woensdag 1 juni 2016

Van de Amandine over de Catsberg naar Pêre Lachaise

- In het Heremietenbos bevindt zich de Passiekapel. Gelovigen laten er tissues achter. (Eigen foto). —

Ik vroeg me af of de vissers, die destijds vanuit Oostende naar IJsland voeren, het ooit als problematisch ervaren hadden. Ik zat in het bemanningsverblijf van het vissersschip Amandine en keek naar beide wandversieringen. Aan de ene wand hing een pin-up en aan de andere kant hing Christus aan het kruis. Piëteit en wellust op minder dan twee meter van elkaar. Wat een confrontatie! Wat een contrast! Daarna zag ik de overeenkomst. Zowel de pin-up als de Christus werden naakt afgebeeld, op een bijzonder suggestieve lendendoek na. Het leidde me naar een vraag. Is zo’n Christusbeeld, naast veel andere dingen, ook een erotische afbeelding?
In die tijd gaf ik Het Visserijblad uit. Even dacht ik eraan om daarover in dat blad een stukje te schrijven. Ik deed het uiteindelijk niet, omdat ik de visserijaalmoezenier wilde ontzien. Die mens zou dat niet begrepen hebben.
Onlangs moest ik er weer aan denken. Tijdens een wandeling in Frans-Vlaanderen trok ik over de Catsberg. In het aldaar gelegen Heremietenbos stootte ik op de Passiekapel. In de achterliggende grot zag ik weer zo’n Christus. Aan het traliehekwerk hingen tientallen tissues. Ook achter die tralies hadden passanten papieren zakdoekjes achtergelaten. Het was al bij al een vieze bedoening, zeker als je er, zoals ik, bij bedacht dat die doekjes lichaamsvocht bevatten van degenen die ze daar achtergelaten hadden. Weer was er die seksuele connotatie.
Ik besloot er nu toch iets over te schrijven, maar via een omweg. Ik ging op zoek naar een profaan beeld dat enigszins vergelijkbaar was met de Christus die ik in de Passiekapel gefotografeerd had. Het beeld moest bijgevolg naar een persoon verwijzen die, net als Christus, door geweld om het leven gekomen was. Het moest die persoon liggend verbeelden, na diens dood. En er moest een erotische bijbetekenis zijn.
Ik vond het beeld uiteindelijk op het Parijse kerkhof Pêre Lachaise. Daar bevindt zich het graf van Victor Noir die in de negentiende eeuw om politieke redenen vermoord werd. De tombe werd versierd met een levensecht beeld van de neergeschoten journalist. We zien hem neerliggen na diens dood, en ja, bij het beeld van de gedode Victor Noir is de seksuele connotatie onbetwistbaar.
Die connotatie wordt in dit geval door iedereen herkend. De piemel van de dooie Victor wordt immers al ruim een eeuw aangeraakt, betast, gestreeld, gekust — en meer — door vrouwen die orgasme nastreven. De plek glanst van de aanrakingen.
Of hoe de uitbeelding van een politieke moord een erotische connotatie kan meekrijgen. Geldt dat ook voor het Christusbeeld dat ik in de Passiekapel kon zien? Victor Noir leert me dat het niet onmogelijk is.
Flor Vandekerckhove


Een reactie posten