen, lachen, woorden, beloften, scènes, jaloezie, afgunst, al de kruiden van angst, buitenlandse reizen, nieuwe gezichten, romans, verhalen, dromen, fantasieën, muziek, dansen, opium, wijn.’ Ik eigen mij de criteria van Anaïs Nin toe en zal u in de nabije toekomst een en ander aanraden dat mijns inziens in dat kader past. Porno? Erotica? Het zal in elk geval uw eigen oog zijn dat ’t bepaalt, want het is met porno zoals met schoonheid: it's in the eye of the beholder. Ik van mijn kant zal mijn best doen om het hogere en het lagere met elkaar te vermengen, er zal iets van Mozart te zien zijn en iets van Alberto Moravia, ik zal u meenemen naar de vochtige straatjes van Venetië en naar de kurkdroge heerlijkheden van het Palazzo del Te in Mantova. En de seks zal stomend zijn! Kortelings op dit scherm!
Flor Vandekerckhove
Een reactie posten